Ramanujan Prize: భారత గణిత శాస్త్రవేత్తకు అరుదైన గౌరవం.. 2026 రామానుజన్ ప్రైజ్ గెలుచుకున్న మహేశ్ కాక్డే!
Mahesh Kakde: మహేశ్ కాక్డే గణితశాస్త్రంలో ప్రత్యేకించి నంబర్ థియరీపై పరిశోధనలు చేస్తున్న ప్రముఖ భారతీయ గణిత శాస్త్రవేత్త. ఆయన ఇండియన్ స్టాటిస్టికల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ (ISI), బెంగళూరులో గణితశాస్త్రాన్ని అభ్యసించారు. అనంతరం కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్సిటీలో ఉన్నత విద్యను కొనసాగించి, 2008లో ప్యూర్ మ్యాథమెటిక్స్‌లో పీహెచ్‌డీ పూర్తి చేశారు.
Ramanujan Prize: భారత గణిత శాస్త్రానికి మరోసారి అంతర్జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు లభించింది. Mahesh Kakde 2026 సంవత్సరానికి సంబంధించిన రామానుజన్ ప్రైజ్ ఫర్ యంగ్ మ్యాథమెటిషియన్స్ ఫ్రమ్ డెవలపింగ్ కంట్రీస్‌ను అందుకున్నారు. బెంగళూరులోని Indian Institute of Science (IISc)లో గణితశాస్త్ర ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేస్తున్న కాక్డే.. ఆల్జీబ్రిక్ నంబర్ థియరీలో చేసిన విశిష్ట పరిశోధనలకు ఈ ప్రతిష్ఠాత్మక పురస్కారం దక్కింది. ఈ అవార్డును ఇంటర్నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ థియరిటికల్ ఫిజిక్స్ (ICTP), ఇంటర్నేషనల్ మ్యాథమెటికల్ యూనియన్ (IMU) సంయుక్తంగా అందిస్తున్నాయి. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో పనిచేస్తూ 45 ఏళ్లలోపు వయసులో గణితశాస్త్రంలో అత్యుత్తమ పరిశోధనలు చేస్తున్న శాస్త్రవేత్తలను ఈ అవార్డుకు ఎంపిక చేస్తారు.
నంబర్ థియరీలో కీలక పరిశోధనలు
మహేశ్ కాక్డే ప్రధానంగా ఆల్జీబ్రిక్ నంబర్ థియరీపై పరిశోధనలు చేస్తున్నారు. సంఖ్యలు, వాటి మధ్య ఉండే సంబంధాలు, వాటి వెనుక దాగి ఉన్న గణిత నిర్మాణాలను అర్థం చేసుకోవడంలో ఈ విభాగం కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ముఖ్యంగా Noncommutative Iwasawa Theoryలో కాక్డే చేసిన పరిశోధనలకు గుర్తింపు లభించింది. అలాగే Gross-Stark Conjecture, Brumer-Stark Conjectureలకు సంబంధించిన ఆయన పరిశోధనలు ఆధునిక నంబర్ థియరీలో ముఖ్యమైన సమస్యలను పరిష్కరించడంలో సహాయపడ్డాయి.
హిల్బర్ట్ 12వ సమస్యతోనూ సంబంధం
మహేశ్ కాక్డే పరిశోధనలకు మరో ప్రత్యేకత ఉంది. ఆయన చేసిన పనికి హిల్బర్ట్ 12వ సమస్యతో సంబంధం ఉంది. జర్మన్ గణిత శాస్త్రవేత్త డేవిడ్ హిల్బర్ట్ 1900లో ప్రతిపాదించిన 23 ప్రసిద్ధ గణిత సమస్యల్లో ఇది ఒకటి. సంఖ్యా సిద్ధాంతంలోని క్లిష్టమైన నిర్మాణాలను అర్థం చేసుకోవడంలో కాక్డే పరిశోధనలు కొత్త మార్గాలను చూపించాయి. ముఖ్యంగా Brumer-Stark, Gross-Stark వంటి సమస్యలపై ఆయన చేసిన పని ఈ రంగంలో గణిత శాస్త్రవేత్తలకు ప్రాధాన్యత కలిగినదిగా నిలిచింది.
ఎవరీ మహేశ్ కాక్డే?
మహేశ్ కాక్డే గణితశాస్త్రంలో ప్రత్యేకించి నంబర్ థియరీపై పరిశోధనలు చేస్తున్న ప్రముఖ భారతీయ గణిత శాస్త్రవేత్త. ఆయన ఇండియన్ స్టాటిస్టికల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ (ISI), బెంగళూరులో గణితశాస్త్రాన్ని అభ్యసించారు. అనంతరం కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్సిటీలో ఉన్నత విద్యను కొనసాగించి, 2008లో ప్యూర్ మ్యాథమెటిక్స్‌లో పీహెచ్‌డీ పూర్తి చేశారు. పీహెచ్‌డీ అనంతరం ప్రిన్స్‌టన్ యూనివర్సిటీలో గణితశాస్త్ర బోధకుడిగా పనిచేశారు. ఆ తర్వాత యూనివర్సిటీ కాలేజ్ లండన్, కింగ్స్ కాలేజ్ లండన్‌లలో పరిశోధన, బోధనా బాధ్యతలు నిర్వహించారు. 2019లో IISc బెంగళూరులో ప్రొఫెసర్‌గా చేరారు.
ఇప్పటికే ఎన్నో ప్రతిష్ఠాత్మక అవార్డులు
రామానుజన్ ప్రైజ్ మహేశ్ కాక్డేకు దక్కిన తొలి అంతర్జాతీయ గుర్తింపు కాదు. ఆయనకు ఇప్పటికే అనేక ప్రతిష్ఠాత్మక పురస్కారాలు లభించాయి.
– 2022 – Infosys Prize in Mathematical Sciences
– 2022 – International Congress of Mathematiciansలో Invited speaker
– 2023 – Asian Scientist 100
– 2023 – London Mathematical Society Whitehead Prize ICTP
రామానుజన్ ప్రైజ్ ప్రత్యేకత ఏంటి?
రామానుజన్ ప్రైజ్‌ను 2005 నుంచి ప్రతి ఏడాది అందిస్తున్నారు. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో క్లిష్ట పరిస్థితుల మధ్య అత్యుత్తమ గణిత పరిశోధనలు చేస్తున్న 45 ఏళ్లలోపు శాస్త్రవేత్తలను ఈ అవార్డుకు పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు. ఈ పురస్కారంతో పాటు 10,000 అమెరికన్ డాలర్ల నగదు బహుమతి కూడా ఉంటుంది. భారతీయ మహా గణిత శాస్త్రవేత్త శ్రీనివాస రామానుజన్ పేరు మీద అందిస్తున్న ఈ అవార్డు.. ప్రపంచవ్యాప్తంగా యువ గణిత శాస్త్రవేత్తలకు అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మక గుర్తింపుగా పరిగణించబడుతోంది. మహేశ్ కాక్డేకు 2026 రామానుజన్ ప్రైజ్ రావడం భారత గణిత పరిశోధనకు మరో గొప్ప గౌరవంగా చెప్పుకోవచ్చు.