
Koti Somavaram Karthika Masam: కార్తీక మాసంలో వచ్చే ప్రతి సోమవారానికి హిందూ సంప్రదాయంలో ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది. ముఖ్యంగా కార్తీక మాసంలోని తొలి సోమవారం అత్యంత పవిత్రమైనదిగా భక్తులు భావిస్తారు. ఈ రోజున శివుడిని భక్తిశ్రద్ధలతో ఆరాధించి అభిషేకాలు, దీపారాధన, దానధర్మాలు చేస్తే విశేష పుణ్యఫలం లభిస్తుందని ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసం. కొన్ని తెలుగు పంచాంగాల ప్రకారం నవంబర్ 16న వచ్చే తొలి కార్తీక సోమవారాన్ని కోటి సోమవారంగా పరిగణిస్తున్నారు.
ఈ ఏడాది కార్తీక మాసం నవంబర్ 10న ప్రారంభమై డిసెంబర్ 8తో ముగుస్తుంది. ఈ మాసంలో నాలుగు సోమవారాలు ఉన్నాయి. అవి నవంబర్ 16, 23, 30, డిసెంబర్ 7. నవంబర్ 16న చంద్రుడు శ్రవణ నక్షత్రంలో ఉంటాడని, శుక్ల సప్తమి తిథి కొనసాగుతుందని పంచాంగాలు పేర్కొంటున్నాయి. అదే రోజున వృశ్చిక సంక్రాంతి కూడా వస్తోంది.
కోటి సోమవారం సందర్భంగా భక్తులు తెల్లవారుజామునే నిద్రలేచి తలస్నానం చేసి శివాలయానికి వెళ్లడం ఆనవాయితీ. శివలింగానికి ముందుగా శుద్ధజలంతో అభిషేకం చేసి, అనంతరం పాలు లేదా పంచామృతంతో అభిషేకం చేస్తారు. శివుడికి అత్యంత ప్రీతికరమైన బిల్వపత్రాలను సమర్పించి పూలు, చందనం, విభూతితో పూజిస్తారు. ‘ఓం నమః శివాయ’ మంత్రాన్ని జపిస్తూ శివుడిని ధ్యానించడం విశేషమని భక్తులు నమ్ముతారు.
అలాగే రుద్రం, బిల్వాష్టకం వంటి స్తోత్రాలను పఠించడం, శివనామస్మరణ చేయడం సంప్రదాయంగా వస్తోంది. కొందరు ఈ రోజున ఉపవాసం కూడా పాటిస్తారు. సాయంత్రం ఇంట్లో లేదా ఆలయంలో దీపారాధన చేసి కర్పూర హారతి ఇస్తారు. అనంతరం నైవేద్యం సమర్పించి కుటుంబ ఆచారానికి అనుగుణంగా ఉపవాసాన్ని విరమిస్తారు.
కార్తీక సోమవారం రోజున దీపదానం, అన్నదానం, వస్త్రదానం వంటి సేవా కార్యక్రమాలు చేయడం వల్ల పుణ్యఫలం లభిస్తుందని భక్తుల విశ్వాసం. ముఖ్యంగా కార్తీక మాసంలో దీపారాధనకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉండటంతో ఆలయాల్లో, ఇళ్లలో దీపాలను వెలిగిస్తారు. కోటి సోమవారం సందర్భంగా భక్తులు తెల్లవారుజామునే ఆలయాలకు చేరుకుని అభిషేకాలు, ప్రత్యేక పూజలు, దర్శనాలు చేసుకుంటారు.
(Disclaimer: కోటి సోమవారం, పూజా విధానాలు, పుణ్యఫలాలకు సంబంధించిన వివరాలు సంప్రదాయ విశ్వాసాలు, పంచాంగ పద్ధతుల ఆధారంగా ఉంటాయి. ప్రాంతం, కుటుంబ ఆచారాలను బట్టి విధానాల్లో మార్పులు ఉండవచ్చు.)