ఓవర్‌థింకింగ్‌ నుంచి విముక్తి పొందాలా? బుద్ధుడు చెప్పిన ఈ రాళ్ల సంచి కథ చదవండి

The Bag Of Stones

మీరు ఎప్పుడైనా ఒక సంభాషణను మనసులో పదేపదే గుర్తు చేసుకున్నారా? ‘అప్పుడు నేను అలా ఎందుకు మాట్లాడాను?’ ‘అతను అలా ఎందుకు అన్నాడు?’ ‘రేపు ఏం జరుగుతుంది?’.. ఇలా ఇంకా జరగని విషయాల గురించి కూడా ఆందోళన చెందుతున్నారా? మన శాంతిని దొంగిలించేది చాలాసార్లు మన సమస్యలు కాదు. ఆ సమస్యల గురించి మనం పదేపదే ఆలోచించే విధానమే. ఒక ఊరిలో ఆనంద్ అనే ఒక సన్యాసి ఉండేవాడు. అతను బుద్ధునికి ఎంతో భక్తుడైన శిష్యుడు. కానీ అతని మనసుకు మాత్రం ఎప్పుడూ విశ్రాంతి ఉండేది కాదు. బుద్ధుడు ఏదైనా బోధిస్తే ‘నేను గురువు చెప్పింది సరిగ్గా అర్థం చేసుకున్నానా?’ అని ఆలోచించేవాడు.

మరో సన్యాసి తెలివిగా మాట్లాడితే ‘నేను కూడా అతనిలా ఎందుకు ఉండలేకపోతున్నాను?’ అని తనను తాను ప్రశ్నించుకునేవాడు. తాను ఏదైనా చిన్న తప్పు చేసినా, దాన్ని పదేపదే గుర్తు చేసుకుంటూ బాధపడేవాడు. రాత్రి మఠంలోని అందరూ ప్రశాంతంగా నిద్రపోతున్నా, ఆనంద్ మాత్రం మంచంపై అటూ ఇటూ తిరుగుతూనే ఉండేవాడు. గతంలో జరిగిన విషయాలు.. భవిష్యత్తులో జరగవచ్చని అనుకున్న విషయాలు.. అసలు ఎప్పటికీ జరగకపోవచ్చని తెలిసిన విషయాలు.. అన్నీ అతని మనసులో తిరుగుతూనే ఉండేవి.

ఒక ఉదయం ఆనంద్ పూర్తిగా అలసిపోయాడు. అతను బుద్ధుని దగ్గరకు వెళ్లి నమస్కరించాడు. ‘గురువుగారూ.. నా ఆలోచనలు ఎప్పుడూ ఆగడం లేదు. గతం గురించి బాధపడుతున్నాను. భవిష్యత్తు గురించి భయపడుతున్నాను. జరగని విషయాల గురించి కూడా ఆందోళన చెందుతున్నాను. నాకు శాంతి ఎలా దొరుకుతుంది?’ బుద్ధుడు ప్రశాంతంగా ఆనంద్ వైపు చూశాడు. ఏమీ మాట్లాడకుండా ఒక చిన్న గుడ్డ సంచిని అతని చేతిలో పెట్టాడు. ఆనంద్ సంచిని తెరిచి చూశాడు. అందులో పది నునుపైన రాళ్లు ఉన్నాయి. ;ఈ రోజు వీటిని నీతో తీసుకెళ్లు; అని బుద్ధుడు చెప్పాడు. ఆనంద్‌కు ఏమీ అర్థం కాలేదు. అయినా గురువు మాటను పాటించాడు. ‘నీ మనసులోకి ఆందోళన వచ్చిన ప్రతిసారీ’ బుద్ధుడు చెప్పాడు ‘సంచిలోని ఒక రాయిని ఒక వైపు నుంచి మరో వైపుకు మార్చు’.. ఆనంద్ అలా చేయడం ప్రారంభించాడు. ఉదయం అల్పాహారం చేసేలోపే మూడు రాళ్లు ఒక వైపు నుంచి మరో వైపుకు వెళ్లిపోయాయి. ‘నేను బుద్ధుడిని నిరాశపరిస్తే?’ ఒక రాయి.. ‘నేను ఎప్పటికీ జ్ఞానోదయం పొందకపోతే?’ రెండో రాయి.. ‘నేను జీవితంలో విఫలమైతే?’ మూడో రాయి.. మధ్యాహ్నానికి పది రాళ్లూ అటూ ఇటూ మారిపోయాయి. సాయంత్రానికి వాటిని ఎన్నిసార్లు మార్చాడో ఆనంద్‌కే గుర్తులేదు. అతని చేతులు అలసిపోయాయి. భుజాలు నొప్పించాయి. మనసు మరింత అలసిపోయింది.

ఆ రాత్రి అతను మళ్లీ బుద్ధుని దగ్గరకు వెళ్లాడు. ‘గురువుగారూ.. ఈ చిన్న సంచి రోజంతా మోసినకొద్దీ బరువెక్కినట్లు అనిపించింది’. బుద్ధుడు చిరునవ్వు నవ్వాడు. ‘సంచి బరువు మారిందా?’ ‘లేదు’. ‘అయితే అది ఎందుకు బరువుగా అనిపించింది?’ ఆనంద్‌కు సమాధానం తెలియలేదు. అప్పుడు బుద్ధుడు మెల్లగా అన్నాడు ‘ఎందుకంటే నువ్వు దాన్ని రోజంతా మోశావు’. ఆనంద్ నిశ్శబ్దంగా విన్నాడు. ‘నీ చింతలు కూడా ఈ రాళ్లలాంటివే’ అని బుద్ధుడు చెప్పాడు. ఒక ఆలోచన నీ మనసులోకి వస్తుంది. దాన్ని అక్కడే వదిలేయకుండా నువ్వు పట్టుకుంటావు. అల్పాహారం చేస్తున్నప్పుడు దాన్ని మోస్తావు. పని చేస్తున్నప్పుడు దాన్ని మోస్తావు. సాయంత్రం కూడా దాన్ని మోస్తావు. చివరకు రాత్రి మంచంపై పడుకున్నా దాన్ని వదలవు.’ బుద్ధుడు కాసేపు ఆగాడు. ‘ఆ ఆలోచన బరువుగా ఉన్నందుకు నువ్వు అలసిపోవడం లేదు. దాన్ని కింద పెట్టడానికి నిరాకరిస్తున్నందుకే అలసిపోతున్నావు.’ ఆ మాటలు ఆనంద్ మనసును తాకాయి. అప్పుడు బుద్ధుడు ఆకాశం వైపు చూపించాడు. మఠం పైన తెల్లటి మేఘాలు నెమ్మదిగా కదులుతున్నాయి.

‘ఆ మేఘాలను చూస్తున్నావా?’ ‘అవును గురువుగారూ.’ ‘అవి వెళ్లడానికి నీ అనుమతి తీసుకుంటాయా?’ ‘లేదు.’ ‘నువ్వు వాటిని ఆపడానికి ప్రయత్నిస్తావా? ‘లేదు.’ బుద్ధుడు చిరునవ్వు నవ్వాడు. ‘నీ ఆలోచనలు కూడా అంతే. అవి వస్తాయి. కొంతసేపు ఉంటాయి. ఆ తర్వాత వెళ్లిపోతాయి. వాటిని ఆపడానికి ప్రయత్నించకు. వాటి వెంట పరుగెత్తకు. కేవలం గమనించు.. ఆ తర్వాత వెళ్లనివ్వు.’ ఆనంద్ ఆ రోజు ఒక గొప్ప విషయాన్ని అర్థం చేసుకున్నాడు. తన సమస్య ఆలోచనలు రావడం కాదు. ప్రతి ఆలోచనను పట్టుకుని దానితో ప్రయాణించడం. గతంలో జరిగిన ప్రతి తప్పును విశ్లేషించాడు. జరగబోయే ప్రతి అవకాశాన్ని ఊహించాడు. ప్రతి భయంతో పోరాడాడు. అలా చేస్తూ చివరకు తన సొంత ఆలోచనలకు తానే ఖైదీ అయ్యాడు.

ఆ రోజు నుంచి ఆనంద్ ఒక చిన్న సాధన మొదలుపెట్టాడు. ఆందోళన వచ్చినప్పుడు దానిని వెంటనే పరిష్కరించడానికి ప్రయత్నించేవాడు కాదు. ముందుగా దాన్ని గమనించేవాడు. ‘ఇది ఒక ఆలోచన మాత్రమే’ అని తనకు తాను చెప్పుకునేవాడు. తర్వాత ఆ ఆలోచనను ఆకాశంలో కదిలే మేఘంలా ఊహించుకునేవాడు. మేఘం వచ్చింది. కొంతసేపు ఉంది. తర్వాత వెళ్లిపోయింది. ఆనంద్ కూడా దానిని వెళ్లనిచ్చేవాడు. కొన్ని వారాల తర్వాత మఠంలోని ఇతర సన్యాసులు ఆనంద్‌లో వచ్చిన మార్పును గమనించారు. అతను ఎక్కువగా నవ్వుతున్నాడు. ప్రశాంతంగా నిద్రపోతున్నాడు. అతని అడుగుల్లో కూడా ఒక తేలిక కనిపిస్తోంది. ఒక సాయంత్రం ఆనంద్ బుద్ధుని దగ్గరకు వెళ్లి నమస్కరించాడు. ‘గురువుగారూ, మీరు నాకు ఇచ్చిన పాఠానికి ధన్యవాదాలు. కానీ ఒక విషయం చెప్పాలి. ఇప్పుడు కూడా చింతలు వస్తున్నాయి.’ బుద్ధుడు చిరునవ్వు నవ్వాడు. ‘అవి రావడం ఆగిపోవు.’ ‘అయితే ఏమి మారింది గురువుగారూ?’ బుద్ధుడు అతని వైపు చూస్తూ అన్నాడు.. ‘ఇంతకుముందు ప్రతి ఆలోచన నీ దృష్టిని ఆకర్షించాల్సిందేనని నువ్వు అనుకునేవాడివి. ఇప్పుడు నీకు ఒక విషయం అర్థమైంది.’ ‘ఏమిటది?’ ‘ఒక ఆలోచన కేవలం ఒక సందర్శకుడు. ప్రతి సందర్శకుడిని నీ ఇంట్లో శాశ్వతంగా ఉండనివ్వాల్సిన అవసరం లేదు..’ ఆనంద్ చిరునవ్వు నవ్వాడు. ఆ రోజు అతను వెతుకుతున్న శాంతి ఎక్కడో బయట లేదని తెలుసుకున్నాడు. అది తన మనసులోనే ఉందని అర్థం చేసుకున్నాడు.

నీతి

అతిగా ఆలోచించడం అంటే సమస్యలను పరిష్కరించడం కాదు. అవసరం లేని ఆలోచనలకు మన జీవితంలో ఎక్కువ స్థానం ఇవ్వడం. గతాన్ని మార్చలేం. భవిష్యత్తును పూర్తిగా నియంత్రించలేం. కానీ మన ముందున్న క్షణాన్ని మాత్రం ప్రశాంతంగా జీవించగలం. కాబట్టి ఆందోళన వచ్చినప్పుడు దానితో పోరాడకండి. దాన్ని గమనించండి. దాని నుంచి అవసరమైన పాఠం నేర్చుకోండి. ఆ తర్వాత.. ఆకాశంలో మేఘంలా దాన్ని వెళ్లనివ్వండి. ఎందుకంటే ప్రతి ఆలోచనను మోసుకెళ్లాల్సిన అవసరం లేదు. కొన్ని ఆలోచనలను కింద పెట్టినప్పుడే మనసు తేలిక అవుతుంది.