Moral Story: ఇతరుల కష్టాలను ఎగతాళి చేసి హేళన చేయకూడదు.. గాడిద-గుర్రం కథ
మనకంటే బలహీనంగా కనిపించే వారిని ఎప్పుడూ తక్కువగా చూడకూడదు. ప్రతి ఒక్కరి జీవితంలోనూ వారి పాత్ర, వారి విలువ ఉంటుంది. మనకు బలం ఉన్నప్పుడు బలహీనులకు అండగా నిలవాలి. కష్టాల్లో ఉన్నవారికి సహాయం చేయడం మానవత్వం. ఈ విషయాన్ని పిల్లలకు ఈ కింది కథ ద్వారా అర్ధమయ్యేలా చెప్పండి..
అనగనగా రామవరం అనే ఒక అందమైన గ్రామం ఉండేది. ఆ గ్రామం చుట్టూ పచ్చని పొలాలు, పెద్ద పెద్ద చెట్లు, చిన్న చిన్న కొండలు ఉండేవి. గ్రామ ప్రజలు వ్యవసాయం, వ్యాపారం చేసుకుంటూ సంతోషంగా జీవించేవారు. అదే గ్రామంలో రాజయ్య అనే ఒక వ్యాపారి ఉండేవాడు. అతను చాలా కష్టపడి పనిచేసేవాడు. గ్రామంలో దొరకని సరుకులను సమీపంలోని పట్టణానికి వెళ్లి కొనుగోలు చేసి, వాటిని తన గ్రామంలో అమ్మేవాడు. రాజయ్య దగ్గర రెండు జంతువులు ఉండేవి. ఒకటి గాడిద, మరొకటి గుర్రం. గాడిద చాలా బలహీనంగా ఉండేది. ఎంత బరువైనా ఓపికగా మోసేది. ఉదయం నుంచి సాయంత్రం వరకు కష్టపడినా యజమాని చెప్పిన పని చేయడానికి ఎప్పుడూ వెనుకాడేది కాదు. గుర్రం మాత్రం అందంగా, బలంగా కనిపించేది. దాని శరీరం నిగనిగలాడుతూ ఉండేది. పొడవైన కాళ్లు, అందమైన జూలుతో అది చూడటానికి చాలా ఆకర్షణీయంగా ఉండేది.
అయితే రాజయ్య గుర్రాన్ని ఎక్కువగా పనిలో పెట్టేవాడు కాదు. పట్టణానికి వెళ్లేటప్పుడు గుర్రాన్ని కూడా తన వెంట తీసుకెళ్లేవాడు. కానీ ఎక్కువసార్లు దానిపై స్వారీ చేసేవాడు కాదు. ఆరోగ్యానికి నడక మంచిదని భావించి గుర్రంతో పాటు తానూ నడిచేవాడు. ఇదే విషయాన్ని గుర్రం తనకు అనుకూలంగా అర్థం చేసుకుంది. ‘యజమానికి నన్నంటే చాలా ఇష్టం. అందుకే నాకు ఎలాంటి బరువులు వేయడం లేదు. ఈ గాడిదను మాత్రం ఎప్పుడూ బరువులు మోయిస్తాడు. అంటే నేను గాడిద కంటే గొప్పదాన్నే!’ అని గుర్రం అనుకునేది. రోజులు గడిచేకొద్దీ గుర్రంలో అహంకారం పెరిగింది. గాడిద బరువులు మోస్తూ అలసిపోయి విశ్రాంతి తీసుకుంటుంటే గుర్రం దాని దగ్గరకు వెళ్లి ‘ఏమిటి గాడిదా! రోజంతా ఇంత బరువు మోసి అలసిపోతావు. నీ జీవితం ఇంతేనా?’ అంటూ ఎగతాళి చేసేది. గాడిద మాత్రం ఏమీ అనేది కాదు. ‘ప్రతి ఒక్కరికీ తన పని ఉంటుంది. నాకు అప్పగించిన పనిని నేను చేయాలి’ అని అనుకుని మౌనంగా ఉండేది.
ఒకరోజు రాజయ్య పట్టణానికి వెళ్లాడు. ఆ రోజు అతను చాలా సరుకులు కొనుగోలు చేశాడు. బియ్యం, పప్పులు, నూనె, బట్టలు, ఇతర వస్తువులతో పెద్ద పెద్ద మూటలు సిద్ధమయ్యాయి. రాజయ్య ఆ మూటలన్నింటినీ గాడిదపై పెట్టాడు. మూటలు చాలా బరువుగా ఉన్నాయి. గాడిద తన శక్తినంతా ఉపయోగించి వాటిని మోస్తూ నడవడం ప్రారంభించింది. ఎండ తీవ్రంగా ఉంది. దారి కూడా అంత సులభంగా లేదు. గుర్రం మాత్రం పక్కనే ఎలాంటి బరువు లేకుండా హాయిగా నడుస్తోంది. కొంత దూరం వెళ్లిన తర్వాత గాడిదకు ఊపిరి సలపడం కష్టమైంది. దాని కాళ్లు వణకసాగాయి. అయినా యజమాని సరుకులను గ్రామానికి చేర్చాలనే ఉద్దేశంతో ముందుకు సాగింది. చివరకు గాడిద ధైర్యం చేసి గుర్రాన్ని చూసి ‘మిత్రమా! ఈరోజు నా మీద చాలా బరువు ఉంది. నా శరీరం మొత్తం నొప్పిగా ఉంది. నా కాళ్లు కూడా వణుకుతున్నాయి. ఈ మూటల్లో కొంత బరువైనా నువ్వు మోస్తే నాకు చాలా సహాయం అవుతుంది. నేను కూడా ఎప్పుడైనా నీకు సహాయం చేస్తాను’ అని అడిగింది. గుర్రం గట్టిగా నవ్వింది.
