Lake Natron : పక్షులను రాతి విగ్రహాలుగా మార్చే సరస్సు.. అసలు రహస్యం ఏంటంటే?
ఆఫ్రికాలోని ఓ సరస్సులో చనిపోయిన పక్షులు, గబ్బిలాలు రాతి విగ్రహాల్లా మారిపోతాయి. అందుకే దీనిని ‘గ్రేవ్‌యార్డ్ ఆఫ్ స్టోన్స్’ (రాళ్ల సమాధి) అని పిలుస్తారు. ఇంతకీ ఈ సరస్సు ఎక్కడ ఉంది? జంతువుల శరీరాలు రాళ్లలా ఎందుకు మారిపోతాయి? ఇక్కడ లక్షలాది ఫ్లెమింగోలు ఎలా జీవిస్తున్నాయి?
ప్రకృతిలో ఎన్నో వింతలు, అద్భుతాలు దాగి ఉన్నాయి. కొన్ని ప్రదేశాలు చూడటానికి ఎంతో అందంగా కనిపించినా.. వాటి వెనుక భయంకరమైన రహస్యాలు ఉంటాయి. అలాంటి వింత ప్రదేశాల్లో ఆఫ్రికాలోని ఓ సరస్సు కూడా ఒకటి. ఈ సరస్సులో చనిపోయిన పక్షులు, గబ్బిలాలు రాతి విగ్రహాల్లా మారిపోతాయి. అందుకే దీనిని ‘గ్రేవ్‌యార్డ్ ఆఫ్ స్టోన్స్’ (రాళ్ల సమాధి) అని పిలుస్తారు. ఇంతకీ ఈ సరస్సు ఎక్కడ ఉంది? జంతువుల శరీరాలు రాళ్లలా ఎందుకు మారిపోతాయి? ఇక్కడ లక్షలాది ఫ్లెమింగోలు ఎలా జీవిస్తున్నాయి?
ఎక్కడ ఉంది ఈ వింత సరస్సు?
ఆఫ్రికా దేశమైన టాంజానియాలోని ఉత్తర ప్రాంతంలో, ఓల్ డోయిన్యో లెంగాయ్ అగ్నిపర్వతానికి సమీపంలో లేక్ నాట్రాన్ (Lake Natron) ఉంది. ఎరుపు, నారింజ రంగుల్లో కనిపించే ఈ సరస్సు దూరం నుంచి చూస్తే ఎంతో అందంగా ఉంటుంది. అయితే దాని నీటిలో అడుగుపెడితే మాత్రం ప్రాణాలకే ప్రమాదం కలిగే పరిస్థితులు ఉన్నాయి. అత్యధిక క్షార స్వభావం, తీవ్రమైన వేడి కారణంగా అనేక జీవులు ఇక్కడ జీవించలేవు.
జంతువులు రాళ్లుగా ఎలా మారిపోతాయి?
2013లో బ్రిటిష్ ఫొటోగ్రాఫర్ నిక్ బ్రాండ్ తీసిన కొన్ని ఫొటోలతో ఈ సరస్సు ప్రపంచవ్యాప్తంగా వార్తల్లో నిలిచింది. సరస్సు ఒడ్డున చనిపోయిన పక్షులు, గబ్బిలాలు రాతి బొమ్మల్లా కనిపించాయి. వాటి శరీరాలు ఎలాంటి కదలిక లేకుండా విగ్రహాల మాదిరిగా ఉండటంతో అందరూ ఆశ్చర్యపోయారు.
అయితే నిజంగానే జంతువులు సరస్సులో పడగానే రాళ్లుగా మారిపోతాయా? అంటే అది నిజం కాదు. ఈ సరస్సు నీటిలో సోడియం కార్బోనేట్, సోడియం బైకార్బోనేట్ వంటి ఖనిజ లవణాలు అధికంగా ఉంటాయి. నీటి pH స్థాయి 10.5 వరకు చేరుతుంది. అంటే నీరు అత్యంత క్షార స్వభావాన్ని కలిగి ఉంటుంది.
