News9 हिन्दी ಕನ್ನಡ मराठी ગુજરાતી বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
తాజా వార్తలు ఎంటర్టైన్మెంట్ క్రికెట్ ఆంధ్రప్రదేశ్ తెలంగాణ లైఫ్ స్టైల్ ఫోటోలు బిజినెస్ వెబ్ స్టోరీస్ షార్ట్ వీడియోస్ జాతీయం ట్రెండింగ్ హెల్త్‌ క్రైమ్ ఆధ్యాత్మికం పాలిటిక్స్‌

దండారి పండుగ ప్రత్యేకత ఇదే.. తుడుం మోతలు, గుస్సాడీ నృత్యాలతో ఆదివాసీ గూడాల్లో సందడి!

Dhandari Festival: గోండు, కొలాం ఆదివాసీల దండారి పండుగ రెండు వారాల పాటు వైభవంగా జరుగుతుంది. ఏత్మాసార్ పేన్‌ను కొలుస్తూ, గుస్సాడీ నృత్యాలు, ప్రత్యేక వస్త్రధారణతో ఆదివాసీ సంస్కృతిని ప్రతిబింబిస్తుంది. నెమలి ఈకల టోపీలు, సాంప్రదాయ వాయిద్యాలతో గూడాల్లో సందడి నెలకొంటుంది. ఇది కేవలం పండుగే కాదు, తరతరాల వారసత్వాన్ని భావితరాలకు అందించే వేదిక.

Naresh Gollana
| Edited By: |

Updated on: Oct 20, 2026 | 12:26 PM

Share
ఆదివాసీ గూడాలు పండుగ శోభను సంతరించుకుంటున్నాయి. తుడుం మోతలు.. డప్పుల దరువులు.. గజ్జెల సవ్వడులతో పల్లెలన్నీ మారుమోగేందుకు సిద్ధమవుతున్నాయి. నెమలి ఈకలతో చేసిన అందమైన టోపీలు.. ఒంటినిండా బూడిద రంగు అలంకరణ.. చేతిలో దుడ్డుకర్ర.. కాలికి గజ్జెలు.. ఇలా గుస్సాడీల వేషధారణతో ఆదివాసీలు సంప్రదాయ వేడుకకు సిద్ధమవుతున్నారు. అదే.. గోండు, కొలాం ఆదివాసీల ఆరాధనకు, కళా వైభవానికి ప్రతీకగా నిలిచే దండారి పండుగ.

ఆదివాసీ గూడాలు పండుగ శోభను సంతరించుకుంటున్నాయి. తుడుం మోతలు.. డప్పుల దరువులు.. గజ్జెల సవ్వడులతో పల్లెలన్నీ మారుమోగేందుకు సిద్ధమవుతున్నాయి. నెమలి ఈకలతో చేసిన అందమైన టోపీలు.. ఒంటినిండా బూడిద రంగు అలంకరణ.. చేతిలో దుడ్డుకర్ర.. కాలికి గజ్జెలు.. ఇలా గుస్సాడీల వేషధారణతో ఆదివాసీలు సంప్రదాయ వేడుకకు సిద్ధమవుతున్నారు. అదే.. గోండు, కొలాం ఆదివాసీల ఆరాధనకు, కళా వైభవానికి ప్రతీకగా నిలిచే దండారి పండుగ.

1 / 7
రెండు వారాల పాటు సందడే సందడి.. ఆశ్వాయుజ పౌర్ణమి.. దీపావళికి ముందు ప్రారంభమై కొలబొడితో ముగిసే ఆదివాసీల అతి పెద్ద పండుగ దండారి. ఆరాధ్య దైవమైన ఏత్మాసార్ పేన్‌ను కొలుస్తూ అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో ఈ వేడుకలు నిర్వహిస్తారు. సంప్రదాయ ఆచారాల ప్రకారం జరిగే ఈ ఉత్సవాల్లో భోగి, అకాడి వంటి ఘట్టాలకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. గిరిజన గూడాల్లో కుటుంబాలు, బంధుమిత్రులు ఒక్కచోట చేరి పండుగను సామూహికంగా జరుపుకుంటారు.

