ఇన్నాళ్లు నమ్మింది నిజం కాదా.. బొప్పాయి ఆకుల రసం వెనకున్న అసలు వాస్తవాలు బయటపెట్టిన డాక్టర్లు..

Updated on: Aug 13, 2026 | 8:15 PM

డేంగ్యూ జ్వరం వచ్చినప్పుడు రక్తంలో ప్లాట్‌లెట్ల సంఖ్య పడిపోవడం రోగులను, వారి కుటుంబ సభ్యులను తీవ్ర ఆందోళనకు గురిచేస్తుంది. ఈ సమయంలో ప్లాట్‌లెట్లు పెరగడానికి బొప్పాయి ఆకుల రసాన్ని ఎక్కువగా వాడుతుంటారు. అయితే బొప్పాయి ఆకుల రసం డేంగ్యూను తగ్గించే నిరూపితమైన మందు అని చెప్పడానికి ఇప్పటివరకు ఎలాంటి బలమైన శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవని, కేవలం ప్లాట్‌లెట్ల సంఖ్యను మాత్రమే చూసి భయపడాల్సిన అవసరం లేదని ప్రముఖ అంతర్గత వైద్య నిపుణులు డాక్టర్ సంచాయన్ రాయ్ స్పష్టం చేస్తున్నారు.

1 / 5
డేంగ్యూ వైరస్ మన శరీరంలో ప్లాట్‌లెట్ల ఉత్పత్తిని తగ్గిస్తూనే, ఉన్న ప్లాట్‌లెట్లను వేగంగా నాశనం చేస్తుంది. వైరస్ ప్రభావం వల్ల ఎముక మజ్జ తాత్కాలికంగా దెబ్బతిని కొత్త ప్లాట్‌లెట్ల తయారీ తగ్గుతుంది. అదే సమయంలో మన రోగనిరోధక వ్యవస్థ వైరస్‌తో పోరాడే క్రమంలో రక్తంలోని ప్లాట్‌లెట్లను వేగంగా తొలగిస్తుంది. సాధారణంగా జ్వరం తీవ్రంగా ఉన్నప్పుడు లేదా జ్వరం తగ్గే సమయంలో ప్లాట్‌లెట్లు వేగంగా పడిపోతాయి. కానీ ప్లాట్‌లెట్ల సంఖ్య మాత్రమే వ్యాధి ప్రమాదాన్ని నిర్ణయించదని గుర్తుంచుకోవాలి.

డేంగ్యూ వైరస్ మన శరీరంలో ప్లాట్‌లెట్ల ఉత్పత్తిని తగ్గిస్తూనే, ఉన్న ప్లాట్‌లెట్లను వేగంగా నాశనం చేస్తుంది. వైరస్ ప్రభావం వల్ల ఎముక మజ్జ తాత్కాలికంగా దెబ్బతిని కొత్త ప్లాట్‌లెట్ల తయారీ తగ్గుతుంది. అదే సమయంలో మన రోగనిరోధక వ్యవస్థ వైరస్‌తో పోరాడే క్రమంలో రక్తంలోని ప్లాట్‌లెట్లను వేగంగా తొలగిస్తుంది. సాధారణంగా జ్వరం తీవ్రంగా ఉన్నప్పుడు లేదా జ్వరం తగ్గే సమయంలో ప్లాట్‌లెట్లు వేగంగా పడిపోతాయి. కానీ ప్లాట్‌లెట్ల సంఖ్య మాత్రమే వ్యాధి ప్రమాదాన్ని నిర్ణయించదని గుర్తుంచుకోవాలి.

2 / 5
బొప్పాయి ఆకులలో ఉండే కొన్ని రసాయన పదార్థాలు ప్లాట్‌లెట్ల ఉత్పత్తికి సాయపడతాయని కొన్ని చిన్న చిన్న అధ్యయనాల్లో తేలింది. అయితే ఈ పరిశోధనలు చాలా తక్కువ మందిపై, వేర్వేరు మోతాదులలో జరిగాయి. దీనివల్ల బొప్పాయి రసంతో ప్లాట్‌లెట్ల సంఖ్య కాస్త వేగంగా పెరిగినప్పటికీ, దానివల్ల ప్రాణాపాయం తగ్గడం గానీ, ఇతర కాంప్లికేషన్లు పూర్తిగా నయం కావడం గానీ జరుగుతున్నట్లు ఆధారాలు లేవు. కాబట్టి బొప్పాయి రసాన్ని డేంగ్యూకి ప్రధాన చికిత్సగా పరిగణించలేము.

బొప్పాయి ఆకులలో ఉండే కొన్ని రసాయన పదార్థాలు ప్లాట్‌లెట్ల ఉత్పత్తికి సాయపడతాయని కొన్ని చిన్న చిన్న అధ్యయనాల్లో తేలింది. అయితే ఈ పరిశోధనలు చాలా తక్కువ మందిపై, వేర్వేరు మోతాదులలో జరిగాయి. దీనివల్ల బొప్పాయి రసంతో ప్లాట్‌లెట్ల సంఖ్య కాస్త వేగంగా పెరిగినప్పటికీ, దానివల్ల ప్రాణాపాయం తగ్గడం గానీ, ఇతర కాంప్లికేషన్లు పూర్తిగా నయం కావడం గానీ జరుగుతున్నట్లు ఆధారాలు లేవు. కాబట్టి బొప్పాయి రసాన్ని డేంగ్యూకి ప్రధాన చికిత్సగా పరిగణించలేము.

