ఎల్-నినోకు తెలంగాణ రెడీ.. రైతుల కోసం మూడు దశల కార్యాచరణ
ఎల్-నినో ప్రభావంతో వానాకాలం-2026లో ఏర్పడే సవాళ్లను ఎదుర్కొనేందుకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం మూడు దశల కంటింజెన్సీ ప్లాన్ సిద్ధం చేసింది. రైతులకు నష్టం జరగకుండా విత్తనాలు, ఎరువుల నిల్వలు, వారంవారీ వ్యవసాయ–వాతావరణ బులెటిన్లు, ప్రత్యామ్నాయ పంటలపై మార్గదర్శకాలు అమలు చేయాలని మంత్రి తుమ్మల నాగేశ్వరరావు అధికారులను ఆదేశించారు.
వానాకాలం–2026లో ఎల్-నినో ప్రభావంతో ఏర్పడే పరిస్థితులను ఎదుర్కొనేందుకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం సమగ్ర కార్యాచరణ సిద్ధం చేసింది. రైతులకు నష్టం జరగకుండా మూడు దశల కంటింజెన్సీ ప్లాన్ అమలు చేయాలని రాష్ట్ర వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి తుమ్మల నాగేశ్వరరావు అధికారులను ఆదేశించారు. హైదరాబాద్లోని ఇక్రిశాట్లో శాస్త్రవేత్తలు, వాతావరణ నిపుణులు, వివిధ శాఖల ఉన్నతాధికారులతో మంత్రి విస్తృత సమీక్ష నిర్వహించారు.
మూడు దశల్లో ముందస్తు ప్రణాళిక
జూలై 15, జూలై 30, ఆగస్టు 15 తేదీలను ప్రాతిపదికగా తీసుకుని వర్షాభావ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రత్యేక కార్యాచరణ రూపొందించింది. వర్షాలు ఆలస్యమైనా రైతులకు విత్తనాల కొరత లేకుండా ముందుగానే భారీ స్థాయిలో నిల్వలు సిద్ధం చేస్తున్నట్లు అధికారులు వెల్లడించారు. జిల్లాల వారీగా ప్రత్యేక ప్రణాళికలు కూడా సిద్ధంగా ఉంచారు.
జిల్లాల వారీగా పరిస్థితులపై నిత్య పర్యవేక్షణ
ప్రస్తుతం రాష్ట్రంలో కొన్ని జిల్లాల్లో సాధారణ వర్షపాతం నమోదవుతుండగా, మరికొన్ని జిల్లాల్లో లోటు కనిపిస్తున్న నేపథ్యంలో జిల్లా కలెక్టర్లు, వ్యవసాయ అధికారులు, శాస్త్రవేత్తలు క్షేత్రస్థాయిలో నిరంతరం పర్యవేక్షణ చేయాలని మంత్రి సూచించారు. పరిస్థితులను బట్టి వెంటనే చర్యలు చేపట్టేలా జిల్లా యంత్రాంగాన్ని అప్రమత్తం చేశారు.
ప్రతి వారం మండలాల వారీగా ప్రత్యేక బులెటిన్
ఎల్-నినో పరిస్థితులపై రైతులకు ఖచ్చితమైన సమాచారం అందించేందుకు ప్రతి వారం మండలాల వారీగా వ్యవసాయ–వాతావరణ బులెటిన్ విడుదల చేయాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. ఇందులో వర్షపాతం, ఉష్ణోగ్రతలు, నేల తేమ, భూగర్భ జలాల స్థితి, సాగునీటి లభ్యత, విద్యుత్ సరఫరా, పంటల పరిస్థితి, రైతులు తీసుకోవాల్సిన యాజమాన్య చర్యలు వంటి అంశాలు పొందుపరుస్తారు.
