యువ భారత్‌కు వృద్ధాప్య సవాల్.. 2050 నాటికి ప్రతి ఐదుగురిలో ఒకరు 60 ఏళ్లు దాటినవారే!
భారత్‌లో వృద్ధుల జనాభా రాబోయే దశాబ్దాల్లో గణనీయంగా పెరగనుంది. 2050 నాటికి 60 ఏళ్లు దాటినవారి వాటా మొత్తం జనాభాలో 20 శాతానికి మించవచ్చని అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. కుటుంబ వ్యవస్థల్లో మార్పులు, ఉపాధి కోసం వలసలు, పెన్షన్ భద్రతలో లోటు నేపథ్యంలో వృద్ధులకు ఆదాయం, వైద్యం, సంరక్షణ అందించే వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయాల్సిన అవసరం పెరుగుతోంది.
బీహార్‌లోని ఒక చిన్న పట్టణంలో 70 ఏళ్ల వయసున్న ఓ వృద్ధురాలు తన మంచంపై ఒంటరిగా కూర్చుని ఉంది. ఆమె పిల్లలు బెంగళూరు, దుబాయ్‌లలో నివసిస్తున్నారు. రోజూ తన భోజనం, మందులు, ఆఖరికి తన ఒంటరితనాన్ని కూడా ఆమె స్వయంగా భరిస్తోంది. ఈ కుటుంబంలో ఎవరూ తప్పు చేయలేదు. కానీ, దేశంలో వేగంగా మారుతున్న వృద్ధాప్య జీవన విధానానికి ఇది ఒక ప్రత్యక్ష నిదర్శనం. ఇటువంటి కథనాలు మన దేశంలో చాలామంది ఊహించిన దానికంటే వేగంగా పునరావృతమవుతున్నాయి.
దశాబ్దాలుగా భారతదేశం తనను తాను ఒక ‘యువ దేశం’గా భావించింది. ఉద్యోగ విధానాల నుండి రాజకీయ దృష్టి వరకు ప్రతి అంశాన్నీ అదే నిర్ణయించింది. అయితే, యునైటెడ్ నేషన్స్ పాపులేషన్ ఫండ్ (UNFPA) అంచనాల ప్రకారం.. 2050 నాటికి భారతదేశంలో 60 ఏళ్లు దాటిన వృద్ధుల జనాభా మొత్తం జనాభాలో 20 శాతానికి పైగా పెరుగుతుంది. ఇది నేటి శాతంతో పోలిస్తే రెట్టింపు కంటే ఎక్కువ. 2046 నాటికి, భారత చరిత్రలోనే తొలిసారిగా 15 ఏళ్లలోపు పిల్లల కంటే వృద్ధుల సంఖ్యే ఎక్కువగా ఉండబోతోంది.
మారుతున్న జనాభా సమతుల్యత:
ఇది సుదూర భవిష్యత్తుకు సంబంధించిన ఊహాగానం కాదు. ఈ రోజు 40 ఏళ్ల వయస్సు ఉన్న ప్రతి ఒక్కరూ 2046 నాటికి ఆ వృద్ధుల జనాభాలో భాగమవుతారు. యువ మానవ వనరుల కోసం నిర్మించబడిన భారత్, రాబోయే ఒకే ఒక తరంలో వృద్ధులకు అనుకూలమైన వ్యవస్థగా మారాల్సిన అవసరం ఉంది.
అయితే, అసలు ప్రశ్న భారత్ వయోభారంతో కూరుకుపోతోందా లేదా అని కాదు.. ఆ వృద్ధాప్యానికి తగిన రక్షణ వలయం ఉందా లేదా అనేదే ప్రశ్న!
ఆర్థికంగా అగాధంలో వృద్ధాప్యం:
ఈ విషయంలో ప్రస్తుత గణాంకాలు చాలా ఆందోళనకరంగా ఉన్నాయి:
నిరుపేద వర్గాల్లో అధిక జనాభా: భారతదేశంలోని వృద్ధులలో 40 శాతానికి పైగా అత్యంత నిరుపేద ఆదాయ వర్గంలో జీవిస్తున్నారు.
