Kite Festival: హైదరాబాద్లో నింగిలో రంగుల కేళి.. పతంగుల పండగ వెనుక ఉన్న అసలు కథేంటో తెలుసా?
ఆకాశమంతా రంగురంగుల గాలిపటాలు.. పిల్లల నుండి ముసలివారి వరకు ప్రతి ఇంటి డాబా మీద వినిపించే 'కైపోఛే' కేకలు.. గాలిలో సాగే పతంగుల యుద్ధాలు.. ఇవన్నీ కనిపిస్తే చాలు సంక్రాంతి పండగ వచ్చేసిందని అర్థం. ముఖ్యంగా హైదరాబాద్ వంటి చారిత్రాత్మక నగరంలో ఈ వేడుకలు ఒక గ్లోబల్ ఈవెంట్లా మారుతాయి.
అసలు ఈ గాలిపటాలను ఎగురవేసే సంప్రదాయం ఎప్పుడు మొదలైంది? మన నగరానికి ఈ కైట్ ఫెస్టివల్తో ఉన్న విడదీయలేని బంధం ఏంటి? పతంగులు ఎగురవేయడం వెనుక కేవలం వినోదం మాత్రమే ఉందా లేక ఏదైనా సైంటిఫిక్ కారణం దాగి ఉందా? భాగ్యనగర ఆకాశంలో రంగులు నింపే ఈ పండగ వెనుక ఉన్న ఆసక్తికర చరిత్రను ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం.
నిజాంల కాలం నాటి చరిత్ర..
హైదరాబాద్లో గాలిపటాల సంప్రదాయానికి వందల ఏళ్ల చరిత్ర ఉంది. నిజాం నవాబుల కాలంలో ఈ కైట్ ఫెస్టివల్ అత్యంత వైభవంగా జరిగేది. ముఖ్యంగా ఆరో నిజాం మీర్ మహబూబ్ అలీ ఖాన్ కాలంలో గాలిపటాలు ఎగురవేయడం అనేది కేవలం సామాన్యుల ఆట మాత్రమే కాదు, రాజకుటుంబీకుల విలాసవంతమైన క్రీడగా ఉండేది. ఆ కాలంలో విదేశాల నుండి ప్రత్యేకమైన కాగితాలు, దారాలను తెప్పించి గాలిపటాలను తయారు చేసేవారు. కులమతాలకు అతీతంగా నగరం మొత్తం ఒక్కచోట చేరి జరుపుకునే గొప్ప వేడుకగా ఇది స్థిరపడింది. ఇప్పటికీ పాతబస్తీ గల్లీల్లో ఈ పాతకాలపు పద్ధతులను, నైపుణ్యాన్ని మనం చూడవచ్చు.
సంక్రాంతి సమయంలో గాలిపటాలు ఎగురవేయడం వెనుక ఆయుర్వేద సంబంధిత కారణాలు కూడా ఉన్నాయి. విటమిన్-డి: శీతాకాలంలో చర్మ సంబంధిత సమస్యలు, ఇన్ఫెక్షన్లు వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ సమయంలో సూర్యకిరణాల ద్వారా వచ్చే విటమిన్-డి మన శరీరానికి ఎంతో అవసరం. గాలిపటాలు ఎగురవేయడం కోసం గంటల తరబడి ఎండలో ఉండటం వల్ల మనకు సహజంగానే ఆ శక్తి అందుతుంది.
- ఏకాగ్రత: గాలిపటాన్ని నియంత్రించడం అనేది ఒక పెద్ద విన్యాసం. ఇది మన కళ్లకు, మెదడుకు మంచి వ్యాయామం ఇస్తుంది. ఏకాగ్రతను పెంచడంలో ఈ ఆట ఎంతగానో తోడ్పడుతుంది.
- సామాజిక బంధం: ప్రతి ఇంట్లో అందరూ మేడపైకి చేరి కలిసి పండగ చేసుకోవడం వల్ల కుటుంబ సభ్యుల మధ్య, స్నేహితుల మధ్య అనుబంధాలు బలపడతాయి.
అంతర్జాతీయ గుర్తింపు..
నేడు హైదరాబాద్ కైట్ ఫెస్టివల్ కేవలం మన వీధులకే పరిమితం కాలేదు. తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఏటా నిర్వహించే ‘ఇంటర్నేషనల్ కైట్ ఫెస్టివల్’కు ప్రపంచం నలుమూలల నుండి ప్రతినిధులు వస్తుంటారు. సికింద్రాబాద్ పరేడ్ గ్రౌండ్స్ వంటి ప్రదేశాలలో వందలాది ఆకారాల్లో, రకరకాల పరిమాణాల్లో గాలిపటాలు నింగిలో ఎగురుతూ పర్యాటకులను ఆకట్టుకుంటాయి. ఇది మన పండగ గొప్పతనాన్ని ప్రపంచ వ్యాప్తంగా చాటిచెబుతోంది.
తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు..
ఆనందాన్నిచ్చే ఈ వేడుకల్లో అజాగ్రత్త వల్ల మూగజీవాలకు, మనుషులకు నష్టం జరగకుండా చూడాలి. చైనీస్ మాంజా వంటి ప్రమాదకరమైన దారాలను నివారించి, పర్యావరణ హితమైన దారాలను వాడటం మంచిది. అలాగే గాలిపటాలు ఎగురవేసేటప్పుడు మేడల అంచుల వద్ద చాలా జాగ్రత్తగా ఉండాలి. వందల ఏళ్ల చరిత్ర కలిగిన హైదరాబాద్ గాలిపటాల పండగ మన వారసత్వ సంపదకు ప్రతీక. ఆకాశంలో పోటీ పడే పతంగులలాగే మన జీవితాలు కూడా ఉన్నత శిఖరాలకు చేరాలని ఈ పండగ మనకు సందేశాన్ని ఇస్తుంది.