శాస్త్రవేత్తల సూచనలు రైతుల వద్దకే
వర్షాలు పడిన తర్వాతే విత్తనాలు వేయడం, నేల తేమను కాపాడే పద్ధతులు పాటించడం, సరైన సమయంలో ఎరువులు వినియోగించడం, తక్కువ నీటితో సాగు చేసే విధానాలను అమలు చేయడం వంటి శాస్త్రీయ సూచనలను ప్రతి రైతుకు చేరవేయాలని మంత్రి ఆదేశించారు. వ్యవసాయ అధికారులు గ్రామాల వారీగా రైతులకు ప్రత్యక్షంగా అవగాహన కల్పించనున్నారు.
వరి రైతులకు ప్రత్యేక మార్గదర్శకాలు
వరి సాగు చేస్తున్న రైతులు నారు నిర్వహణ, నాటే దూరం, ఎరువుల వినియోగం, నీటి పొదుపు పద్ధతులపై శాస్త్రవేత్తలు సూచించిన మార్గదర్శకాలను పాటించాలని సూచించారు. ఇంకా నారు వేయని రైతులు తక్కువ కాలంలో పండే రకాలతో పాటు ప్రత్యామ్నాయ సాగు పద్ధతులను పరిశీలించాలని తెలిపారు.
ప్రత్యామ్నాయ పంటలపై దృష్టి
నీటి లభ్యత తక్కువగా ఉండే ప్రాంతాల్లో వరికి బదులుగా మొక్కజొన్న, సజ్జలు, రాగులు, కందులు, మినుములు, నువ్వులు, పొద్దుతిరుగుడు, అలసందలు, కూరగాయల సాగును ప్రోత్సహించాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. వాతావరణ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా పంటల ఎంపిక రైతులకు మేలు చేస్తుందని అధికారులు సూచించారు.
మొక్కజొన్న, పత్తి రైతులకు అప్రమత్తత
ఇప్పటికే మొలక దశలో ఉన్న మొక్కజొన్న, పత్తి పంటలకు వచ్చే రెండు వారాలు కీలకమని నిపుణులు చెబుతున్నారు. వర్షాభావం కొనసాగితే నేల తేమను కాపాడేందుకు కలుపు నియంత్రణ, తేమ సంరక్షణ చర్యలు తప్పనిసరిగా చేపట్టాలని సూచించారు.
విత్తనాలు, ఎరువుల కొరత ఉండదని భరోసా
మూడు దశల కార్యాచరణకు అనుగుణంగా అవసరమైన విత్తనాలు, ఎరువులపై ముందుగానే అంచనాలు పూర్తి చేసి నిల్వలు సిద్ధం చేసినట్లు ప్రభుత్వం తెలిపింది. మార్క్ఫెడ్, విత్తన సంస్థలు, జిల్లా యంత్రాంగం సమన్వయంతో రైతులకు ఎలాంటి కొరత రాకుండా చర్యలు కొనసాగుతున్నాయని మంత్రి వెల్లడించారు.
‘రైతు నేస్తం’లో ఎల్-నినోపై ప్రత్యేక అవగాహన
రైతు నేస్తం కార్యక్రమం ద్వారా ఎల్-నినో ప్రభావాలు, నీటి యాజమాన్యం, నేల తేమ సంరక్షణ, ప్రత్యామ్నాయ సాగు, వాతావరణ ఆధారిత వ్యవసాయ పద్ధతులపై ప్రత్యేక అవగాహన కల్పించనున్నారు. ప్రతి రైతు పరిస్థితులకు అనుగుణంగా సరైన నిర్ణయాలు తీసుకునేలా వ్యవసాయ శాఖ మార్గనిర్దేశం చేయనుంది.
రైతులు ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదు
ఎల్-నినో ప్రభావం ఎంత తీవ్రంగా ఉన్నా రైతులు నష్టపోకుండా ప్రభుత్వం అన్ని చర్యలు తీసుకుంటుందని మంత్రి తుమ్మల నాగేశ్వరరావు భరోసా ఇచ్చారు. శాస్త్రవేత్తల సూచనలు క్షేత్రస్థాయిలో అమలయ్యేలా జిల్లా యంత్రాంగానికి స్పష్టమైన ఆదేశాలు జారీ చేసినట్లు తెలిపారు.