రెండు వారాల పాటు సందడే సందడి.. ఆశ్వాయుజ పౌర్ణమి.. దీపావళికి ముందు ప్రారంభమై కొలబొడితో ముగిసే ఆదివాసీల అతి పెద్ద పండుగ దండారి. ఆరాధ్య దైవమైన ఏత్మాసార్ పేన్‌ను కొలుస్తూ అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో ఈ వేడుకలు నిర్వహిస్తారు. సంప్రదాయ ఆచారాల ప్రకారం జరిగే ఈ ఉత్సవాల్లో భోగి, అకాడి వంటి ఘట్టాలకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. గిరిజన గూడాల్లో కుటుంబాలు, బంధుమిత్రులు ఒక్కచోట చేరి పండుగను సామూహికంగా జరుపుకుంటారు.

2 / 7
గుస్సాడీ వేషధారణే ప్రత్యేక ఆకర్షణ.. దండారి ఉత్సవాల్లో గుస్సాడీ నృత్యాలు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తాయి. తలపై నెమలి ఈకలతో తయారుచేసిన టోపీ.. ముఖానికి సంప్రదాయ కవచాలు.. మెడలో రుద్రాక్షలు.. శరీరానికి బూడిద రంగు అలంకరణ.. చేతిలో దుడ్డుకర్రతో గుస్సాడీలు ప్రత్యేకంగా కనిపిస్తారు. కాలికి గజ్జెలు కట్టుకుని అడుగులు వేస్తూ చేసే నృత్యాలు ప్రేక్షకులను ఆకట్టుకుంటాయి. గుమేల, పర్ర, పెట్టె వంటి సంప్రదాయ వాయిద్యాలను బయటకు తీసి అలంకరించి, పూజలు నిర్వహించిన అనంతరం ఉత్సవాలకు శ్రీకారం చుడతారు.

గుస్సాడీ వేషధారణే ప్రత్యేక ఆకర్షణ.. దండారి ఉత్సవాల్లో గుస్సాడీ నృత్యాలు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తాయి. తలపై నెమలి ఈకలతో తయారుచేసిన టోపీ.. ముఖానికి సంప్రదాయ కవచాలు.. మెడలో రుద్రాక్షలు.. శరీరానికి బూడిద రంగు అలంకరణ.. చేతిలో దుడ్డుకర్రతో గుస్సాడీలు ప్రత్యేకంగా కనిపిస్తారు. కాలికి గజ్జెలు కట్టుకుని అడుగులు వేస్తూ చేసే నృత్యాలు ప్రేక్షకులను ఆకట్టుకుంటాయి. గుమేల, పర్ర, పెట్టె వంటి సంప్రదాయ వాయిద్యాలను బయటకు తీసి అలంకరించి, పూజలు నిర్వహించిన అనంతరం ఉత్సవాలకు శ్రీకారం చుడతారు.

3 / 7
నెమలి ఈకల టోపీల తయారీలో నైపుణ్యం.. దండారి వేడుకలకు రెండు వారాల ముందుగానే ఆదివాసీలు ఏర్పాట్లు ప్రారంభిస్తారు. గూడాల్లో ఇళ్లను శుభ్రం చేసుకుని, సున్నాలు వేసి పండుగకు సిద్ధమవుతారు. గుస్సాడీ వేషధారణకు అవసరమైన టోపీల తయారీపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ చూపుతారు. నెమలి ఈకలను వరుస క్రమంలో అమర్చి, ఎంతో నేర్పుతో టోపీలను రూపొందిస్తారు. డప్పులకు మెరుగులు దిద్దుతూ, సంప్రదాయ వాయిద్యాలను సిద్ధం చేసుకుంటారు.

నెమలి ఈకల టోపీల తయారీలో నైపుణ్యం.. దండారి వేడుకలకు రెండు వారాల ముందుగానే ఆదివాసీలు ఏర్పాట్లు ప్రారంభిస్తారు. గూడాల్లో ఇళ్లను శుభ్రం చేసుకుని, సున్నాలు వేసి పండుగకు సిద్ధమవుతారు. గుస్సాడీ వేషధారణకు అవసరమైన టోపీల తయారీపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ చూపుతారు. నెమలి ఈకలను వరుస క్రమంలో అమర్చి, ఎంతో నేర్పుతో టోపీలను రూపొందిస్తారు. డప్పులకు మెరుగులు దిద్దుతూ, సంప్రదాయ వాయిద్యాలను సిద్ధం చేసుకుంటారు.

