Mobile New Rules: నవంబర్ 1 నుంచి ఫోన్‌లో కొత్త మార్పు.. కాల్ చేసేవారి పేరు కూడా కనిపిస్తుంది!
CNAP-Mobile New Rules 2026: నవంబర్ 1, 2026 నుంచి మొబైల్ వినియోగదారులకు కొత్త కాలర్ ఐడీ విధానం అందుబాటులోకి రానున్నట్లు సమాచారం. CNAP ద్వారా తెలియని నంబర్ నుంచి కాల్ వచ్చినప్పుడు ఫోన్ నంబర్‌తో పాటు కాల్ చేస్తున్న వ్యక్తి పేరు కూడా కనిపించనుంది. ఈ విధానం ఎలా పనిచేస్తుంది? గోప్యతకు సంబంధించిన నిబంధనలు ఏమిటి? తెలుసుకోండి.
CNAP: భారత్‌లో మొబైల్ వినియోగదారులకు తెలియని నంబర్ల నుంచి వచ్చే కాల్స్‌ను గుర్తించడం మరింత సులభం కానుంది. 2026 నవంబర్ 1 నుంచి మొబైల్ ఫోన్లలో కాల్ చేసే వ్యక్తి పేరు కనిపించేలా కాలింగ్ నేమ్ ప్రెజెంటేషన్ (CNAP) వ్యవస్థను తప్పనిసరి చేయాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించినట్లు అందించిన సమాచారం వెల్లడిస్తోంది. ఈ విధానం ద్వారా ఫోన్ నంబర్‌తో పాటు కాల్ చేస్తున్న వ్యక్తి పేరు కూడా స్క్రీన్‌పై కనిపిస్తుంది. దీంతో వినియోగదారులు గుర్తు తెలియని కాల్స్‌ను సులభంగా గుర్తించడంతో పాటు, మోసపూరిత కాల్స్ పట్ల అప్రమత్తంగా ఉండేందుకు అవకాశం ఉంటుంది.
CNAP అంటే ఏమిటి?
ప్రస్తుతం ఫోన్‌కు కాల్ వచ్చినప్పుడు సాధారణంగా ఫోన్ నంబర్ మాత్రమే కనిపిస్తుంది. ఆ నంబర్‌ను మనం కాంటాక్ట్స్‌లో సేవ్ చేసుకుంటేనే మనం పెట్టుకున్న పేరు కనిపిస్తుంది. అయితే కొత్తగా అమలు చేయనున్న CNAP విధానంలో టెలికాం ఆపరేటర్ల వద్ద నమోదైన చందాదారుల వివరాల ఆధారంగా కాల్ చేస్తున్న వ్యక్తి పేరు కూడా కనిపిస్తుంది.
ఈ విధానాన్ని అమలు చేయాలని కేంద్ర టెలికమ్యూనికేషన్స్ విభాగం (DoT) టెలికాం సేవల సంస్థలను ఆదేశించినట్లు సమాచారం. తొలుత 4G, 5G వంటి నెట్‌వర్క్‌లలో ఈ సేవను అందుబాటులోకి తీసుకురానున్నారు. 2G, 3G నెట్‌వర్క్‌లు, ల్యాండ్‌లైన్ కనెక్షన్లకు సంబంధించి అమలు విధానాన్ని ప్రత్యేకంగా పరిశీలించనున్నారు.
కొత్త కాలర్ ఐడీ వ్యవస్థ ఎలా పనిచేస్తుంది?
CNAP విధానంలో ఫోన్‌కు ఇన్‌కమింగ్ కాల్ వచ్చినప్పుడు నంబర్‌తో పాటు కాల్ చేస్తున్న వ్యక్తి పేరు కూడా స్క్రీన్‌పై కనిపిస్తుంది. ఈ ప్రక్రియలో కొన్ని అంశాలను తెలుసుకోవాలి.
- కాంటాక్ట్స్‌లో నంబర్ ఉంటే: ఫోన్‌లో ఇప్పటికే సేవ్ చేసుకున్న పేరు కనిపిస్తుంది.
- నంబర్ సేవ్ చేయకపోతే: టెలికాం ఆపరేటర్ వద్ద నమోదైన చందాదారుడి పేరు కనిపిస్తుంది.
- విదేశాల నుంచి వచ్చే కాల్స్: స్క్రీన్‌పై ‘International Call’ అని కనిపిస్తుంది.