‘నువ్వు నాకు సహాయం చేస్తావా? ఎంత విచిత్రంగా మాట్లాడుతున్నావు!’ అని చెప్పింది. గాడిద బాధగా ‘మనిద్దరం ఒకే యజమాని దగ్గర పనిచేస్తున్నాం కదా! ఒకరికొకరం సహాయం చేసుకుంటే మనిద్దరికీ మేలు జరుగుతుంది’ అని చెప్పింది. కానీ గుర్రం వినలేదు. ‘నేను నీలా సాధారణ జంతువును కాదు. నేను గుర్రాన్ని. నన్ను యజమాని ఎంతో గౌరవంగా చూస్తాడు. నువ్వు సేవకురాలివి. సేవకుడు రాజుకు సహాయం చేయడం ఎక్కడైనా చూశావా?’ అంటూ మరింత హేళన చేసింది. గాడిదకు చాలా బాధ కలిగింది. అయినా ఎదురు మాట్లాడలేదు. ‘పర్లేదు. నా కష్టాన్ని నేనే భరిస్తాను’ అని అనుకుని మళ్లీ బరువులు మోస్తూ నడిచింది. కొంత దూరం వెళ్లిన తర్వాత దారిలో ఒక పెద్ద రాయి కనిపించకుండా ఉండిపోయింది. గాడిద అలసటతో నడుస్తుండటంతో దాని కాలు ఆ రాయికి తగిలింది.
‘అయ్యో!’ అని గాడిద ఒక్కసారిగా కిందపడిపోయింది. దాని మీద ఉన్న మూటలు కూడా చెల్లాచెదురుగా పడ్డాయి. రాజయ్య పరుగెత్తుకుంటూ గాడిద దగ్గరకు వచ్చాడు. గాడిద లేవడానికి ప్రయత్నించింది. కానీ దాని కాలు తీవ్రంగా గాయపడింది. నొప్పి భరించలేక అది బాధతో అరవసాగింది. రాజయ్య దాని కాలును జాగ్రత్తగా పరిశీలించాడు. ‘పాపం! కాలు బాగా గాయమైంది. ఇది ఇప్పుడు నడవలేదు. మరి ఈ సరుకులన్నీ ఎలా తీసుకెళ్లాలి?’ అని ఆలోచించాడు. గాడిదను అక్కడే కొంతసేపు విశ్రాంతి తీసుకునేలా చేసి, మూటలను గుర్రంపై వేయాలని నిర్ణయించాడు. రాజయ్య ఆ మాట చెప్పగానే గుర్రం గుండెల్లో గుబులు మొదలైంది. ఇప్పటివరకు ఎలాంటి బరువూ మోయకుండా హాయిగా ఉన్న తనపై ఇప్పుడు గాడిద మోసే బరువు మొత్తం పడబోతోందని అర్థమైంది. ‘అయ్యో! ఇన్ని మూటలు నేను ఎలా మోస్తాను?’ అని భయపడింది. తనకు ఎదురైన సమస్య నుంచి తప్పించుకోవడానికి వెంటనే ఒక అబద్ధం చెప్పాలని నిర్ణయించుకుంది.