4 / 7
దండారి అంటే కేవలం నృత్యాలకే పరిమితమైన పండుగ కాదు. గోండి పాటలు, కోలాటాలు, హాస్య ప్రదర్శనలు, సంప్రదాయ కళారూపాలతో గూడాల్లో సందడి నెలకొంటుంది. తరతరాలుగా వస్తున్న ఆచారాలను యువతకు పరిచయం చేస్తూ.. తమ సంస్కృతి, సంప్రదాయాలను కాపాడుకునే వేదికగా ఈ వేడుకలు నిలుస్తాయి. భక్తి, వినోదం, సామూహిక ఐక్యత కలగలిసిన దండారి ఆదివాసీ జీవనశైలికి అద్దం పడుతుంది.

దండారి అంటే కేవలం నృత్యాలకే పరిమితమైన పండుగ కాదు. గోండి పాటలు, కోలాటాలు, హాస్య ప్రదర్శనలు, సంప్రదాయ కళారూపాలతో గూడాల్లో సందడి నెలకొంటుంది. తరతరాలుగా వస్తున్న ఆచారాలను యువతకు పరిచయం చేస్తూ.. తమ సంస్కృతి, సంప్రదాయాలను కాపాడుకునే వేదికగా ఈ వేడుకలు నిలుస్తాయి. భక్తి, వినోదం, సామూహిక ఐక్యత కలగలిసిన దండారి ఆదివాసీ జీవనశైలికి అద్దం పడుతుంది.

5 / 7
దండారి వేడుకల్లో గుస్సాడీ నృత్యాలకు ప్రత్యేకత ఉంది. నెత్తిన నెమలి ఈకలతో టోపీలు.... చేతిలో మంత్ర దండం.... మెడలో రుద్రాక్ష మాలలు.... కాళ్ళకు, నడుముకు గజ్జెలు.... ముఖానికి విభూతి... నల్లటి, తెల్లటి చారలతో గీతలు... గోగు నార పోగులతో చేసి కట్టిన గుబురు మీసాలు, భుజాన జంతువు చర్మం... ఇలా ప్రత్యేక ఆకర్షణగా కనబడతాయి గుస్సాడీ వేషాలు. కోరికలు నెరవేరాలని గూడెం యువకులు గుస్సాడి వేషాలు కడతారు. పది రోజులు నియమనిష్ఠలలో ఉండి...దండారి సంబురాల్లో పాల్గొంటారు గుస్సాడీలు. దీక్షతో ఉన్న వారం, పది రోజులు స్నానం చేయకుండా, కట్టిన బట్టలు విడవకుండా, నేలపైనే పడుకుంటూ.. దీక్షలు చేస్తుంటారు గుస్సాడీలు.

దండారి వేడుకల్లో గుస్సాడీ నృత్యాలకు ప్రత్యేకత ఉంది. నెత్తిన నెమలి ఈకలతో టోపీలు.... చేతిలో మంత్ర దండం.... మెడలో రుద్రాక్ష మాలలు.... కాళ్ళకు, నడుముకు గజ్జెలు.... ముఖానికి విభూతి... నల్లటి, తెల్లటి చారలతో గీతలు... గోగు నార పోగులతో చేసి కట్టిన గుబురు మీసాలు, భుజాన జంతువు చర్మం... ఇలా ప్రత్యేక ఆకర్షణగా కనబడతాయి గుస్సాడీ వేషాలు. కోరికలు నెరవేరాలని గూడెం యువకులు గుస్సాడి వేషాలు కడతారు. పది రోజులు నియమనిష్ఠలలో ఉండి...దండారి సంబురాల్లో పాల్గొంటారు గుస్సాడీలు. దీక్షతో ఉన్న వారం, పది రోజులు స్నానం చేయకుండా, కట్టిన బట్టలు విడవకుండా, నేలపైనే పడుకుంటూ.. దీక్షలు చేస్తుంటారు గుస్సాడీలు.

6 / 7
దండారి ఉత్సవాల్లో అకాడి రోజుకి విశిష్ట ప్రాధాన్యత ఉంటుంది. ఈ పండుగలో మాత్రమే వాడే గుమేల, పర్ర, పెట్టె అనే వాయిద్యాలను బయటకు తీసి అలంకరిస్తారు. వాటితో పాటు టప్పల్, కోడల్ అనే ముఖానికి పెట్టుకునే కవచాలు, గుస్సాడీల కంకాలి టోపీలు, ఆభరణాలు, మంత్రదండం, మెడలో రుద్రాక్షలు, రోకళ్లతో సామూహికంగా పూజ చేసి.. వాయిద్యాలను మోగిస్తారు. వీటికి నైవేధ్యం సమర్పించడంతో దండారీ వేడుకలు మొదలవుతాయి. ఒక ఊరి దండారి బృందం రెండు, మూడు ఊళ్లకు వెళ్తుంది. తెల్లని ధోతులు, నడుముకు, తలకూ తెల్లని లేదా ఎరుపు, ఆకుపచ్చ రంగుల రుమాళ్ళు కట్టుకొని.. కోలలు పట్టుకొని నృత్యాలు చేస్తారు. తుడుం మోతతో మొదలై.. గుస్సాడీల నృత్యాలతో ఉత్సాహాన్ని నింపుతూ.. కొలబొడితో ముగిసే దండారి ఉత్సవాలు ఆదివాసీ గూడాల్లో కొత్త కళను తీసుకొస్తాయి. తరతరాలుగా కొనసాగుతున్న ఈ సంప్రదాయం.. ఆదివాసీ సంస్కృతిని భావితరాలకు అందించే సజీవ వారసత్వంగా నిలుస్తోంది.

