
తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని వరంగల్కు చెందిన ఎట్టబోయిన సాయి శివాని (Ettaboyina Sai Shivani) UPSC సివిల్ సర్వీసెస్ పరీక్ష 2024లో అఖిల భారత స్థాయిలో 11వ ర్యాంక్ సాధించింది. చిన్నప్పటి నుంచి ఉన్నత లక్ష్యాలను పెట్టుకున్న ఆమె, సివిల్ సర్వీసెస్లో స్థానం సంపాదించాలనే ఆశయంతో కష్టపడి చదివింది. ఆమె తండ్రి ఉపాధ్యాయుడు కాగా, తల్లి గృహిణి. తల్లిదండ్రుల ప్రోత్సాహం, కుటుంబ సభ్యుల సహకారం తన విజయానికి ఎంతో తోడ్పడ్డాయని శివాని చెబుతోంది. యూపీఎస్సీ ప్రయాణంలో శివానికి మొదటి ప్రయత్నం ఆశించిన ఫలితాన్ని ఇవ్వలేదు. ప్రిలిమ్స్ పరీక్షలోనే ఆమెకు నిరాశ ఎదురైంది. అయితే ఆ అపజయాన్ని చూసి వెనక్కి తగ్గలేదు. ఎక్కడ తప్పు జరిగిందో విశ్లేషించుకుంది. మొదటి ప్రయత్నంలో సిలబస్ పూర్తిచేయడంపైనే ఎక్కువ దృష్టి పెట్టడంతో సమాధానాలు రాసే ప్రాక్టీస్కు తగినంత సమయం కేటాయించలేకపోయానని గుర్తించింది.
దీంతో రెండో ప్రయత్నంలో తన వ్యూహాన్ని పూర్తిగా మార్చుకుంది. ముఖ్యంగా మెయిన్స్ పరీక్షలో మంచి మార్కులు సాధించడానికి అవసరమైన ఆన్సర్ రైటింగ్ ప్రాక్టీస్పై ప్రత్యేకంగా దృష్టి పెట్టింది. సమాధానాలను ఎలా ప్రారంభించాలి? ఇచ్చిన ప్రశ్నకు అనుగుణంగా ముఖ్యమైన అంశాలను ఎలా వివరించాలి? తక్కువ సమయంలో సమర్థవంతంగా ఎలా రాయాలి? అనే విషయాలపై సాధన చేసింది. తన సమాధానాల్లోని లోపాలను గుర్తిస్తూ వాటిని మెరుగుపరుచుకుంది. ఈ మార్పు ఆమె విజయానికి ఎంతో ఉపయోగపడింది.
సాధారణంగా యూపీఎస్సీకి సిద్ధమయ్యే చాలామంది అభ్యర్థులు ప్రముఖ కోచింగ్ ఇన్స్టిట్యూట్లలో చేరుతుంటారు. కానీ సాయి శివాని మాత్రం ఎలాంటి కోచింగ్ ఇన్స్టిట్యూట్లోనూ శిక్షణ తీసుకోలేదు. పూర్తిగా స్వీయ అధ్యయనంతోనే పరీక్షకు సిద్ధమైంది. ఇందుకోసం యూట్యూబ్లో అందుబాటులో ఉన్న వివిధ విద్యా సంబంధిత ఛానళ్లను ఉపయోగించుకుంది. నిపుణులు చెప్పే పాఠాలను వింటూ ముఖ్యమైన అంశాలను నోట్స్ రూపంలో రాసుకునేది. అంతేకాకుండా ఆన్లైన్ టెస్ట్ సిరీస్లో కూడా చేరింది. వీటి ద్వారా పరీక్షలో సమయాన్ని ఎలా నిర్వహించుకోవాలి? ప్రశ్నలను ఎలా అర్థం చేసుకోవాలి? సరైన సమాధానాలను ఎలా రాయాలి? అనే విషయాలపై మంచి అవగాహన పెంచుకుంది.
సాయి శివాని తన విజయానికి సమయపాలన చాలా ముఖ్యమని చెబుతోంది. ప్రతిరోజూ 8 నుంచి 10 గంటల పాటు చదువుకునేది. ఉదయాన్నే నిద్రలేచి చదువు ప్రారంభించేది. రోజులో రెండు నుంచి మూడు సబ్జెక్టులను చదివేందుకు సమయం కేటాయించేది. రాత్రి సమయంలో ఆ రోజు చదివిన అంశాలను మరోసారి రివిజన్ చేసుకునేది. తనకు అనుకూలంగా ప్రత్యేక టైమ్టేబుల్ తయారు చేసుకుని దానిని కచ్చితంగా పాటించేది. చదివిన అంశాలను మళ్లీ మళ్లీ గుర్తుచేసుకోవడం, నిరంతరం పరీక్షలు రాయడం, సమాధానాలు రాసే వేగాన్ని పెంచుకోవడం వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చింది.
