ఎల్‌నినోకు సముద్రపు నీటితో చెక్ పెట్టవచ్చా..? ఆసక్తికర కథనం..

Sea

ప్రస్తుతం ప్రపంచం సూపర్ ఎల్నినో ప్రభావాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. ఈసారి ఎల్నినో తీవ్రత గతంలో కంటే అధికంగా ఉండటం, వర్షపాతం తగ్గడం, శీతాకాలంలో చలి తక్కువగా ఉండటం వంటి అసాధారణ వాతావరణ పరిస్థితులు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. ఈ ప్రభావం వచ్చే ఏడాది కూడా కొనసాగవచ్చని అంచనాలున్నాయి. నీటి నిల్వలు తగ్గడం, పంటలు ఎండిపోవడం, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలు ప్రభావితం కావడం వంటి తీవ్ర నష్టాలను నిలువరించేందుకు శాస్త్రవేత్తలు వినూత్న పరిష్కారాలను అన్వేషిస్తున్నారు. ఇందులో భాగంగా కృత్రిమ వాతావరణ జోక్యం ద్వారా ఎల్నినో ప్రభావాన్ని తగ్గించవచ్చా అనే అంశంపై పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి.

మెరైన్ క్లౌడ్ బ్రైటెనింగ్ (MCB): ఒక కృత్రిమ మార్గం

ఎల్నినో ప్రభావాన్ని తగ్గించేందుకు శాస్త్రవేత్తలు పరిశీలిస్తున్న ఒక ప్రధాన పద్ధతి మెరైన్ క్లౌడ్ బ్రైటెనింగ్ (MCB). ఈ విధానంలో ప్రత్యేక ఓడలు, వాటర్ కెనాన్‌ల ద్వారా సముద్రపు నీటిని అతి సూక్ష్మమైన బిందువులుగా (200-500 నానోమీటర్లు) గాల్లోకి స్ప్రే చేస్తారు. ఈ ఉప్పు బిందువులు గాల్లోకి వెళ్లగానే ఆవిరైపోయి ఉప్పు కణాలు మిగిలిపోతాయి. ఈ కణాలు సముద్ర మట్టానికి తక్కువ ఎత్తులో ఉండే మేఘాల్లోకి చేరుకుని, అక్కడ తేమ ఘనీభవించడానికి కేంద్రకాలుగా (క్లౌడ్ కండెన్సేషన్ న్యూక్లియై – CCN) పని చేస్తాయి. ఫలితంగా, మేఘాలలో లక్షలాది నీటి బిందువులు ఏర్పడి, మేఘాలు మరింత ప్రకాశవంతంగా, తెల్లగా మారతాయి.

ఈ ప్రకాశవంతమైన మేఘాలు సూర్యరశ్మిని భూమిపైకి చేరకుండా అడ్డుకుని, తిరిగి అంతరిక్షంలోకి పరావర్తనం చేస్తాయి. దీనివల్ల సముద్ర జలాలు చల్లబడతాయి. పసిఫిక్ సముద్ర ఉపరితల జలాలు వేడెక్కడం వల్ల ఎల్నినో మొదలవుతుంది కాబట్టి, MCB ద్వారా వాటిని చల్లబరిస్తే ఎల్నినో ప్రభావం తగ్గుతుందని భావిస్తున్నారు. 1997-98, 2015-16 నాటి బలమైన ఎల్నినోల సమయంలో MCBని అమలు చేసి ఉంటే ఉష్ణోగ్రతలు గణనీయంగా తగ్గి ఉండేవని కంప్యూటర్ సిమ్యులేషన్లు వెల్లడించాయి. ఈ పద్ధతిని ఎల్నినో ప్రారంభం నుంచే అమలు చేస్తే సముద్ర ఉష్ణోగ్రతలు 1-2 డిగ్రీల సెల్సియస్ వరకు తగ్గి, లానినా వంటి చల్లని పరిస్థితులు ఏర్పడే అవకాశం 40 శాతం ఉంటుందని అంచనా.