దండారి ఉత్సవాల్లో అకాడి రోజుకి విశిష్ట ప్రాధాన్యత ఉంటుంది. ఈ పండుగలో మాత్రమే వాడే గుమేల, పర్ర, పెట్టె అనే వాయిద్యాలను బయటకు తీసి అలంకరిస్తారు. వాటితో పాటు టప్పల్, కోడల్ అనే ముఖానికి పెట్టుకునే కవచాలు, గుస్సాడీల కంకాలి టోపీలు, ఆభరణాలు, మంత్రదండం, మెడలో రుద్రాక్షలు, రోకళ్లతో సామూహికంగా పూజ చేసి.. వాయిద్యాలను మోగిస్తారు. వీటికి నైవేధ్యం సమర్పించడంతో దండారీ వేడుకలు మొదలవుతాయి. ఒక ఊరి దండారి బృందం రెండు, మూడు ఊళ్లకు వెళ్తుంది. తెల్లని ధోతులు, నడుముకు, తలకూ తెల్లని లేదా ఎరుపు, ఆకుపచ్చ రంగుల రుమాళ్ళు కట్టుకొని.. కోలలు పట్టుకొని నృత్యాలు చేస్తారు. తుడుం మోతతో మొదలై.. గుస్సాడీల నృత్యాలతో ఉత్సాహాన్ని నింపుతూ.. కొలబొడితో ముగిసే దండారి ఉత్సవాలు ఆదివాసీ గూడాల్లో కొత్త కళను తీసుకొస్తాయి. తరతరాలుగా కొనసాగుతున్న ఈ సంప్రదాయం.. ఆదివాసీ సంస్కృతిని భావితరాలకు అందించే సజీవ వారసత్వంగా నిలుస్తోంది.

7 / 7
Follow Us
LIVETV
Short Videos View more
త్రాగునీరు వృథా చేస్తున్నారా.. మీ వాటర్ కనెక్షన్ కట్.. మీ ఇంటికి ట్యాంకర్స్ కూడా రావు

త్రాగునీరు వృథా చేస్తున్నారా.. మీ వాటర్ కనెక్షన్ కట్.. మీ ఇంటికి ట్యాంకర్స్ కూడా రావు

ఊహించని కాంబో ఫిక్స్! తారక్, బన్నీ మల్టీస్టారర్ కు నెల్సన్ కథ రెడీ

ఊహించని కాంబో ఫిక్స్! తారక్, బన్నీ మల్టీస్టారర్ కు నెల్సన్ కథ రెడీ

OTT లోకి నాని ప్యారడైస్

OTT లోకి నాని ప్యారడైస్

ప్రభాస్ స్పిరిట్ కొత్త రిలీజ్ డేట్

ప్రభాస్ స్పిరిట్ కొత్త రిలీజ్ డేట్

Latest Articles View more
Web Stories View more
బంధువులు ఇంటికి వెళ్తున్నారా? ఈ తప్పులు అస్సలు చేయకండి
బంధువులు ఇంటికి వెళ్తున్నారా? .....
నాటు కోడి గుడ్లను ఎలా గుర్తించాలి? ఇవే సింపుల్ ట్రిక్స్!
నాటు కోడి గుడ్లను .....
వియత్నాం.. వయ్యారాలు ఒలకబోస్తున్న మీను పాప
వియత్నాం.. వయ్యారాలు ఒలకబోస్తున్న .....
ఆధార్‌లో పేరు, డేట్ ఆఫ్ బర్త్, అడ్రస్ అప్డేట్ చేసుకోవాలా..? ఈ డాక్యుమెంట్స్ తప్పనిసరి..
ఆధార్‌లో పేరు, డేట్ .....