ఈ నీటిలో చనిపోయిన జంతువుల శరీరాలపై ఖనిజ పదార్థాలు పేరుకుపోతాయి. కాలక్రమంలో అవి గట్టిపడి, రాతి విగ్రహాల మాదిరిగా కనిపిస్తాయి. ఈ ప్రక్రియను మినరల్ డిపాజిషన్ లేదా కాల్సిఫికేషన్‌గా వివరిస్తారు. అందువల్ల జంతువులు ఒక్కసారిగా రాళ్లుగా మారిపోతాయన్న ప్రచారంలో నిజం లేదు.
60 డిగ్రీల వరకు చేరే నీటి ఉష్ణోగ్రత!
లేక్ నాట్రాన్‌లోని నీరు కేవలం క్షార స్వభావంతోనే ప్రమాదకరంగా ఉండదు. ఇక్కడ ఉష్ణోగ్రత కూడా చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఎండలు తీవ్రంగా ఉన్నప్పుడు సరస్సు నీటి ఉష్ణోగ్రత సుమారు 60 డిగ్రీల సెల్సియస్ వరకు చేరుతుంది. ఇంతటి వేడి, అధిక క్షార గుణాలు కలిసి అనేక జీవులకు ప్రాణాంతకంగా మారుతాయి.
అయితే ఈ సరస్సు నీటిని తాకిన వెంటనే మనుషులు లేదా జంతువులు రాళ్లుగా మారిపోతాయనే ప్రచారం మాత్రం పూర్తిగా అవాస్తవం. నీటిలోని పరిస్థితులు ప్రమాదకరమైనప్పటికీ, రాతిలా కనిపించే అవశేషాలు ఖనిజాలు పేరుకుపోవడం వల్ల ఏర్పడతాయి.
ప్రమాదకర సరస్సులో లక్షలాది ఫ్లెమింగోలు ఎలా జీవిస్తున్నాయి?
ఈ సరస్సులోని మరో ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే.. ఇక్కడ లక్షలాది లెస్సర్ ఫ్లెమింగోలు సంతానోత్పత్తి కోసం వస్తుంటాయి. అనేక జీవులకు ప్రాణాంతకంగా ఉండే ఈ ప్రాంతం ఫ్లెమింగోలకు మాత్రం ముఖ్యమైన ఆవాసంగా మారింది.
దీనికి కారణం ఆ పక్షుల శరీర నిర్మాణం, ప్రత్యేక జీవన విధానం. సరస్సులో ఉండే ప్రత్యేకమైన ఆల్గే (నాచు), చిన్నచిన్న జీవులు వాటికి ప్రధాన ఆహారంగా ఉపయోగపడతాయి. అంతేకాదు, సరస్సు చుట్టూ ఉండే మారుమూల ప్రాంతాలు, కఠినమైన వాతావరణం కారణంగా వేటాడే జంతువులు అక్కడికి సులభంగా చేరుకోలేవు. దీంతో ఫ్లెమింగోలు తమ గుడ్లను పెట్టడానికి, పిల్లలను పెంచడానికి ఈ ప్రాంతాన్ని సురక్షితమైన ప్రదేశంగా ఉపయోగించుకుంటాయి.
ప్రకృతి అద్భుతం.. అంతుచిక్కని వైరుధ్యం!
ఒకవైపు చనిపోయిన జంతువుల శరీరాలు రాతి విగ్రహాల్లా మారిపోయే వింత దృశ్యాలు.. మరోవైపు లక్షలాది ఫ్లెమింగోలు సంతానోత్పత్తి చేసుకునే జీవావరణం. ఈ రెండు విభిన్న పరిస్థితులు ఒకే సరస్సులో కనిపించడం నిజంగా ఆశ్చర్యకరం. ప్రమాదకరమైన నీరు, తీవ్రమైన ఉష్ణోగ్రతలు ఉన్నప్పటికీ కొన్ని ప్రత్యేక జీవులకు అదే అనుకూలమైన నివాసంగా మారుతోంది. ప్రకృతిలోని వైవిధ్యానికి, జీవుల మనుగడలోని అద్భుతమైన అనుకూలతకు టాంజానియాలోని లేక్ నాట్రాన్ ఒక గొప్ప ఉదాహరణగా నిలుస్తోంది.