ఆదాయ వనరులు లేని పరిస్థితి: దాదాపు 18.7 శాతం మంది వృద్ధులకు పెన్షన్, పొదుపు లేదా కుటుంబ మద్దతు వంటి ఎటువంటి ఆదాయ వనరులు లేవు.
పెద్ద సంఖ్యలోని భారతీయులకు వృద్ధాప్యం అనేది కేవలం శారీరక వయోపరిమితి మాత్రమే కాదు.. అది ఒక నిశ్శబ్ద ఆర్థిక సంక్షోభం..
ఉమ్మడి కుటుంబాల క్షీణత – మారిన సమీకరణాలు:
గతంలో వృద్ధాప్య భద్రత అనేది కుటుంబ పరిధిలోనే, ఉమ్మడి కుటుంబాల వ్యవస్థలోనే ఉండేది. కానీ నేడు పరిస్థితులు మారాయి:
చిన్న కుటుంబాల వల్ల బాధ్యతలను పంచుకునే పిల్లల సంఖ్య తగ్గింది.
ఉపాధి కోసం ఇతర ప్రాంతాలకు, దేశాలకు వలస వెళ్లడం వల్ల పిల్లలు దూరంగా ఉండాల్సి వస్తోంది.
పెరిగిన జీవన వ్యయం వల్ల పిల్లలు తమ స్వంత కుటుంబాన్ని, తల్లిదండ్రుల కుటుంబాన్ని ఒకేసారి పోషించడం సవాలుగా మారింది.
‘ధనవంతులు కాకముందే వృద్ధులవడం’ (Growing Old Before Growing Rich):
జపాన్, దక్షిణ కొరియా, ఐరోపా దేశాలు జనాభా వృద్ధాప్యానికి చేరకముందే తమ ఆర్థిక వ్యవస్థలను, పెన్షన్, ఆరోగ్య రక్షణ మౌలిక వసతులను పటిష్టం చేసుకున్నాయి. కానీ భారతదేశం తగినంత నిధులు, తగినంత సన్నాహక సమయం లేకుండానే ఈ సవాలును ఎదుర్కొంటోంది. ఆర్థికవేత్తలు దీనిని “ధనవంతులు కాకముందే వృద్ధులయ్యే ప్రమాదం” అని పిలుస్తారు.
మన ముందున్న ప్రశ్న:
ఇది భయాందోళనలకు గురిచేసే సమయం కాదు, పక్కా ప్రణాళికతో ముందడుగు వేయాల్సిన సమయం. అసంఘటిత రంగానికి చెందిన కార్మికులకు పెన్షన్ కవరేజ్, వృద్ధుల సంరక్షణ (Geriatric Healthcare) వంటి అంశాలపై ప్రభుత్వం, సమాజం ఇప్పుడే దృష్టి సారించాలి.
ఒక సాధారణ పౌరుడిగా మిమ్మల్ని మీరు వేసుకోవాల్సిన ప్రశ్న ఒకటే: మీ కుటుంబంలో 60 ఏళ్లు దాటిన వారికి సరైన ఆదాయం, వైద్యం, అత్యవసర సమయంలో సహాయం అందించే వ్యవస్థ అందుబాటులో ఉందా?.. ప్రశ్నించుకోవాలి..
భారత్ ఇప్పటివరకు యువతే దేశానికి అతిపెద్ద బలమని భావిస్తూ ముందుకు సాగింది. కానీ రాబోయే రోజుల్లో వృద్ధుల సంరక్షణ కూడా అంతే కీలకమైన అంశంగా మారనుంది. పెన్షన్, అందుబాటులో ఉండే వైద్యం, ఒంటరిగా జీవించే వృద్ధులకు అత్యవసర సహాయం, కుటుంబాలకు సంరక్షణపై అవగాహన.. ఇవన్నీ ఇప్పటి నుంచే బలోపేతం చేయాలి.
ఎందుకంటే వృద్ధాప్యం అనేది కొందరికి మాత్రమే ఎదురయ్యే సమస్య కాదు.. మనలో ప్రతి ఒక్కరి భవిష్యత్తు..