ఎల్‌నినో ఉన్నా ముంబైలో కుండపోత వర్షాలు ఎలా?.. శాస్త్రవేత్తలు చెప్పిన అసలు కారణం ఇదే

ముంబై: ఎల్‌నినో (El Nino) ప్రభావం కొనసాగుతున్నప్పటికీ ముంబైలో కుండపోత వర్షాలు కురవడం ఎలా సాధ్యమైందనే ప్రశ్నకు శాస్త్రవేత్తలు స్పష్టమైన వివరణ ఇచ్చారు. ఎల్‌నినో వల్ల నైరుతి రుతుపవనాల రాక ఆలస్యమైనప్పటికీ, గ్లోబల్ వార్మింగ్ కారణంగా వర్షాల స్వభావం పూర్తిగా మారిపోయిందని వారు తెలిపారు. ఇప్పుడు వర్షాలు చాలా రోజుల పాటు కురవకుండా, తక్కువ సమయంలోనే అత్యంత తీవ్రతతో కురుస్తున్నాయని వివరించారు.

జూలై తొలి వారంలోనే రికార్డు స్థాయి వర్షపాతం

జూలై 1 నుంచి 7వ తేదీ మధ్య భారత వాతావరణ శాఖ (IMD)కు చెందిన కొలాబా వాతావరణ కేంద్రంలో 791 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం నమోదైంది. ఇది ఆ కేంద్రానికి జూలై నెల మొత్తం సగటు వర్షపాతం 768.5 మిల్లీమీటర్లను ఇప్పటికే అధిగమించింది. అదే సమయంలో శాంటాక్రూజ్ వాతావరణ కేంద్రంలో 879 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం నమోదవగా, ఆ కేంద్రం జూలై నెల సగటు 919.9 మిల్లీమీటర్లకు చేరువైంది.

ఎల్‌నినో ఉన్నా భారీ వర్షాలకు కారణం ఏమిటి?

సాధారణంగా ఎల్‌నినో కారణంగా నైరుతి రుతుపవనాలు ఆలస్యంగా ప్రవేశిస్తాయి. ఈ ఏడాది కూడా ముంబైలో రుతుపవనాలు దాదాపు రెండు వారాలు ఆలస్యంగా చేరాయి. అయితే జూన్ చివరి నాటికి రుతుపవనాలు చురుకుగా మారడంతో ముంబైతో పాటు మహారాష్ట్ర తీర ప్రాంతాల్లో భారీ వర్షాలు కురిశాయి. శాస్త్రవేత్తల ప్రకారం ఇందులో ఎలాంటి వైరుధ్యం లేదు. ఎల్‌నినో రుతుపవనాల రాకను ప్రభావితం చేస్తే, గ్లోబల్ వార్మింగ్ వర్షాల తీవ్రతను పెంచుతోంది. ఒకసారి వాతావరణ పరిస్థితులు అనుకూలిస్తే, తక్కువ సమయంలోనే అత్యధిక వర్షపాతం నమోదవుతోంది.

వర్షాల స్వభావం శాశ్వతంగా మారింది

భారత వాతావరణ శాఖ మాజీ డైరెక్టర్ జనరల్ డాక్టర్ కె.జె. రమేష్ మాట్లాడుతూ.. ఎల్‌నినో సంవత్సరాల్లో వర్షపు రోజులు తక్కువగా ఉండొచ్చని, కానీ గ్లోబల్ వార్మింగ్ కారణంగా రుతుపవనాల స్వభావం శాశ్వతంగా మారిపోయిందని చెప్పారు. ఇప్పుడు వర్షాలు అనేక రోజుల పాటు సమానంగా కురవకుండా, కొద్ది గంటల్లోనే భారీగా కురుస్తున్నాయని, ఎల్‌నినో ఉన్నా లేకపోయినా ఈ ధోరణి కొనసాగుతోందని ఆయన వివరించారు.

వార్మింగ్‌తో పెరుగుతున్న తేమ

వాతావరణ శాస్త్రవేత్తల ప్రకారం భూమి, సముద్రాల ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడంతో వాతావరణంలో తేమ నిల్వ చేసే సామర్థ్యం కూడా పెరిగింది. దీంతో భారీ మొత్తంలో తేమ ఒక్కసారిగా వర్షంగా కురుస్తోంది. ఇలాంటి అధిక తీవ్రత కలిగిన వర్షాలు నగరాల డ్రైనేజీ వ్యవస్థలను దెబ్బతీసి ఆకస్మిక వరదలకు దారితీస్తున్నాయి.

అరేబియా సముద్రం, బంగాళాఖాతం రెండింటి ప్రభావం

అమెరికాలోని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ మేరీల్యాండ్‌కు చెందిన వాతావరణ శాస్త్రవేత్త డాక్టర్ రఘు ముర్తుగుడ్డే మాట్లాడుతూ, ముంబైలో కురిసిన భారీ వర్షాలకు అనేక వాతావరణ వ్యవస్థలు కలిసి పనిచేశాయని చెప్పారు. అరేబియా సముద్రం, బంగాళాఖాతం రెండింటి నుంచీ పెద్ద మొత్తంలో తేమ నైరుతి రుతుపవనాలకు చేరిందని, అదే సమయంలో బంగాళాఖాతంలో అల్పపీడనం ఏర్పడుతుండటం పరిస్థితిని మరింత తీవ్రం చేసిందన్నారు. పశ్చిమ కనుమలు (వెస్ట్రన్ ఘాట్స్) తేమతో కూడిన గాలిని పైకి లేపడంతో ముంబైలో అత్యంత భారీ వర్షాలు కురిశాయని వివరించారు.

వార్షిక వర్షపాతం కూడా పెరుగుతోంది

ఐఎండీ గణాంకాల ప్రకారం, 1981-2000 మధ్య ముంబైలో సగటు వార్షిక వర్షపాతం 2,325.8 మిల్లీమీటర్లు కాగా, 2001-2024 మధ్య అది 2,672.7 మిల్లీమీటర్లకు పెరిగింది. అంటే దాదాపు 346.9 మిల్లీమీటర్లు (సుమారు 15 శాతం) పెరుగుదల నమోదైంది.

ప్రస్తుతం పరిస్థితి క్రమంగా సాధారణం

మంగళవారం ఉదయం ముగిసిన 24 గంటల్లో శాంటాక్రూజ్ కేంద్రంలో 94 మిల్లీమీటర్లు, కొలాబా కేంద్రంలో 90 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం నమోదైంది. గత ఐదు రోజుల్లో తొలిసారి రెండు కేంద్రాల్లోనూ వర్షపాతం 100 మిల్లీమీటర్ల లోపే నమోదైంది. బృహన్‌ముంబై మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ (BMC) వివరాల ప్రకారం, అదే సమయంలో పశ్చిమ శివార్లలో 78 మిల్లీమీటర్లు, తూర్పు శివార్లలో 77 మిల్లీమీటర్లు, దక్షిణ ముంబై (ఐలాండ్ సిటీ)లో 46 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం నమోదైంది.

ప్రస్తుతం పరిస్థితి క్రమంగా మెరుగుపడుతోంది. ముంబైకి ఐఎండీ ఎల్లో అలర్ట్ కొనసాగించినప్పటికీ, రానున్న ఐదు రోజుల వాతావరణ అంచనాల ప్రకారం ముంబై, థానే ప్రాంతాల్లో తేలికపాటి నుంచి మోస్తరు వర్షాలు మాత్రమే కురిసే అవకాశం ఉందని, భారీ వర్షాల హెచ్చరిక ప్రస్తుతం లేదని వాతావరణ శాఖ తెలిపింది.