
భారతీయ సినీ పరిశ్రమలో అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మక పురస్కారాలుగా జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులకు ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది. దేశవ్యాప్తంగా విభిన్న భాషలు, సంస్కృతులు, ప్రాంతాలకు చెందిన సినిమాల్లో ప్రతిభ కనబరిచిన నటీనటులు, దర్శకులు, సాంకేతిక నిపుణులు, చిత్రాలను ఈ అవార్డులు ప్రతి ఏడాది సత్కరిస్తాయి. భారతీయ సినిమా వైవిధ్యాన్ని, సృజనాత్మకతను జాతీయ స్థాయిలో చాటిచెప్పే వేదికగా ఈ పురస్కారాలు నిలుస్తున్నాయి. జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులను 1954లో ఏర్పాటు చేశారు. కేంద్ర సమాచార, ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో ప్రతి ఏడాది ఈ పురస్కారాలను ప్రదానం చేస్తున్నారు. ఏడు దశాబ్దాలకు పైగా సాగుతున్న ఈ అవార్డుల ప్రస్థానంలో భారతీయ సినిమా రంగంలో అత్యుత్తమ ప్రతిభ కనబరిచిన పలువురు ప్రముఖులు ఈ గౌరవాన్ని అందుకున్నారు.
సినిమా నిర్మాణంలో నటన, దర్శకత్వం వంటి అనేక విభాగాలతో పాటు కెమెరా, ఎడిటింగ్, సంగీతం, సౌండ్ వంటి సాంకేతిక విభాగాల్లోనూ ప్రతిభను గుర్తించి జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులు అందజేస్తారు. జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులను ప్రధానంగా మూడు విభాగాలుగా పరిగణిస్తారు. అవి ఫీచర్ ఫిల్మ్స్, నాన్-ఫీచర్ ఫిల్మ్స్, సినిమా రచన. ఫీచర్ ఫిల్మ్స్ విభాగంలో దేశంలోని వివిధ భాషల్లో తెరకెక్కిన కథా చిత్రాలకు అవార్డులు లభిస్తాయి. నాన్-ఫీచర్ విభాగంలో డాక్యుమెంటరీలు, షార్ట్ ఫిల్మ్స్ తదితర చిత్రాల్లో ప్రతిభను గుర్తిస్తారు. ఇక సినిమా గురించి రచనలు, విశ్లేషణలు అందించే రచయితలను కూడా ప్రత్యేకంగా సత్కరిస్తారు.
2024లో భారతీయ సినిమా రంగంలో వచ్చిన చిత్రాలు, ప్రతిభను గుర్తిస్తూ 72వ జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులను ప్రకటించారు. ఈ అవార్డుల విజేతలను 2026 జూలై 18న మూడు జ్యూరీల చైర్పర్సన్లు ప్రకటించారు. ఈసారి కూడా దేశంలోని పలు భాషలకు చెందిన చిత్రాలు, కళాకారులు, సాంకేతిక నిపుణులు జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు పొందారు. ప్రాంతీయ భాషల్లో తెరకెక్కుతున్న సినిమాలు కూడా జాతీయ స్థాయిలో ఎంతటి ప్రభావాన్ని చూపుతున్నాయో ఈ అవార్డులు మరోసారి వెల్లడిస్తున్నాయి. 72వ జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డుల విజేతలకు అధికారికంగా పురస్కారాలను 2026 సెప్టెంబర్ 22న గుజరాత్లోని ఏక్తా నగర్లో ప్రదానం చేయనున్నారు. గతంలో కేవాడియా పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందిన ఈ ప్రాంతంలో జరిగే కార్యక్రమంలో భారత రాష్ట్రపతి అవార్డులను అందజేయనున్నారు. హిందీ, తెలుగు, తమిళం, మలయాళం, కన్నడ, బెంగాలీతో పాటు అనేక ఇతర భారతీయ భాషల్లో తెరకెక్కుతున్న సినిమాలకు జాతీయ అవార్డుల ద్వారా గుర్తింపు లభిస్తోంది.
‘కల్కి’, ’35 – చిన్న కథ కాదు’ చిత్రాలకు అవార్డులు
ఈసారి జాతీయ అవార్డుల్లో తెలుగు చిత్ర పరిశ్రమ మరోసారి ప్రత్యేకత చాటుకుంది:
1. ఉత్తమ ప్రజాదరణ పొందిన చిత్రం : నాగ్ అశ్విన్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన- “కల్కి 2898 AD”
2. ఉత్తమ బాలల చిత్రం : నందకిశోర్ ఈమాని దర్శకత్వంలో వచ్చిన “35 – చిన్న కథ కాదు”
3. ఉత్తమ ఫీచర్ ఫిల్మ్: ఆర్టికల్ 370
4. ఉత్తమ నటి: యామీ గౌతమ్( ఆర్టికల్ 370)
5. ఉత్తమ నటుడు: మమ్ముట్టి (భ్రమయుగం), చందు ఛాంపియన్ (కార్తీక్ ఆర్యన్)
6. ఉత్తమ దర్శకుడు: రాజ్కుమార్ పెరియసామి ( అమరన్)
7. ఉత్తమ తొలి దర్శకుడు: రణదీప్ హుడా (స్వాతంత్ర్య వీర్ సావర్కర్)
8 ఉత్తమ సహాయ నటుడు: సంజయ్ మిశ్రా (భక్షక్ – హిందీ)[cite: 1].
9. ఉత్తమ సహాయ నటి: సచన నమిదాస్ (మహారాజా – తమిళం), రూపశ్రీ వర్కాడి (‘మిథ్య’ – కన్నడ)
10. జాతీయ, సామాజిక విలువల ఉత్తమ చిత్రం: కెప్టెన్ మిల్లర్’ (తమిళం)
11. ఉత్తమ సంగీతం: శాశ్వత్ సచ్దేవ్ (పాటలు – ఆర్టికల్ 370), జి.వి. ప్రకాష్ కుమార్ (నేపథ్య సంగీతం – ‘అమరన్’)
12. ఉత్తమ నాన్-ఫీచర్ ఫిల్మ్: భంగార్ (మరాఠీ, ఇంగ్లీష్)
13. ఉత్తమ డాక్యుమెంటరీ: భరత్బాలా దర్శకత్వంలో వచ్చిన రామ్-నామి (హిందీ)