రాజయ్యతో ‘అయ్యా! ఈ గాడిద కావాలనే ఇలా చేస్తోంది. బరువులు మోయడం ఇష్టం లేక కాలు విరిగినట్లు నటిస్తోంది. మీరు కొంచెం గట్టిగా చెప్పండి. వెంటనే లేచి నడుస్తుంది’ అని చెప్పింది. రాజయ్యకు చాలా కోపం వచ్చింది. అతను గాడిదను జాగ్రత్తగా పరిశీలించాడు. గాడిద నిజంగానే గాయపడింది. కాలు మీద బరువు పెట్టలేక బాధతో ఏడుస్తోంది. రాజయ్యకు అసలు విషయం అర్థమైంది. ‘గాడిద ఇంతకాలం నా కోసం కష్టపడింది. ఇప్పుడు గాయపడినప్పుడు దానికి సహాయం చేయాల్సింది పోయి, నువ్వు దానిపై నిందలు వేస్తున్నావా?’ అని గుర్రాన్ని మందలించాడు. గుర్రం తలదించుకుంది. అయినా తన తప్పును పూర్తిగా అర్థం చేసుకోలేదు. రాజయ్య గాడిదపై ఉన్న మూటలను ఒక్కొక్కటిగా గుర్రంపై పెట్టడం ప్రారంభించాడు. ఒక మూట.. రెండు మూటలు.. మూడు మూటలు.. అలా గాడిద మోసిన బరువు మొత్తం గుర్రంపైనే పడింది. కొద్ది దూరం నడిచిన వెంటనే గుర్రం పరిస్థితి దారుణంగా మారింది. దాని కాళ్లు వణికాయి. శ్వాస వేగంగా మారింది. మూటల బరువుతో దాని వీపు నొప్పి పెట్టింది. అప్పుడు గుర్రానికి గాడిద మాటలు గుర్తొచ్చాయి. ‘మిత్రమా! నా మీద చాలా బరువు ఉంది. కొంత బరువైనా నువ్వు మోస్తే నాకు సహాయం అవుతుంది’ అని గాడిద అడిగిన మాటలు దాని చెవుల్లో మళ్లీ మళ్లీ వినిపించాయి. గుర్రం మనసులో పశ్చాత్తాపం మొదలైంది.
‘అప్పుడు గాడిద నాకు సహాయం చేయమని అడిగినప్పుడు నేను నవ్వాను. దాన్ని తక్కువగా చూశాను. కానీ ఇప్పుడు ఆ బరువు ఎంత కష్టంగా ఉందో నాకు తెలుస్తోంది. ప్రతిరోజూ ఇదే బరువును మోస్తూ గాడిద ఎంత కష్టపడిందో!’ అని అనుకుంది. ఆ రోజు ప్రయాణం గుర్రానికి జీవితాంతం గుర్తుండిపోయే పాఠంగా మారింది. గ్రామానికి చేరుకున్న తర్వాత రాజయ్య గాడిదకు మందులు వేయించాడు. దానికి విశ్రాంతి కల్పించాడు. కొన్ని రోజులు గాడిద పని చేయలేకపోయింది. ఆ సమయంలో రాజయ్య గాడిద చేసే పనులన్నింటినీ గుర్రంతో చేయించాడు. గుర్రం మొదట చాలా ఇబ్బంది పడింది. కానీ రోజులు గడిచేకొద్దీ కష్టపడి పనిచేయడం నేర్చుకుంది. ఒకరోజు గుర్రం గాడిద దగ్గరకు వెళ్లింది. ‘మిత్రమా! నన్ను క్షమించు. నిన్ను నేను బలహీనంగా, తక్కువగా భావించాను. నీ కష్టాన్ని ఎప్పుడూ అర్థం చేసుకోలేదు. నువ్వు సహాయం అడిగినప్పుడు కూడా నిన్ను అవమానించాను. కానీ ఇప్పుడు నీ పని ఎంత కష్టమో నాకు తెలిసింది’ అని చెప్పింది.
గాడిద చిరునవ్వుతో ‘మనమంతా తప్పులు చేస్తాం. తప్పును తెలుసుకుని మారడమే గొప్ప విషయం. ఇక నుంచి మనం ఒకరికొకరం సహాయం చేసుకుందాం’ అని చెప్పింది. ఆ రోజు నుంచి గుర్రం తన అహంకారాన్ని పూర్తిగా వదిలేసింది. గాడిదను ఎప్పుడూ గౌరవించేది. అవసరమైనప్పుడు దాని బరువును పంచుకునేది. ఇద్దరూ మంచి స్నేహితులుగా మారారు. రాజయ్య కూడా తన జంతువులు పరస్పరం సహాయం చేసుకుంటూ సంతోషంగా ఉండటం చూసి ఆనందించాడు.
నీతి
ఈ కథలో గాడిద బలహీనంగా కనిపించినా, అది ఓర్పు, కష్టపడే స్వభావం, బాధ్యతకు ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. గుర్రం అందంగా, బలంగా ఉన్నప్పటికీ అహంకారం వల్ల ఇతరులను తక్కువగా చూసింది. కానీ ఒకసారి తానే అదే కష్టాన్ని అనుభవించిన తర్వాత మాత్రమే గాడిద విలువను అర్థం చేసుకుంది. మనకంటే బలహీనంగా కనిపించే వారిని ఎప్పుడూ తక్కువగా చూడకూడదు. ప్రతి ఒక్కరి జీవితంలోనూ వారి పాత్ర, వారి విలువ ఉంటుంది. మనకు బలం ఉన్నప్పుడు బలహీనులకు అండగా నిలవాలి. కష్టాల్లో ఉన్నవారికి సహాయం చేయడం మానవత్వం. బలవంతుడు, బలహీనుడు కలిసి ఉన్నప్పుడు బలహీనుడిని ఆదుకోవడం బలవంతుడి ధర్మం. ఇతరులను తక్కువగా చూడకూడదు. కష్టకాలంలో తోడుగా నిలిచేవాడే నిజమైన మిత్రుడు.