ఎల్‌నినో ఎఫెక్ట్: కరువు మండలాలు ప్రకటించారు.. రైతులకు సాయం దక్కేది ఎప్పుడు..?

ఎల్‌నినో ప్రభావంతో అంతటా తీవ్ర వర్షాభావ పరిస్థితులు నెలకొన్నాయి.. వర్షాలు లేక.. పంటలు పండక.. అన్నదాతలు సహా.. సామాన్య ప్రజలు తీవ్ర ఆందోళన చెందుతున్నారు. ఈ క్రమంలోనే..  ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 21 జిల్లాలు, 388 మండలాల్లో కరువు ప్రకటించారు. వర్షాభావంతో పంటలు దెబ్బతిన్నాయి. పెట్టుబడులు నష్టపోయిన రైతులు అప్పులు ఎలా తీర్చాలో తెలియక ఆందోళన చెందుతున్నారు. కరువు ప్రకటన వెలువడినా, పరిహారం ఎప్పుడు అందుతుందనే దానిపై స్పష్టత లేక ఎదురుచూస్తున్నారు.

వర్షాభావం పంటలకు దెబ్బ

2026 ఖరీఫ్‌ సీజన్‌లో జూన్‌ నుంచి ఆగస్టు వరకు రాష్ట్రంలో సాధారణంగా 424.3 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం నమోదవ్వాలి. కానీ 197.6 మిల్లీమీటర్ల వర్షమే కురిసింది. దీంతో సాధారణం కంటే 53.4 శాతం లోటు నమోదైంది. మొత్తం 388 మండలాల్లో 283 మండలాలను తీవ్ర కరువు ప్రాంతాలుగా, 105 మండలాలను మధ్యస్థ కరువు ప్రాంతాలుగా గుర్తించారు. రాయలసీమలోనే 186 మండలాలు కరువు ప్రభావానికి గురయ్యాయి. వర్షాలు సకాలంలో కురవకపోవడంతో వరి, వేరుశనగ, పత్తి, మొక్కజొన్న పంటలు దెబ్బతిన్నాయి. కొన్ని ప్రాంతాల్లో దిగుబడులు తగ్గే పరిస్థితి ఏర్పడింది.

రామయ్య, సుబ్బయ్యల మాటల్లో..

‘‘విత్తనాలకు, ఎరువులకు అప్పు చేశా సుబ్బయ్యా. వానలు పడక పంట సరిగా పెరగలేదు. ఇప్పుడు అప్పు ఎలా తీర్చాలో అర్థం కావడం లేదని రామయ్య తన ఆవేదనను వెళ్లగక్కాడు. నాకూ అదే పరిస్థితి రామయ్యా. పంట చేతికొస్తే అప్పులు తీరుతాయని అనుకున్నా. ఇప్పుడు మళ్లీ సాగు చేయాలన్నా చేతిలో డబ్బుల్లేవు. ప్రభుత్వం కరువు ప్రకటించింది సరే.. సాయం ఎప్పుడొస్తుందో చెప్పాలి కదా అని సుబ్బయ్య తన కష్టాన్ని వివరించాడు’’

.. అయితే.. ఈ ఇద్దరి మాటలు కరువు ప్రాంతాల్లోని అనేక మంది రైతుల ఆందోళనకు అద్దం పడుతున్నాయి. పెట్టుబడులు నష్టపోవడం, అప్పుల భారం పెరగడం, తదుపరి సాగుకు డబ్బు లేకపోవడం రైతులను ఇబ్బందుల్లోకి నెడుతున్నాయి.

పరిహారం ఎప్పుడు అందుతుంది

కరువు ప్రకటించినంత మాత్రాన రైతులకు వెంటనే పరిహారం అందదు. పంట నష్టాన్ని అంచనా వేసి, అర్హులైన రైతులను గుర్తించి, నిబంధనల ప్రకారం సాయం మంజూరు చేయాలి. అయితే ఎన్ని మండలాల్లో నష్టం అంచనాలు పూర్తయ్యాయి, ఎంతమంది రైతులు అర్హులుగా గుర్తింపు పొందారు, నిధులు ఎప్పుడు విడుదలవుతాయనే వివరాలపై స్పష్టత అవసరం. ఎకరాకు ఎంత సాయం అందుతుంది, రైతుల ఖాతాల్లో ఎప్పటిలోగా డబ్బులు జమ చేస్తారు అనే విషయాలను ప్రభుత్వం వెల్లడించాలి. అర్హులైన రైతుల పేర్లు జాబితాలో లేకపోతే ఫిర్యాదు చేసేందుకు అవకాశం కల్పించాలి.

రుణాలు, తాగునీరు, పశుగ్రాసంపై దృష్టి

పరిహారంతోపాటు అర్హులైన రైతులకు పంట రుణాల విషయంలో వెసులుబాటు కల్పించాలి. తదుపరి సాగుకు అవసరమైన విత్తనాలు, ఎరువులు అందుబాటులో ఉంచాలి. కరువు ప్రభావిత గ్రామాల్లో తాగునీటి కొరత లేకుండా చూడాలి. పశువులకు మేత కొరత ఏర్పడకుండా పశుగ్రాసం సరఫరా చేయాలి. వ్యవసాయ కూలీలకు ఉపాధి అవకాశాలు కల్పించాలి. నీటి లభ్యతను బట్టి తక్కువ నీటితో పండే పంటలపై రైతులకు సలహాలు ఇవ్వాలి. వర్షపు నీటిని నిల్వ చేసే పనులకు ప్రాధాన్యం కల్పించాలి. ఈ చర్యలు కరువు ప్రభావాన్ని తగ్గించేందుకు ఉపయోగపడతాయి.

సాయం ముఖ్యం

కరువు ప్రకటించారని కడుపు నిండదు సుబ్బయ్యా. నష్టపోయిన పంటకు సాయం అందితేనే మళ్లీ పొలంలోకి వెళ్లగలమని రైతు రామయ్య అన్నాడు. నిజమే రామయ్యా. అప్పులు తీర్చుకోవడానికి, కొత్త పంట వేయడానికి ప్రభుత్వం త్వరగా సాయం చేయాలని సుబ్బయ్య బదులిచ్చాడు.

కాలం కలిసిరాకపోతే కలుపు కూడా పంటను కాపాడదన్నట్లుగా వర్షాభావం రైతుల ఆశలను దెబ్బతీసింది. ఇప్పుడు ప్రభుత్వ సాయం వారికి అండగా నిలవాలి. పంట నష్టం అంచనాలను త్వరగా పూర్తి చేసి, అర్హులైన రైతులకు పరిహారం అందించాలి. రుణాలపై వెసులుబాటు, తాగునీరు, పశుగ్రాసం వంటి చర్యలను సమర్థంగా అమలు చేయాలి.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 21 జిల్లాలు, 388 మండలాల్లో కరువు ప్రకటించింది. రైతులకు సాయం అందించే గడువును ప్రభుత్వం స్పష్టంగా ప్రకటించాలి. రామయ్య, సుబ్బయ్యల వంటి రైతులు మళ్లీ సాగు చేసుకునేలా ఆర్థిక భరోసా కల్పించినప్పుడే కరువు ప్రకటనకు నిజమైన అర్థం ఉంటుంది.

-కొండవీటి శివనాగరాజు, డిప్యూటీ అవుట్‌పుట్‌ ఎడిటర్‌, టీవీ9