
కేంద్ర ప్రభుత్వానికి చెందిన వ్యవసాయ, ప్రాసెస్ చేసిన ఆహార ఉత్పత్తుల ఎగుమతి అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (APEDA) సహకారంతో ఈ ఎగుమతి ప్రక్రియ ప్రారంభమైంది. హైదరాబాద్కు చెందిన దుర్గా ఎక్స్పోర్ట్స్ అండ్ ఇంపోర్ట్స్ సంస్థ ‘AMMAAS’ బ్రాండ్ పేరుతో తాండూరు కందులను ఆస్ట్రేలియాకు పంపిస్తోంది. మరి ఈ కందుల ప్రత్యేకత ఏమిటి? తెలంగాణలో ఎక్కడ పండిస్తారు? వీటికి జీఐ గుర్తింపు ఎందుకు వచ్చింది? తెలుసుకుందాం.
జీఐ గుర్తింపు పొందిన తాండూరు కందుల తొలి ఎగుమతి సరుకు 2026 అక్టోబర్ 28న హైదరాబాద్ నుంచి ఆస్ట్రేలియాకు బయలుదేరింది. APEDA సహకారంతో ఈ ఎగుమతి జరిగింది. హైదరాబాద్కు చెందిన దుర్గా ఎక్స్పోర్ట్స్ అండ్ ఇంపోర్ట్స్ సంస్థ ‘AMMAAS’ బ్రాండ్ పేరుతో ఈ కందులను పంపిస్తోంది. ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన భారతమ్మ PTY Ltd సంస్థ ఈ సరుకును దిగుమతి చేసుకుంటోంది.
సముద్ర మార్గంలో ఈ సరుకు ఆస్ట్రేలియాకు చేరనుంది. తెలంగాణ వ్యవసాయ శాఖ కార్యదర్శి, వ్యవసాయ ఉత్పత్తి కమిషనర్ సురేంద్ర మోహన్, APEDA అసిస్టెంట్ జనరల్ మేనేజర్ ఆర్.పీ. నాయుడు తదితర అధికారులు తొలి ఎగుమతిని వర్చువల్ విధానంలో ప్రారంభించారు. తెలంగాణకు ప్రత్యేకమైన వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను విదేశీ మార్కెట్లకు పరిచయం చేసే దిశగా ఇది కీలక ముందడుగు.
తాండూరు కందులను ప్రధానంగా తెలంగాణలోని వికారాబాద్ జిల్లాలో సాగు చేస్తారు. ముఖ్యంగా తాండూరు, బషీరాబాద్, పెద్దేముల్, యాలాల మండలాల్లో వర్షాధార పద్ధతిలో ఈ పంటను పండిస్తారు. ఈ ప్రాంతంలోని లోతైన నల్లరేగడి నేలలు, అట్టపుల్గైట్ మట్టి ఖనిజ నిక్షేపాలు, సున్నపురాయి నిల్వలు ఈ కందుల ప్రత్యేక లక్షణాలకు కారణమవుతాయి.
ఈ ప్రాంత భౌగోళిక పరిస్థితులు, నేల స్వభావం కారణంగా తాండూరు కందులకు ప్రత్యేకమైన రుచి, నాణ్యత వస్తాయి. అందుకే ఇతర ప్రాంతాల్లో పండించే కందులతో పోలిస్తే వీటికి ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది. స్థానిక రైతులు తరతరాలుగా ఈ పంటను సాగు చేస్తున్నారు.
తాండూరు కందులు తెలంగాణలో జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్ (GI) గుర్తింపు పొందిన తొలి వ్యవసాయ ఉత్పత్తి. ఒక నిర్దిష్ట ప్రాంతంలో పండే ఉత్పత్తికి, ఆ ప్రాంత భౌగోళిక పరిస్థితుల వల్ల ఏర్పడిన ప్రత్యేక లక్షణాలు లేదా పేరుప్రతిష్ఠకు ఈ గుర్తింపు ఇస్తారు.
జీఐ ట్యాగ్ ఉండటం వల్ల ఆ ఉత్పత్తి అసలు ఏ ప్రాంతానికి చెందినదో గుర్తించడం సులభమవుతుంది. అదే పేరుతో ఇతర ప్రాంతాల ఉత్పత్తులను విక్రయించకుండా దాని ప్రాంతీయ ప్రత్యేకతను కాపాడటానికి కూడా ఈ గుర్తింపు ఉపయోగపడుతుంది. తాండూరు కందులకు జీఐ గుర్తింపు రావడంతో వాటి ప్రత్యేకతకు మరింత ప్రాధాన్యం లభించింది.
తాండూరు కందులు మంచి రుచి, త్వరగా ఉడికే గుణం, నిల్వ ఉండే సామర్థ్యానికి ప్రసిద్ధి చెందాయి. వీటిలో సుమారు 22 నుంచి 24 శాతం వరకు ప్రొటీన్ ఉంటుందని అధికారిక సమాచారం వెల్లడించింది. తృణధాన్యాలతో పోలిస్తే వీటిలో ప్రొటీన్ పరిమాణం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
కందిపప్పు మన రోజువారీ ఆహారంలో ముఖ్యమైన భాగం. పప్పు, సాంబారు, ఇతర వంటకాల తయారీలో దీనిని ఉపయోగిస్తారు. రుచి, వంట నాణ్యతతో పాటు పోషక విలువలు కూడా ఉండటంతో తాండూరు కందులకు ప్రత్యేకమైన గుర్తింపు ఏర్పడింది.
తాండూరు కందులు ఆస్ట్రేలియాకు ఎగుమతి కావడం వల్ల తెలంగాణ వ్యవసాయ ఉత్పత్తులకు విదేశాల్లో పరిచయం పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఇప్పటివరకు దేశీయ మార్కెట్లలో విక్రయించే ఉత్పత్తికి అంతర్జాతీయ కొనుగోలుదారులను చేరుకునే మార్గం ఏర్పడింది. భవిష్యత్తులో విదేశాల నుంచి మరిన్ని ఆర్డర్లు వస్తే రైతులు, ఉత్పత్తిదారులు, వ్యాపారులకు కొత్త అవకాశాలు అందుబాటులోకి రావచ్చు.
అయితే ఎగుమతులు పెరిగినంత మాత్రాన రైతుల ఆదాయం వెంటనే పెరుగుతుందని చెప్పలేం. విదేశీ మార్కెట్లలో నిరంతర డిమాండ్, సరైన ధరలు, నాణ్యత ప్రమాణాలు, సరఫరా వ్యవస్థ వంటి అంశాలపై దీర్ఘకాలిక ప్రయోజనాలు ఆధారపడి ఉంటాయి. అయినప్పటికీ తెలంగాణకు చెందిన ప్రత్యేక పంటకు విదేశీ మార్కెట్లో తొలి అవకాశం రావడం వ్యవసాయ రంగానికి గుర్తింపు తీసుకొచ్చే పరిణామం.