శివాని విజయ ప్రయాణంలో అందరినీ ఆకట్టుకునే మరో విషయం ఆమె మొబైల్ ఫోన్ వినియోగం విషయంలో తీసుకున్న నిర్ణయం. చదువుతున్న సమయంలో ఫోన్ వల్ల ఏకాగ్రత దెబ్బతింటుందని ఆమె భావించింది. ముఖ్యంగా సోషల్ మీడియా, వాట్సాప్ వంటి యాప్ల కారణంగా సమయం వృథా అవుతుందని గుర్తించింది. అందుకే UPSC ప్రిపరేషన్ సమయంలో వ్యక్తిగత మొబైల్ ఫోన్ను ఉపయోగించకూడదని నిర్ణయించుకుంది. చదువుపై పూర్తి దృష్టి పెట్టేందుకు సోషల్ మీడియాకు దూరంగా ఉండేది. అవసరమైనప్పుడు తల్లిదండ్రుల ఫోన్ ద్వారా కుటుంబ సభ్యులతో మాట్లాడేది. ఇలా అనవసరమైన దృష్టి మళ్లింపులను తగ్గించుకుని తన లక్ష్యంపై దృష్టి సారించింది.
యూపీఎస్సీ మెయిన్స్లో ఆప్షనల్ సబ్జెక్ట్ ఎంపిక కూడా కీలకమైన అంశం. సాయి శివాని ఆంత్రోపాలజీ (Anthropology)ని తన ఆప్షనల్ సబ్జెక్ట్గా ఎంచుకుంది. ఈ సబ్జెక్టుపై ఆసక్తి ఉండటంతో పాటు, సిలబస్ కూడా తనకు అనుకూలంగా అనిపించడంతో ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది. ఆసక్తి ఉన్న సబ్జెక్టును ఎంచుకోవడం వల్ల దానిపై ఎక్కువ సమయం కేటాయించి, లోతుగా అధ్యయనం చేయగలిగింది. UPSC పర్సనాలిటీ టెస్ట్ విషయంలోనూ శివాని ప్రత్యేక శ్రద్ధ తీసుకుంది. ఇంటర్వ్యూకు ముందు మాక్ ఇంటర్వ్యూలకు హాజరైంది. స్నేహితులతో కలిసి గ్రూప్ డిస్కషన్లలో పాల్గొంది. దీనివల్ల ప్రశ్నలకు ధైర్యంగా సమాధానాలు చెప్పే సామర్థ్యం పెరిగింది. ఇంటర్వ్యూ బోర్డు సభ్యులు తన వ్యక్తిగత నేపథ్యం, సమకాలీన అంశాలపై ప్రశ్నలు అడిగారని, వాటికి ఆత్మవిశ్వాసంతో సమాధానాలు ఇచ్చానని ఆమె తెలిపింది. ఇంటర్వ్యూ అనుభవం కూడా చాలా బాగుందని చెప్పింది.
యూపీఎస్సీలో అద్భుతమైన ర్యాంక్ సాధించిన తర్వాత తన భవిష్యత్తు లక్ష్యం గురించి కూడా శివాని ఆసక్తికరమైన విషయాలు వెల్లడించింది. ప్రజలకు సేవ చేయాలని, ముఖ్యంగా విద్య, ఆరోగ్య రంగాల్లో మంచి మార్పులు తీసుకురావాలని కోరుకుంటున్నట్లు తెలిపింది. సివిల్ సర్వీసెస్కు సిద్ధమవుతున్న యువతకు శివాని కొన్ని ముఖ్యమైన సూచనలు చేసింది. కష్టపడి చదవాలని, తమపై తమకు నమ్మకం ఉండాలని, సమయాన్ని సరిగ్గా వినియోగించుకోవాలని సూచించింది. ముఖ్యంగా సోషల్ మీడియా వంటి వాటికి దూరంగా ఉంటూ చదువుపై ఏకాగ్రత పెంచుకోవాలని చెప్పింది. అపజయాలు ఎదురైనా నిరుత్సాహపడకుండా, వాటి నుంచి పాఠాలు నేర్చుకుని ముందుకు సాగాలని సూచించింది.
మొదటి ప్రయత్నంలో ప్రిలిమ్స్లోనే విఫలమైన సాయి శివాని.. రెండో ప్రయత్నంలోనే ఆల్ ఇండియా 11వ ర్యాంక్ సాధించడం సాధారణ విషయం కాదు. కోచింగ్ లేకుండా, ఆన్లైన్ వనరులను సమర్థంగా ఉపయోగించుకుంటూ, రోజుకు 8 నుంచి 10 గంటలు క్రమశిక్షణతో చదువుతూ ఆమె ఈ విజయాన్ని అందుకుంది. ఆమె ప్రయాణం చెప్పే ముఖ్యమైన సందేశం ఒక్కటే.. విజయం సాధించడానికి ఖరీదైన కోచింగ్, ఎన్నో సౌకర్యాలు మాత్రమే అవసరం లేదు. సరైన ప్రణాళిక, నిరంతర సాధన, ఆత్మవిశ్వాసం, పట్టుదల ఉంటే అనుకున్న లక్ష్యాన్ని చేరుకోవచ్చు. వరంగల్ నుంచి దేశవ్యాప్తంగా గుర్తింపు తెచ్చుకున్న సాయి శివాని విజయగాథ ఎంతోమంది యువతకు స్ఫూర్తినిస్తుందనడంలో సందేహం లేదు.