Indira Ekadashi: ఇందిరా ఏకాదశి ఎప్పుడు? ఆ పేరు ఎలా వచ్చింది? ఈరోజు ఏం చేయాలి.. ఏం చేయకూడదు?

Indira Ekadashi 2026 Telugu

Indira Ekadashi Telugu: భాద్రపద/ఆశ్వయుజ మాసంలోని కృష్ణ పక్షంలో వచ్చే ఏకాదశిని ఇందిరా ఏకాదశి అని పిలుస్తారు. 2026లో ఈ పవిత్రమైన ఏకాదశి అక్టోబర్ 6, మంగళవారం నాడు వస్తుంది. పితృ పక్షంలో వచ్చే ఈ ఏకాదశికి హిందూ సంప్రదాయంలో విశేష ప్రాముఖ్యత ఉంది. ఈ రోజున ఉపవాసం ఉండి శ్రీమహావిష్ణువును భక్తిశ్రద్ధలతో ఆరాధిస్తే పితృదేవతలకు మోక్షం లభిస్తుందని విశ్వసిస్తారు. అయితే, ఈ ఏకాదశికి “ఇందిరా” అనే పేరు ఎందుకు వచ్చిందో తెలుసా? దీనికి రాజు ఇంద్రసేనుడికి సంబంధించిన ఒక ఆసక్తికరమైన పౌరాణిక కథ ఉంది.

రాజు ఇంద్రసేనుడు – నారద మహర్షి సందేశం

పురాణాల ప్రకారం, సత్యయుగంలో ఇంద్రసేన మహారాజు మహిష్మతి నగరాన్ని పరిపాలించేవాడు. ఆయన ధార్మికుడు, న్యాయపరుడు, పరమ విష్ణుభక్తుడు. ఒక రోజు నారద మహర్షి ఆయన రాజసభకు విచ్చేశారు. రాజు అత్యంత గౌరవంతో మహర్షిని ఆహ్వానించి, వారి రాకకు కారణం అడిగాడు. అప్పుడు నారదుడు, తాను యమలోకానికి వెళ్లినప్పుడు రాజు తండ్రిని చూశానని చెప్పాడు. పూర్వజన్మలో జరిగిన ఒక తెలియని పాపం కారణంగా ఆయన యమలోకంలో బాధలు అనుభవిస్తున్నారని వివరించాడు. రాజు తండ్రి తన కుమారునికి ఒక సందేశం పంపాడని నారదుడు తెలిపాడు. ఏకాదశి రోజున ఉపవాసం ఉండి, విష్ణుమూర్తిని ఆరాధిస్తే తనకు యమబాధల నుండి విముక్తి లభిస్తుందని ఆ సందేశంలో పేర్కొన్నాడు.

ఇందిరా ఏకాదశి వ్రతం – పితృ మోక్షం

నారద మహర్షి మాటలు విన్న ఇంద్రసేన మహారాజు తన తండ్రి మోక్షం కోసం ఇందిరా ఏకాదశి వ్రతాన్ని ఆచరించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. మహర్షి సూచించిన విధంగా, పూర్తి భక్తిశ్రద్ధలతో విష్ణుమూర్తిని పూజించి, ఉపవాసం పాటించాడు. రాజు భక్తికి, పుణ్యకార్యాలకు సంతోషించిన శ్రీమహావిష్ణువు అనుగ్రహంతో, ఆయన తండ్రి యమలోక బాధల నుంచి విముక్తి పొంది స్వర్గలోకానికి చేరుకున్నాడని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. ఇంద్రసేన మహారాజు చేసిన ఈ మహోన్నత కార్యానికి గుర్తుగా ఈ ఏకాదశికి “ఇందిరా ఏకాదశి” అనే పేరు వచ్చినట్లు విశ్వసిస్తారు. అప్పటి నుంచి ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించిన వారికి పితృదేవతల ఆశీస్సులు లభించి, జీవితంలో శాంతి, సుఖసంపదలు కలుగుతాయని నమ్మకం.

ఇందిరా ఏకాదశి నాడు చేయవలసిన పనులు

1. విష్ణుమూర్తి ఆరాధన: ఉదయాన్నే స్నానం చేసి, పరిశుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించి, శ్రీమహావిష్ణువును ధ్యానిస్తూ ఉపవాస సంకల్పం చేయాలి.
2. పితృ తర్పణం: మధ్యాహ్న సమయంలో పూర్వీకులకు నీరు, నువ్వులు, కుశ గడ్డి సమర్పించి తర్పణం చేయాలి.
3. భక్తి కార్యక్రమాలు: విష్ణు సహస్రనామం, భగవద్గీత లేదా విష్ణు స్తోత్రాలు పఠించడం శుభప్రదంగా భావిస్తారు.
4. దానధర్మాలు: పండ్లు, ఆహారం, వస్త్రాలు, నువ్వులు వంటి వాటిని అవసరమైన వారికి దానం చేయడం మంచిదని చెబుతారు.
5. దీపారాధన: సాయంత్రం ఇంటి ప్రధాన ద్వారం వద్ద, అలాగే రావిచెట్టు కింద పితృదేవతల పేరుతో దీపం వెలిగించడం శుభకరంగా భావిస్తారు.

ఇందిరా ఏకాదశి నాడు చేయకూడని పనులు

• ఉల్లిపాయ, వెల్లుల్లి, మాంసాహారం, మద్యం వంటి తామసిక ఆహారాలను దూరంగా ఉంచాలి.
• ఏకాదశి రోజున అన్నం వండటం, తినడం నివారించాలని కొన్ని సంప్రదాయాలు సూచిస్తాయి.
• కోపం, వాదనలు, ఇతరులను అవమానించడం వంటి చర్యలకు దూరంగా ఉండాలి.
• సూర్యాస్తమయం తరువాత తర్పణం లేదా శ్రాద్ధకార్యాలు చేయకూడదని శాస్త్రాలు పేర్కొంటాయి.

ఇందిరా ఏకాదశి కేవలం ఉపవాస దినం మాత్రమే కాదు. ఇది పితృదేవతలను స్మరించుకునే, విష్ణుభక్తిని పెంపొందించే, దానధర్మాలు ఆచరించే ఒక పవిత్రమైన సందర్భంగా భావించబడుతుంది.

(Disclaimer: ఈ కథనంలోని వివరాలు పౌరాణిక కథలు, ఆచారాలు మత విశ్వాసాల ఆధారంగా ఇవ్వడం జరిగింది. వ్యక్తిగత నిర్ణయాలు తీసుకునేముందు సంబంధిత నిపుణులను సంప్రదించడం మంచిది.)