ఈ వ్యవస్థ సక్రమంగా పనిచేయడానికి ప్రతి టెలికాం సంస్థ తన వినియోగదారుల పేర్లు, ఫోన్ నంబర్లకు సంబంధించిన డేటాబేస్‌ను నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది. కాల్ అందుకునే వ్యక్తి ఉపయోగిస్తున్న టెలికాం సంస్థ అవసరమైన వివరాలను సంబంధిత డేటాబేస్ నుంచి సేకరించి స్క్రీన్‌పై ప్రదర్శిస్తుంది.
వినియోగదారుల వ్యక్తిగత గోప్యతకు ఇబ్బంది ఉంటుందా?
కొత్త వ్యవస్థలో వినియోగదారుల వ్యక్తిగత సమాచార భద్రతకు కూడా ప్రాధాన్యం ఇచ్చినట్లు DoT ఆదేశాల్లో పేర్కొన్నట్లు సమాచారం. కాల్ సమయంలో పేరు తెలుసుకునేందుకు ఉపయోగించే సమాచారాన్ని కాల్ ముగిసిన తర్వాత నిల్వ చేయకూడదనే నిబంధనను అమలు చేయనున్నారు. అలాగే, కాలింగ్ లైన్ ఐడెంటిఫికేషన్ రిస్ట్రిక్షన్ (CLIR) సేవను ఉపయోగిస్తూ తమ నంబర్ వివరాలను ఇతరులకు కనిపించకుండా చేసుకున్న చందాదారులకు ఈ వ్యవస్థ నుంచి మినహాయింపు ఉంటుంది. అలాంటి వినియోగదారుల పేర్లు CNAP ద్వారా ప్రదర్శించరు.
వ్యాపార సంస్థలు తమకు నచ్చిన పేరును చూపించుకోవచ్చా?
వ్యాపార సంస్థలు, బల్క్ కనెక్షన్ల వినియోగదారులకు టెలికాం సంస్థల వద్ద నమోదైన పేరుకు బదులుగా వేరే వ్యాపార పేరును ప్రదర్శించుకునే అవకాశం కల్పించవచ్చు. అయితే, ఆ పేరుకు సంబంధించి రిజిస్టర్డ్ ట్రేడ్‌మార్క్ లేదా వస్తు సేవల పన్ను (GST) పోర్టల్‌లో నమోదైన వ్యాపార పేరు వంటి ఆధారాలు ఉండాలి. వ్యాపార సంస్థలు కోరుకున్న పేరును ప్రదర్శించే ముందు సంబంధిత టెలికాం ఆపరేటర్లు ఆ పేరును, దానికి సంబంధించిన పత్రాలను పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది. ఇప్పటికే నమోదైన వ్యాపార పేరును మార్చుకోవాలనుకునే వారు తమ టెలికాం సేవల సంస్థకు అభ్యర్థన సమర్పించాలి.
CNAP విధానాన్ని ఎందుకు తీసుకొస్తున్నారు?
గుర్తు తెలియని నంబర్ల నుంచి వచ్చే కాల్స్‌ను గుర్తించడం, మోసపూరిత కాల్స్‌ను ఎదుర్కోవడంలో వినియోగదారులకు సహాయపడటం ఈ వ్యవస్థ ప్రధాన ఉద్దేశం. ఫోన్‌లో సేవ్ చేసుకున్న పేర్లపై ఆధారపడకుండా, టెలికాం సంస్థల వద్ద నమోదైన వివరాల ఆధారంగా కాలర్‌ను గుర్తించే అవకాశం కలుగుతుంది.
ఈ విధానానికి సంబంధించి టెలికాం నియంత్రణ సంస్థ ట్రాయ్ (TRAI) 2024 ఫిబ్రవరిలో సిఫార్సులు చేసింది. 2025 అక్టోబర్‌లో CNAP సేవను వినియోగదారులకు డిఫాల్ట్‌గా అందుబాటులో ఉంచాలన్న DoT ప్రతిపాదనకు ట్రాయ్ అంగీకరించినట్లు అందించిన సమాచారం పేర్కొంటోంది. అంతకుముందు, వినియోగదారులు కోరితేనే ఈ సేవను ప్రారంభించాలనే ప్రతిపాదనను పరిశీలించారు. మొత్తంగా, CNAP అమలుతో మొబైల్ వినియోగదారులకు కాల్ చేసే వ్యక్తి పేరును తెలుసుకునే అవకాశం పెరుగుతుంది.