స్ట్రాటోస్పియరిక్ ఏరోసోల్ ఇంజెక్షన్ (SAI): మరో ప్రత్యామ్నాయం

ఎల్నినోను అడ్డుకునేందుకు శాస్త్రవేత్తలు పరిశీలిస్తున్న మరో పద్ధతి స్ట్రాటోస్పియరిక్ ఏరోసోల్ ఇంజెక్షన్ (SAI). ఈ విధానంలో భూ ఉపరితలం నుంచి 10-50 కిలోమీటర్ల ఎత్తులో ఉండే స్ట్రాటో ఆవరణంలోకి అత్యంత ఎత్తులో ఎగిరే విమానాలు లేదా బెలూన్ల ద్వారా సల్ఫర్ డయాక్సైడ్ వంటి పరావర్తన రేణువులను ప్రవేశపెడతారు. ఈ రేణువులు ఒక అద్దం లాంటి పొరలా ఏర్పడి, సూర్యరశ్మిలో కొంత భాగాన్ని తిరిగి అంతరిక్షంలోకి పరావర్తనం చేస్తాయి. దీనివల్ల భూ ఉష్ణోగ్రతలు తగ్గుతాయి.

కృత్రిమ జోక్యాలతో ముప్పు, సవాళ్లు

ఈ కృత్రిమ వాతావరణ జోక్యాలు ఆశావహంగా కనిపించినా, వాటి అమలులో అనేక సవాళ్లు, ప్రమాదాలు ఉన్నాయి.

తాత్కాలిక పరిష్కారం: సూర్యరశ్మిని అడ్డుకోవడం తాత్కాలికమే తప్ప, వాతావరణంలోని కర్బన ఉద్గారాలను తగ్గించదు. ఇది గ్లోబల్ వార్మింగ్‌కు శాశ్వత పరిష్కారం కాదు.

అనూహ్య పర్యవసానాలు: వాతావరణ వ్యవస్థలో కృత్రిమ మార్పులు చేయడం వల్ల గాలి వీచే దిశలు మారి ఆసియా, సౌత్ అమెరికా వంటి ప్రాంతాల్లో వర్షపాతంపై తీవ్ర ప్రభావం పడి, కరువులు, పంట నష్టం సంభవించే ముప్పు ఉంది.

MCB దుష్ప్రభావాలు: పెద్ద మొత్తంలో సముద్రపు ఉప్పును గాల్లోకి స్ప్రే చేయడం వల్ల తీర ప్రాంతాల్లోని వాతావరణంలో ఊహించని మార్పులు వస్తాయి. స్థానికంగా పెరిగే మొక్కలు, స్వచ్ఛమైన తాగునీటి సరఫరా, సాగు భూములపై ప్రభావం పడి, నేలలో ఉప్పు శాతం పెరిగే అవకాశం ఉంది.

SAI ప్రమాదాలు: స్ట్రాటో ఆవరణంలోకి సల్ఫర్ రేణువులను పంపడం వల్ల ఓజోన్ పొర దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది. ఇది ప్రమాదకరమైన యూవీ కిరణాలు భూమిని నేరుగా చేరేందుకు దారితీయవచ్చు.

అంతర్జాతీయ చట్టాలు లేవు: వాతావరణంలో కృత్రిమ మార్పులు చేయడంపై ఇప్పటివరకు చట్టపరమైన ఆంక్షలు లేవు. ఒక దేశం తన ప్రయోజనాల కోసం చేసే జోక్యం పొరుగు దేశాలపై తీవ్ర ప్రతికూల ప్రభావాలను చూపవచ్చు.

ప్రకృతి సైకిల్‌కు భంగం: ఎల్నినో, లానినా వంటివి ప్రకృతిలో సాధారణంగా జరిగే సైకిల్. వీటిలో కృత్రిమంగా జోక్యం చేసుకోవడం వల్ల దీర్ఘకాలికంగా అనేక దుష్ప్రభావాలు ఉంటాయని శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు. మేఘాలను ప్రభావితం చేసినంత మాత్రాన కావాల్సిన ప్రాంతంలో, కావాల్సినంత చల్లదనం ఏర్పడుతుందన్న హామీ లేదు.

క్లౌడ్ సీడింగ్ వంటి గత ప్రయోగాలు ఆశించిన ఫలితాలు ఇవ్వని నేపథ్యంలో, ప్రకృతిని కృత్రిమంగా మార్చే ప్రయత్నాల్లో మరింత జాగ్రత్త అవసరమని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.