
వాయువ్య స్పెయిన్లోని గలీసియా ప్రాంతంలో ఉన్న ఆస్ పోంటెస్ ఒకప్పుడు భారీ బొగ్గు గనిగా ఉండేది. దాదాపు 60 ఏళ్లపాటు ఇక్కడ లిగ్నైట్ బొగ్గును తవ్వడంతో 300 మీటర్లకు పైగా లోతైన భారీ గొయ్యి ఏర్పడింది. సుమారు 260 మిలియన్ టన్నుల లిగ్నైట్ను వెలికితీసిన ఈ గని, ఒకప్పుడు స్పెయిన్లోని అతిపెద్ద బొగ్గు ఆధారిత విద్యుత్ కేంద్రానికి ప్రధాన ఆధారంగా నిలిచింది.
యూరోపియన్ యూనియన్ కఠినమైన వాయు కాలుష్య నిబంధనలు అమలు చేయడంతో 2007లో గని కార్యకలాపాలు పూర్తిగా నిలిచిపోయాయి. సాధారణంగా ఇలాంటి గనులు మూసివేసిన తర్వాత భారీ గుంతలు, పాడైన భూమి, పర్యావరణ సమస్యలను మిగులుస్తాయి. కానీ ఆస్ పోంటెస్ విషయంలో ఇంజనీర్లు దీనిని పర్యావరణ పునరుద్ధరణకు అవకాశంగా మార్చాలని నిర్ణయించారు.
గని గొయ్యిని నీటితో నింపడం అంత సులభమైన ప్రక్రియ కాదు. నీరు ఎక్కడి నుంచి తీసుకురావాలి? ఎంత వేగంగా నింపాలి? నీటి నాణ్యత ఎలా ఉంటుంది? వంటి అనేక అంశాలను ఇంజనీర్లు అధ్యయనం చేశారు. 2008లో ప్రారంభమైన నీటి నింపే ప్రక్రియ 2012 ఏప్రిల్ 18న పూర్తయింది. మొత్తం సుమారు 547 బిలియన్ లీటర్ల నీటితో భారీ గుంత సరస్సుగా మారింది.
ఈ సరస్సు మరో ఆసక్తికరమైన ప్రత్యేకతను కలిగి ఉంది. శాస్త్రవేత్తల అధ్యయనాల ప్రకారం నీరు రెండు వేర్వేరు పొరలుగా ఏర్పడింది. వీటి మధ్య కెమోక్లైన్ అనే రసాయనిక మార్పు ప్రాంతం ఏర్పడింది. పై పొరలో ఆక్సిజన్ ఎక్కువగా ఉండగా, దిగువ పొరలో ఆక్సిజన్ చాలా తక్కువగా ఉంది. దిగువ నీరు మరింత ఆమ్లత్వాన్ని కలిగి ఉంది. నీటి వనరులు, ఉష్ణోగ్రత, ఖనిజ లవణాల పరిమాణాల్లో ఉన్న తేడాలే ఈ పొరలు సులభంగా కలవకుండా చేశాయని అధ్యయనాలు సూచించాయి.
ప్రస్తుతం ఆస్ పోంటెస్ సరస్సు సుమారు 865 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. ఇక్కడ ఇసుక బీచ్లు, ప్రకృతి బాటలు ఏర్పడ్డాయి. సరస్సు చుట్టూ పచ్చిక బయళ్లు, పొదలు, అడవులు, చిత్తడి నేలలు వంటి విభిన్న ఆవాసాలు సహజంగా అభివృద్ధి చెందాయి. ఒకప్పుడు గనుల వ్యర్థాలతో నిండిపోయిన ప్రాంతాల్లో ఇప్పుడు జింకలు సంచరిస్తున్నాయి. సరస్సులో కయాకింగ్, కానోయింగ్ వంటి కార్యకలాపాలు కూడా జరుగుతున్నాయి. పర్యాటకం స్థానిక ఆర్థిక వ్యవస్థకు కొత్త ఆదాయ మార్గంగా మారినట్లు సమాచారం.