శంఖు పూలు కిలోకి ఇంత డిమాండ్ ఉందా..? కిలో అన్ని వేలా..?

హైదరాబాద్ సమీపంలోని ఘట్‌కేసర్‌లోని అంకుశాపూర్‌లో పిట్టల శ్రీశైలం పిట్టల ఆర్గానిక్ పేరుతో విజయవంతంగా సహజ వ్యవసాయం చేస్తున్నారు. గతంలో సోషల్ యాక్టివిస్ట్, జర్నలిస్ట్‌గా పనిచేసిన ఆయన, తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత రివర్స్ మైగ్రేషన్ (పట్టణాల నుంచి పల్లెలకు వలస) భావనపై దృష్టి సారించి, వ్యవసాయ రంగంలో వినూత్న ప్రయోగాలు చేపట్టారు. రైతులకు లాభసాటి ఆదాయాన్ని అందించే లక్ష్యంతో, సుభాష్ పాలేకర్, ఫుకుఒకా వంటి ప్రముఖుల సహజ వ్యవసాయ పద్ధతులను అధ్యయనం చేసి, వాటిలో అనుకూలమైన వాటిని ఎంచుకొని, తనదైన శైలిలో ఒక నమూనాను అభివృద్ధి చేశారు.

ఐదు పంటల సాగు పద్ధతి: తక్కువ స్థలం, అధిక లాభాలు

శ్రీశైలం రూపొందించిన మోడల్ ముఖ్య లక్షణం “ఒకే బెడ్‌పై ఐదు రకాల పంటలు” పండించడం. ఈ పద్ధతిలో ఒకే బెడ్‌పై దుంపలు, ఆకుకూరలు, చెట్టుకు కాసేవి, తీగజాతి కూరలు, పండ్ల మొక్కలను సాగు చేస్తారు. దీనివల్ల స్థలం వినియోగం ఆదా అవుతుంది, నీటి అవసరం తగ్గుతుంది. తక్కువ జాగ ఉన్న రైతులు కూడా ఈ పద్ధతిని అనుసరించి లాభాలు గడించవచ్చని ఆయన వివరిస్తున్నారు. ఒక బెడ్‌పై నెలకు రూ.1500 నుంచి రూ.2500 వరకు ఆదాయం పొందవచ్చని, పావు ఎకరంలో 20-30 బెడ్‌లు వేస్తే, భార్యాభర్తలు కలిసి పనిచేస్తే నెలకు కనీసం రూ.30,000 వరకు ఆదాయం సమకూర్చుకోవచ్చని ఆయన ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు. ప్రస్తుతం వారు ఆకుకూరలు సహా పలు రకాల పంటలను పండిస్తున్నారు.

విక్రయ పద్ధతులు, రసాయన రహిత సాగు

శ్రీశైలం పంటలను నేరుగా వినియోగదారులకు విక్రయిస్తారు. కొందరు నేరుగా పొలం వద్దకు వచ్చి కొనుగోలు చేయగా, మరికొందరు రాపిడో వంటి డెలివరీ సేవల ద్వారా పొందుతారు. పరిమిత దూరం వరకు డోర్ డెలివరీ కూడా చేస్తారు. తమ వ్యవసాయంలో ఎటువంటి రసాయన ఎరువులు లేదా పురుగుమందులు వాడబోమని శ్రీశైలం స్పష్టం చేశారు. తప్పనిసరి అయితే, కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం నుంచి తెచ్చిన హోమియో మెడిసిన్స్‌ను మాత్రమే ఉపయోగిస్తారని తెలిపారు.

శంఖు పూల సాగు: ఊహించని ఆదాయ వనరు

శ్రీశైలం వ్యవసాయ క్షేత్రంలో అత్యంత లాభదాయకంగా పండుతున్న పంటలలో శంఖు పూలు (బ్లూ బటర్‌ఫ్లై పీ ఫ్లవర్స్) ఒకటి. వీటిలో యాంటీఆక్సిడెంట్లు అధికంగా ఉండటం, శరీరాన్ని డిటాక్సిఫై చేయడంలో సహాయపడటం, చర్మ సౌందర్యాన్ని పెంచడం వంటి ప్రయోజనాల వల్ల మార్కెట్‌లో వీటికి విపరీతమైన డిమాండ్ ఉంది. కొందరు పూజల కోసం కూడా ప్రత్యేకంగా కొనుగోలు చేస్తారు. శ్రీశైలం రోజుకు కిలో వరకు శంఖు పూలను విక్రయిస్తున్నారు. పచ్చి పూలు, ఎండిన పూలను బట్టి వీటి ధర కిలోకు రూ.2,000 నుంచి రూ.6,000 వరకు ఉంటుందని ఆయన వెల్లడించారు.

శంఖు పూలు సాధారణంగా ఇళ్ల ముంగిట పెరిగే మొక్కలే అయినా, వీటిని టీగా ఉపయోగించుకోవచ్చనే విషయం చాలా మందికి తెలియదని శ్రీశైలం చెప్పారు. విత్తనాల ద్వారా సులభంగా పెంచగలిగే ఈ మొక్కలలో బ్లూ, డబల్, వైట్, పింక్ వంటి రకాలు ఉన్నప్పటికీ, మార్కెట్‌లో డిమాండ్ ఉన్న బ్లూ రకాన్ని మాత్రమే సాగు చేస్తున్నామని తెలిపారు. పూలను తెంపకుండా వదిలేస్తే కాయలవుతాయని, వాటి నుండి విత్తనాలు సేకరించి మళ్లీ మొక్కలను పెంచి విక్రయిస్తున్నట్లు చెప్పారు. శంఖు పూల నుండి సబ్బులు, వాక్స్ వంటి ఉప ఉత్పత్తులను తయారు చేసి, వాటికి విలువ జోడించడం ద్వారా రైతులకు స్థిరమైన ఆదాయం లభిస్తుందని శ్రీశైలం నమూనా నిరూపిస్తోంది.

ముఖ్య గమనిక:

శంఖు పూల ధరలు తాజాదనం, నాణ్యత, కొనుగోలుదారులు, మార్కెట్ డిమాండ్‌ను బట్టి మారుతాయి. సాగు ప్రారంభించే ముందు స్థానిక మార్కెట్ ధరలు, కొనుగోలు అవకాశాలను పరిశీలించుకోవడం అవసరం.