Sankashtahara Chaturthi: సంకష్టహర చతుర్థి.. విఘ్నాలను తొలగించి విజయాన్ని ప్రసాదించే మహత్తర వ్రతం
Sankashtahara Chaturthi: సంకష్టహర చతుర్థి గణపతికి అంకితమైన పవిత్ర దినం. చంద్రుడి అహంకారాన్ని గణపతి శాసించిన కథ నుండి ఈ వ్రతం పుట్టింది. కష్టాలను తొలగించి, విజయాన్ని ప్రసాదించే ఈ పూజ విధానం, దాని ప్రాముఖ్యత, వినాయక చతుర్థితో తేడాలు, అంగారక చతుర్థి విశిష్టతలను వివరిస్తుంది. ఈ వ్రతం ఆచరించిన వారికి గణపతి అనుగ్రహం, సకల శుభాలు కలుగుతాయి.
Updated on: Aug 01, 2026 | 7:55 PM
Sankashtahara Chaturthi Telugu: హిందూ ధర్మంలో పవిత్రమైన రోజులలో సంకష్టహర చతుర్థికి విశేష స్థానం ఉంది. “సంకట” అంటే కష్టాలు, “హర” అంటే తొలగించేది. పేరుకు తగినట్టుగానే, ఈ రోజు గణపతిని పూజించడం ద్వారా జీవితంలోని ఎలాంటి అడ్డంకులనైనా తొలగించి, విజయం, శుభాలు కలుగుతాయి. ఈ వ్రతం యొక్క ప్రాముఖ్యత, పూజా విధానం, పురాణ కథలు తరతరాలుగా భక్తులకు మార్గదర్శకంగా నిలుస్తున్నాయి. ఈ పవిత్రమైన రోజు వెనుక ఒక పురాణ గాథ ఉంది. ఒకానొకప్పుడు, విఘ్నాధిపతి అయిన గణపతి, తనకి ప్రీతిపాత్రమైన లడ్డూలు, మోదకాలతో పొట్ట నింపుకొని, తన వాహనం మూషికంపై ఇంటికి తిరిగి వస్తున్నాడు. అదే సమయంలో, తన అందంపై గర్వంతో నిండిన చంద్రుడు గణపతి రూపాన్ని చూసి బిగ్గరగా నవ్వాడు. గణపతి మనసు గాయపడి, కోపంతో చంద్రుడిని “నీ అందంపై ఇంత గర్వమా? నన్ను చూసి నవ్విన నువ్వు ఇకపై నీ కాంతిని పూర్తిగా కోల్పోతావు” అని శపించాడు. వెంటనే నిండు పున్నమి రాత్రి చిమ్మ చీకటి అమావాస్యలా మారిపోయింది. దేవతలందరూ భయపడి గణపతిని ప్రార్థించగా, ఆయన శాపాన్ని పూర్తిగా తొలగించకుండా మార్చాడు. చంద్రుడు తన కాంతిని కోల్పోయి, ప్రతి నెలా వృద్ధిక్షయాలను పొందుతూ ఉంటాడు. ఈ పెరుగుదల, తరుగుదల అతని గర్వానికి ఎప్పటికీ ఒక గుర్తులా నిలిచిపోతుంది. అప్పటినుండి, చంద్రుని కళలు ఆనాటి అహంకారానికి ప్రతిరూపంగా మిగిలిపోయాయి. ఈ కథ నుంచే సంకష్టహర చతుర్థి అనే ప్రత్యేకమైన రోజు ఆవిర్భవించింది.
సంకష్టహర చతుర్థి, వినాయక చతుర్థి మధ్య తేడా
నెలలో రెండు చతుర్ధులు వస్తాయి కాబట్టి చాలామందికి వీటి మధ్య తేడా తెలియదు. సంకష్టహర చతుర్థి పౌర్ణమి తర్వాత, అంటే చంద్రుడి కళలు తగ్గే సమయంలో, కృష్ణ పక్షంలో వస్తుంది. దీని ముఖ్య ఉద్దేశం కష్టాలను, ఆటంకాలను తొలగించుకోవడం. ఇక వినాయక చతుర్థి అమావాస్య తర్వాత, అంటే చంద్రుడి కళలు పెరిగే సమయంలో, శుక్ల పక్షంలో వస్తుంది. దీన్ని సంపద, జ్ఞానం సిద్ధి కోసం ఆచరిస్తారు. రెండూ గణపతికి అంకితమైనవే అయినా, సమయాలు, లక్షణాలలో విభిన్నమైనవి.
