
ఎన్నో దశాబ్దాలుగా అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంలోని ఒక ఆసక్తికరమైన భూగర్భ రహస్యం శాస్త్రవేత్తలను తికమక పెడుతోంది. అదే బెర్ముడా ట్రయాంగిల్ (Bermuda Triangle) మిస్టరీ. బెర్ముడా అగ్నిపర్వతాలు 30 మిలియన్ సంవత్సరాలకు పైగా నిశ్శబ్దంగా ఉన్నప్పటికీ, ఆ ద్వీపం చుట్టుపక్కల సముద్రగర్భం కంటే ఎందుకు గణనీయంగా ఎత్తులో ఉంది? అయితే, ఇప్పుడు, అమెరికన్ శాస్త్రవేత్తల బృందం ఈ ప్రశ్నకు ఒక సమాధానం దొరికిందని భావిస్తోంది. అది ద్వీపం భూగర్భంలో చాలా లోతులో దాగి ఉంది.
కార్నెగీ సైన్స్కు చెందిన భూకంప శాస్త్రవేత్త విలియం ఫ్రేజర్, యేల్ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన జెఫ్రీ పార్క్ నేతృత్వంలోని తాజా పరిశోధన ప్రకారం, బెర్ముడా కింద భూమిపై అరుదుగా కనిపించే ఒక ప్రత్యేకమైన భౌగోళిక నిర్మాణం ఉన్నట్లు గుర్తించారు.
సాధారణంగా హవాయి వంటి అగ్నిపర్వత ద్వీపాలు “మాంటిల్ ప్లూమ్” అనే ప్రక్రియ ద్వారా ఏర్పడతాయి. ఇది భూమి లోతుల నుండి పైకి ఎగసే వేడి, తేలికైన శిలల ప్రవాహం. ఇది పైకి వస్తూ అగ్నిపర్వతాలను సృష్టిస్తుంది, సముద్రపు అడుగుభాగాన్ని ఉబ్బేలా చేస్తుంది. కాలక్రమేణా టెక్టోనిక్ ప్లేట్లు ఈ ప్లూమ్ నుండి దూరంగా కదలడంతో, ఆ అగ్నిపర్వత కార్యకలాపాలు తగ్గిపోతాయి. ఆ ఉబ్బు మళ్లీ క్రమంగా కిందకు మునిగిపోతుంది. కానీ బెర్ముడా విషయంలో ఇది జరగలేదు. బెర్ముడా ఇప్పటికీ చుట్టుపక్కల సముద్రపు అడుగుభాగం కంటే సుమారు 1,600 అడుగుల ఎత్తులో ఉన్న ఒక భారీ ఉబ్బుపైనే ఉంది అని కార్నెగీ సైన్స్ నివేదికలు చెబుతున్నాయి.
ఈ రహస్యాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి పరిశోధకులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా సంభవించే పెద్ద భూకంపాల వల్ల ఉత్పన్నమయ్యే భూకంప తరంగాలను విశ్లేషించారు. ఈ తరంగాలు భూమి లోపల ప్రయాణించేటప్పుడు, అవి ఎదురయ్యే శిలల సాంద్రత, నిర్మాణాన్ని బట్టి వాటి వేగం మారుతుంది. దీనిని ఉపయోగించి, బెర్ముడాలోని ఒక భూకంప కేంద్రం నుంచి సేకరించిన డేటాతో భూమి అంతర్భాగానికి సుమారు 20 మైళ్ల లోతు వరకు చిత్రాన్ని రూపొందించారు.
సముద్రపు క్రస్ట్ కింద సుమారు 12 మైళ్ల మందంతో ఉన్న ఒక తేలికైన శిలా పొర. ఈ శిల చుట్టుపక్కల మాంటిల్ కంటే తక్కువ సాంద్రత కలిగి ఉండటం వల్ల, అది “తేలే” ప్రభావాన్ని కలిగిస్తోంది. కింద నుండి పైకి నెట్టే మాంటిల్ ప్లూమ్ లేకుండానే, ఈ తేలికపాటి పొర ఒక రకంగా తేలియాడే పునాదిలా పనిచేస్తూ బెర్ముడాను ఎత్తులో నిలబెడుతున్నట్లు పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు.
ఈ ప్రక్రియను “అండర్ప్లేటింగ్” అని పిలుస్తారు. ఇది సుమారు వందల మిలియన్ల సంవత్సరాల క్రితం బెర్ముడా అగ్నిపర్వత చరిత్ర సమయంలో ఏర్పడిందని అంచనా. ఆ సమయంలో కార్బన్ అధికంగా ఉన్న ద్రవ మాంటిల్ శిల క్రస్ట్ కిందకు చేరి అక్కడే ఘనరూపంలో మారి ఉండవచ్చు. ఈ పదార్థం పాంజియా అనే మహాఖండం ఏర్పడిన కాలంలో భూమి లోతుల నుండి ఉద్భవించి ఉండే అవకాశం కూడా ఉంది.
ఫ్రేజర్ ఈ ఆవిష్కరణ ప్రాముఖ్యతను ఇలా వివరించారు: “బెర్ముడా అనేక విధాలుగా మాంటిల్ ప్లూమ్ సిద్ధాంతానికి సరిపోని లక్షణాలను చూపిస్తోంది. మేము గుర్తించిన ఈ మందపాటి అండర్ప్లేటింగ్, సాధారణంగా ప్లూమ్ ప్రాంతాల్లో కనిపించదు. ఇటీవలి భూకెమికల్ ఆధారాలతో కలిపి చూస్తే, భూమి మాంటిల్లో ఇంకా పూర్తిగా అర్థం కాని ఇతర ప్రక్రియలు కూడా ఉన్నాయని ఇది సూచిస్తోంది.”
బెర్ముడా నిజంగా ఒక ప్రత్యేక ఉదాహరణేనా లేదా ఇలాంటి భౌగోళిక నిర్మాణాలు మరెక్కడైనా ఉన్నాయా అనే విషయాన్ని తెలుసుకోవడానికి, ఫ్రేజర్, ఆయన బృందం ఇప్పుడు ప్రపంచంలోని ఇతర ద్వీపాల కింద కూడా ఇలాంటి లక్షణాలను పరిశీలిస్తున్నారు.