
ఒక ఉదయం ఒక పెయింటర్ వచ్చి పాఠశాల గేటుపై ఉన్న “ప్రాథమిక పాఠశాల” (Primary School) అనే పాత నేమ్బోర్డును తుడిచేసి, “ఫౌండేషనల్ స్టేజ్” (Foundational Stage) అని కొత్త రంగు పూసి వెళ్లాడు. ఒక్క ఉదయంలో, కాస్త పెయింట్ ఖర్చుతో విద్యా సంస్కరణ పూర్తయినట్లు కనిపించింది. కానీ, ఆ బోర్డు వెనుక ఉన్న తరగతి గదిలో నాటి నల్లబల్ల, 40 మంది విద్యార్థులు, పాత బెంచీలు, సరైన శిక్షణ/వనరులు లేక అలసిపోయిన ఉపాధ్యాయుల పరిస్థితిలో ఎలాంటి మార్పూ రాలేదు. ఒక్క ఉదయంలో మార్చగలిగే సైన్బోర్డుకు, ఏళ్లు పట్టే తరగతి గది నాణ్యతకు మధ్య ఉన్న ఈ వ్యత్యాసమే ‘జాతీయ విద్యా విధానం 2020’ (NEP 2020) అసలు యథార్థ చిత్రం.
34 ఏళ్ల విరామం తర్వాత 2020లో రూపుదిద్దుకున్న ఈ నూతన విద్యా విధానం కింద ప్రభుత్వ పరిపాలనా స్థాయి నుంచి కొన్ని మార్పులు జరిగాయి:
నూతన విద్యా నిర్మాణం (5+3+3+4): పాత 10+2 విధానం స్థానంలో 3 నుంచి 18 ఏళ్ల వయస్సు గల పిల్లల కోసం 5+3+3+4 విద్యా విధానాన్ని తీసుకువచ్చారు.
నిపుణ్ భారత్ మిషన్ (NIPUN Bharat – 2021): 3వ తరగతి పూర్తయ్యేసరికి ప్రతి చిన్నారి కనీస పఠనా సామర్థ్యం, ప్రాథమిక గణిత నైపుణ్యాలు సాధించాలనే లక్ష్యాన్ని నిర్దేశించారు.
CUET & కోర్సుల్లో సడలింపులు (2022): విశ్వవిద్యాలయాల్లో ప్రవేశానికి ఉమ్మడి ప్రవేశ పరీక్ష (CUET), డిగ్రీ కోర్సుల్లో ఏడాదితో సర్టిఫికెట్, రెండేళ్లతో డిప్లొమా ఇచ్చే వెసులుబాటు తెచ్చారు.
ఈ మార్పులన్నీ పరిపాలనా పట్టికల (డెస్క్) ద్వారా జారీ చేసినవి. కానీ, తరగతి గదిలో కొత్త రకం బోధన, సరిపడా పాఠ్యపుస్తకాలు, కంప్యూటర్లకు అంతర్జాల (ఇంటర్నెట్) అనుసంధానం వంటి ఆచరణాత్మక అంశాలు ఉపాధ్యాయులకు సమయం, వనరులు ఇచ్చినప్పుడే సాధ్యమవుతాయి.
విద్య అనేది కేంద్ర, రాష్ట్రాల ఉమ్మడి జాబితాలో ఉండటం వల్ల జాతీయ విద్యా విధానం అమలులో కొన్ని రాష్ట్రాలతో విభేదాలు వచ్చాయి:
తమిళనాడు సవాలు (2025): మూడు భాషల విధానాన్ని (Tri-language formula) వ్యతిరేకిస్తూ, కేంద్రం విద్యా నిధులను నిలిపివేయడంతో తమిళనాడు ప్రభుత్వం 2025లో సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించింది.
మహారాష్ట్ర వెనక్కి తగ్గింపు (2025): ప్రాథమిక పాఠశాలల్లో హిందీని మూడో భాషగా నిర్బంధం చేస్తూ ఇచ్చిన ఉత్తర్వులను ప్రజా నిరసనల దృష్ట్యా మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఉపసంహరించుకుంది.
ఈ విధానం ప్రారంభమై ఆరేళ్లు (2020-2026) అవుతున్న వేళ, విధానపరమైన ఫలితాలను కొలవడానికి దశాబ్దాలు పట్టవచ్చు. కానీ ఒక విద్యార్థికి ఆ ఐదేళ్ల కాలం అనేది అతని ప్రాథమిక విద్యా జీవితం మొత్తం పూర్తికావడానికి సమానం.
ఒక విధానం ఎంత గొప్పగా కాగితాలపై రాశారు లేదా స్కూలు గేటుకు ఎంత కొత్త రంగు పూశారు అనేది ముఖ్యం కాదు.. తరగతి గది చివరి బెంచీలో కూర్చున్న విద్యార్థికి ఎలాంటి బోధన దక్కుతోందనేదే విద్యా సంస్కరణకు అసలైన పరీక్ష!.