పూజా విధానం, అంగారక చతుర్థి విశిష్టత
సంకష్టహర చతుర్థి రోజున భక్తులు సూర్యోదయంతో ఉపవాసం మొదలుపెట్టి, రోజంతా దైవ నామస్మరణతో గడుపుతారు. సాయంత్రం, వినాయకుడికి ఎంతో ఇష్టమైన మోదకాలు, గరికతో ప్రత్యేక పూజలు చేస్తారు. చంద్రుడు ఆకాశంలో కనిపించే వరకు వేచి ఉండి, చంద్ర దర్శనం చేసుకున్న తర్వాతే ఉపవాసం విరమిస్తారు. ఆ తర్వాత, దేవుడి అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదం రూపంలో అందరికీ పంచి వ్రతాన్ని పూర్తి చేస్తారు. ఈ వ్రతంలో మరింత ప్రత్యేకమైన రోజు అంగారక చతుర్థి. సంకష్టహర చతుర్థి మంగళవారం నాడు వస్తే దాన్ని అంగారక చతుర్థి అంటారు. కుజుడు (అంగారకుడు) వినాయకుడికి పరమ భక్తుడు. ఆయన తపస్సుకు మెచ్చి వినాయకుడు ఒక వరం ఇచ్చాడు: అంగారక చతుర్థి రోజున తనను పూజించిన వారి కోరికలన్నీ తప్పక నెరవేరుతాయని. అందుకే ఈ రోజుకు అంత శక్తి.
వ్రత మహిమను తెలియజేసే కథలు
సంకష్టహర చతుర్థి వ్రతం అద్భుతమైన మహిమను కొన్ని కథలు తెలియజేస్తాయి. ఒకానొకప్పుడు ఇంద్రుడు తన విమానంలో వెళ్తుండగా, అది ఒక పాపాత్ముడి చెడు దృష్టి కారణంగా గాలిలోనే ఆగిపోయింది. దానిని కదిలించడానికి సంకష్టహర చతుర్థి వ్రతం ఆచరించిన వారి పుణ్యఫలం అవసరం పడింది. అనుకోకుండా ఉపవాసం ఉన్న ఒక వేశ్య దేహం నుండి వీచిన గాలి తగలగానే విమానం కదలడం మొదలుపెట్టింది. ఇది ఈ వ్రతం తెలియకుండా చేసినా మోక్షాన్ని ప్రసాదించగలదని నిరూపిస్తుంది. మరొక కథ ప్రకారం, ధర్మాత్ముడైన కృతవీర్యుడు రాజుకు సంతానం లేకపోవడానికి పూర్వజన్మ పాపమే కారణమని తెలిసింది. మహర్షుల సూచన మేరకు, రాజు సంకష్టహర చతుర్థి వ్రతాన్ని అత్యంత శ్రద్ధా భక్తులతో ఆచరించాడు. ఫలితంగా, అతని పూర్వజన్మ పాపాలన్నీ తొలగిపోయి, అతనికి పుత్ర సంతానం కలిగింది. ఈ కథ ఈ వ్రతం కేవలం కష్టాలను తీర్చడమే కాదు, తలరాతను కూడా మార్చగలదని నిరూపిస్తుంది.
సంకష్టహర చతుర్థి గణపతి దేవుని దివ్య కరుణను ఆకర్షించడానికి, మానసిక ప్రశాంతత, కుటుంబ శ్రేయస్సు, ఆరోగ్యం, విజయం వంటి శుభఫలితాలు పొందడానికి ఒక శక్తివంతమైన మార్గం. ఈ వ్రతం అనుగ్రహం తెలిసి చేసినా, తెలియక చేసినా తప్పకుండా దక్కుతుంది. భక్తి శ్రద్ధలతో ఆచరిస్తే గణపతి అనుగ్రహం సకల శుభాలను ప్రసాదిస్తుంది.
(Disclaimer: ఇక్కడ అందించిన సమాచారం మతం, సాధారణ నమ్మకాల ఆధారంగా మాత్రమే అందించబడింది. వ్యక్తిగత నిర్ణయాలు తీసుకునే ముందు సంబంధిత నిపుణులను సంప్రదించడం మంచిది.)
