Gratuity: గ్రాట్యుటీ డబ్బుపై పన్ను కట్టాలా? అసలు రూల్స్‌ ఏం చెబుతున్నాయ్‌?

దీర్ఘకాలం సేవ చేసిన ఉద్యోగులకు యజమాని ఒకేసారి చెల్లించే మొత్తాన్ని గ్రాట్యుటీ అంటారు. భారతదేశంలో ఇది చట్టబద్ధ హక్కు కాగా పేమెంట్‌ ఆఫ్‌ గ్రాట్యుటీ యాక్ట్‌ 1972 ద్వారా నియంత్రించబడుతుంది. గ్రాట్యుటీ అనేది ఉద్యోగి సేవలకు గుర్తింపుగా ఇచ్చే ఒక లంప్‌సమ్ (ఒకేసారి చెల్లించే) మొత్తం. ఇది నెలసరి జీతంలో భాగం కాదు. పదవీ విరమణ, రాజీనామా, లేదా మరణం/అంగవైకల్యం వంటి పరిస్థితుల్లో ఇది చెల్లిస్తారు.

ఎవరు అర్హులు?

సాధారణంగా ఒక సంస్థలో కనీసం 5 సంవత్సరాల నిరంతర సేవ పూర్తి చేసిన ఉద్యోగులు గ్రాట్యుటీకి అర్హులు. సంస్థలో 10 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది ఉద్యోగులు ఉండాలి. ఫ్యాక్టరీలు, గనులు, రైల్వేలు, దుకాణాలు, విద్యాసంస్థలు వంటి విభాగాలన్నింటికీ ఈ చట్టం వర్తిస్తుంది. కొత్త కార్మిక చట్టాల ప్రకారం నిర్ణీత-కాల (Fixed-term) ఉద్యోగులు కూడా కనీసం 1 సంవత్సరం సేవ పూర్తి చేసిన తర్వాత గ్రాట్యుటీ పొందే హక్కు కలిగి ఉంటారు.

గ్రాట్యుటీపై పన్ను ఉందా?

పన్ను విషయంలో ప్రభుత్వం స్పష్టమైన నిబంధనలు అమలు చేస్తోంది. ఇన్‌కమ్‌ ట్యాక్స్‌ యాక్ట్‌ 1961 ప్రకారం.. ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు గ్రాట్యుటీపై పూర్తిగా పన్ను మినహాయింపు ఉంటుంది. ప్రైవేట్ ఉద్యోగుల విషయంలో రూ.20 లక్షల వరకు గ్రాట్యుటీపై పన్ను మినహాయింపు లభిస్తుంది. రూ.20 లక్షలకిపైగా వచ్చిన మొత్తంపై జీతాల ఆదాయంగా పన్ను విధించబడుతుంది.

గ్రాట్యుటీ ఉద్యోగుల రిటైర్మెంట్ ప్లానింగ్‌లో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఇది ఒక సురక్షిత ఆర్థిక బఫర్‌గా ఉపయోగపడుతుంది. ముఖ్యంగా దీర్ఘకాల సేవ చేసిన ఉద్యోగులకు ఇది ఒక పెద్ద ఆర్థిక మద్దతు అవుతుంది. గ్రాట్యుటీ అనేది ఉద్యోగుల హక్కు మాత్రమే కాకుండా, వారి భవిష్యత్తు భద్రతకు కీలకమైన అంశం. అర్హత నిబంధనలు, పన్ను నియమాలు తెలుసుకుని ముందుగానే ప్రణాళిక రూపొందించుకోవడం అవసరం.

మరిన్ని బిజినెస్ వార్తల కోసం ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి