తొక్కుడు బిల్లతో ఇన్ని ఆరోగ్య ప్రయోజనాలా? ఎలా ఆడతారు? రూల్స్ గుర్తున్నాయా?

Tokkudu Billa

ఒకప్పుడు తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లోని దాదాపు ప్రతి గ్రామంలో పిల్లలు తెగ ఆడిన తొక్కుడు బిల్ల ఆట ఇప్పుడు క్రమంగా కనుమరుగవుతోంది. ముఖ్యంగా బాలికలు ఎక్కువగా ఆడే ఈ ఆట, శారీరక చురుకుదనం, ఏకాగ్రత, సమతుల్యత, ఓర్పును పెంపొందించే వినోదభరితమైన గ్రామీణ క్రీడగా గుర్తింపు పొందింది. ప్రస్తుతం మొబైల్ ఫోన్లు, వీడియో గేమ్స్ ప్రభావంతో ఈ ఆటను ఆడే వారి సంఖ్య గణనీయంగా తగ్గిపోయింది.

తొక్కుడు బిల్ల ఆడేందుకు నేలపై సున్నం లేదా బొగ్గుతో వరుసగా చిన్న చిన్న గడులు (బాక్సులు) గీస్తారు. సాధారణంగా 8 నుంచి 10 గడులు ఉంటాయి. ప్రతి గడికి సంఖ్యలు రాస్తారు. ఆటగాళ్లు చిన్న రాయి ముక్క లేదా పెంకును ‘బిల్ల’గా ఉపయోగిస్తారు.

ఆట రూల్స్ ఇలా ఉంటాయి

• మొదట ఆడేవాళ్లు బిల్లను మొదటి గడిలో వేయాలి. బిల్ల గీతపై పడకుండా పూర్తిగా గడిలోనే ఉండాలి.
• బిల్ల ఉన్న గడిని తాకకుండా ఒకే కాలిపై దూకుతూ మిగతా గడులన్నింటినీ పూర్తి చేయాలి.
• చివరి గడికి వెళ్లిన తర్వాత తిరిగి వస్తూ బిల్లను వంగి తీసుకోవాలి. ఈ సమయంలో మరో కాలు నేలను తాకకూడదు.
• అదే విధంగా రెండో, మూడో, నాలుగో గడి ఇలా వరుసగా అన్ని గడుల్లో బిల్ల వేస్తూ ఆట కొనసాగుతుంది.
• కొన్ని గడుల్లో రెండు కాళ్లు పెట్టేందుకు అవకాశం ఉంటుంది. అయితే ఒకే గడి ఉన్న చోట మాత్రం ఒకే కాలిపై దూకాలి.
• బిల్ల గీతపై పడినా, గడికి బయటకు వెళ్లినా లేదా దూకేటప్పుడు సమతుల్యత కోల్పోయి రెండో కాలు నేలను తాకినా ఆ ఆటగాడి అవకాశం ముగుస్తుంది.
• తర్వాతి ఆటగాడికి అవకాశం ఇస్తారు.
• అన్ని గడులను విజయవంతంగా పూర్తి చేసిన ఆటగాడే విజేతగా నిలుస్తాడు.

తొక్కుడు బిల్ల కేవలం ఆట మాత్రమే కాదు, పిల్లల్లో శారీరక దారుఢ్యం, శరీర సమతుల్యత, కంటి-కాలు సమన్వయం, నిర్ణయ సామర్థ్యాన్ని పెంచే సంప్రదాయ వ్యాయామం కూడా. గ్రామీణ సంస్కృతిలో భాగమైన ఇలాంటి ఆటలను పాఠశాలలు, వేసవి శిబిరాలు, గ్రామోత్సవాల ద్వారా ప్రోత్సహిస్తే నేటి తరం కూడా వాటి విలువను తెలుసుకునే అవకాశం ఉంటుందని విద్యావేత్తలు సూచిస్తున్నారు.

ఒకప్పుడు తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లోని దాదాపు ప్రతి గ్రామంలో పిల్లల సందడితో కళకళలాడిన తొక్కుడు బిల్ల ఆట ఇప్పుడు క్రమంగా కనుమరుగవుతోంది. ముఖ్యంగా బాలికలు ఎక్కువగా ఆడే ఈ సంప్రదాయ ఆట, శారీరక చురుకుదనం, ఏకాగ్రత, సమతుల్యత, ఓర్పును పెంపొందించే వినోదభరితమైన గ్రామీణ క్రీడగా గుర్తింపు పొందింది. ప్రస్తుతం మొబైల్ ఫోన్లు, వీడియో గేమ్స్ ప్రభావంతో ఈ ఆటను ఆడే వారి సంఖ్య గణనీయంగా తగ్గిపోయింది.