3 / 5
అలాగే బొప్పాయి ఆకుల రసం తాగడం అందరికీ సురక్షితం కాకపోవచ్చు. ఇంట్లో చేసే తయారీ విధానాలు, ఇచ్చే మోతాదులలో తేడాలు ఉండటం వల్ల కొందరిలో కడుపునొప్పి, వికారం, వాంతులు లేదా విరేచనాలు వంటి జీర్ణకోశ సమస్యలు రావచ్చు. ఆకులను సరిగ్గా కడగకపోతే ఇతర ఇన్ఫెక్షన్లు సోకే ప్రమాదం కూడా ఉంది. అందుకే ఎలాంటి మూలికా కషాయాలు వాడినా తప్పకుండా డాక్టర్‌కు చెప్పాలి తప్ప, బొప్పాయి రసాన్ని నమ్ముకుని ఆసుపత్రి వైద్య పర్యవేక్షణను అస్సలు నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.

అలాగే బొప్పాయి ఆకుల రసం తాగడం అందరికీ సురక్షితం కాకపోవచ్చు. ఇంట్లో చేసే తయారీ విధానాలు, ఇచ్చే మోతాదులలో తేడాలు ఉండటం వల్ల కొందరిలో కడుపునొప్పి, వికారం, వాంతులు లేదా విరేచనాలు వంటి జీర్ణకోశ సమస్యలు రావచ్చు. ఆకులను సరిగ్గా కడగకపోతే ఇతర ఇన్ఫెక్షన్లు సోకే ప్రమాదం కూడా ఉంది. అందుకే ఎలాంటి మూలికా కషాయాలు వాడినా తప్పకుండా డాక్టర్‌కు చెప్పాలి తప్ప, బొప్పాయి రసాన్ని నమ్ముకుని ఆసుపత్రి వైద్య పర్యవేక్షణను అస్సలు నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.

4 / 5
డేంగ్యూ వ్యాధి తీవ్రతను అంచనా వేయడానికి కేవలం ప్లాట్‌లెట్ల సంఖ్య ఒక్కటే సరిపోదు. డాక్టర్లు ప్లాట్‌లెట్లతో పాటు రక్తం చిక్కదనాన్ని తెలిపే హెమటోక్రిట్ స్థాయిలు, రక్తపోటు, పల్స్ రేట్, మూత్ర విసర్జనను కూడా నిరంతరం గమనిస్తారు. ఒకవేళ ప్లాట్‌లెట్లు తగ్గడంతో పాటు రక్తం చిక్కబడితే అది ప్లాస్మా లీకేజీకి సంకేతం కావచ్చు. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ప్రాణాపాయం రాకుండా ఉండేందుకు ప్రత్యేక వైద్య పర్యవేక్షణ అత్యవసరం.

డేంగ్యూ వ్యాధి తీవ్రతను అంచనా వేయడానికి కేవలం ప్లాట్‌లెట్ల సంఖ్య ఒక్కటే సరిపోదు. డాక్టర్లు ప్లాట్‌లెట్లతో పాటు రక్తం చిక్కదనాన్ని తెలిపే హెమటోక్రిట్ స్థాయిలు, రక్తపోటు, పల్స్ రేట్, మూత్ర విసర్జనను కూడా నిరంతరం గమనిస్తారు. ఒకవేళ ప్లాట్‌లెట్లు తగ్గడంతో పాటు రక్తం చిక్కబడితే అది ప్లాస్మా లీకేజీకి సంకేతం కావచ్చు. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ప్రాణాపాయం రాకుండా ఉండేందుకు ప్రత్యేక వైద్య పర్యవేక్షణ అత్యవసరం.

5 / 5
ముఖ్యంగా ఆగకుండా వాంతులు కావడం, తీవ్రమైన కడుపునొప్పి, ముక్కు లేదా చిగుళ్ల నుంచి రక్తం కారడం, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, విపరీతమైన నీరసం వంటి ప్రమాదకర లక్షణాలు కనిపిస్తే ప్లాట్‌లెట్ల సంఖ్యతో సంబంధం లేకుండా వెంటనే ఆసుపత్రిలో చేరాలి. డేంగ్యూకి అసలైన చికిత్స ఓఆర్‌ఎస్, కొబ్బరి నీళ్లు, ద్రవాహారాలు తీసుకుంటూ శరీరం డీహైడ్రేషన్ గురికాకుండా చూసుకోవడమే. కేవలం ప్లాట్‌లెట్ నంబర్ల వెనుక పడకుండా రోగి ఆరోగ్యాన్ని సమగ్రంగా చూసుకోవడమే సురక్షితమైన మార్గం.

ముఖ్యంగా ఆగకుండా వాంతులు కావడం, తీవ్రమైన కడుపునొప్పి, ముక్కు లేదా చిగుళ్ల నుంచి రక్తం కారడం, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, విపరీతమైన నీరసం వంటి ప్రమాదకర లక్షణాలు కనిపిస్తే ప్లాట్‌లెట్ల సంఖ్యతో సంబంధం లేకుండా వెంటనే ఆసుపత్రిలో చేరాలి. డేంగ్యూకి అసలైన చికిత్స ఓఆర్‌ఎస్, కొబ్బరి నీళ్లు, ద్రవాహారాలు తీసుకుంటూ శరీరం డీహైడ్రేషన్ గురికాకుండా చూసుకోవడమే. కేవలం ప్లాట్‌లెట్ నంబర్ల వెనుక పడకుండా రోగి ఆరోగ్యాన్ని సమగ్రంగా చూసుకోవడమే సురక్షితమైన మార్గం.

Loading...
Unable to load recommendations.
Follow Us