గాలి కాదు.. విషం పీలుస్తున్న జనం! దేశ ఢిల్లీలో మోగుతున్న ప్రమాద ఘంటికలు!

Delhi Air Pollution

దీపావళి పండుగ సంబరాలు ముగిసిన కొద్ది గంటల్లోనే ఉత్తర భారతదేశాన్ని వాయు కాలుష్యం ఉక్కిరిబిక్కిరి చేస్తోంది. ముఖ్యంగా ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని లోనీ ప్రాంతంలో గాలి నాణ్యత అత్యంత ప్రమాదకర స్థాయికి చేరడం తీవ్ర ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ఢిల్లీకి సుమారు గంట ప్రయాణ దూరంలో ఉన్న ఈ ప్రాంతం, దీపావళి తర్వాత ఢిల్లీ-NCR పరిధిలో అత్యంత కాలుష్య ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో ఒకటిగా నిలిచింది.

గత 12 నెలల్లో లోనిలో సగటు PM2.5 సాంద్రత ఒక క్యూబిక్ మీటర్ గాలికి 112.5 మైక్రోగ్రాములుగా నమోదైంది. ఇది ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) నిర్దేశించిన వార్షిక మార్గదర్శక పరిమితి 5 మైక్రోగ్రాములతో పోలిస్తే 22 రెట్లు అధికం. స్విస్ సంస్థ IQAir వార్షిక కాలుష్య ర్యాంకింగ్స్‌లోనూ లోనీ ప్రపంచంలోని అత్యంత కలుషిత ప్రాంతాల్లో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది.

కాలుష్యానికి ప్రధానంగా 10 కారణాలు

1. పారిశ్రామిక కాలుష్యం: లోనీ చుట్టుపక్కల ఉన్న పరిశ్రమలు, చిన్న తరహా యూనిట్ల నుంచి వెలువడే పొగ, లోహాలను కరిగించే కొలిమిల నుంచి వచ్చే హానికర ఉద్గారాలు గాలిని కలుషితం చేస్తున్నాయి.
2. రోడ్లపై దుమ్ము: అధ్వానంగా ఉన్న రహదారులు, సరైన నిర్వహణ లేకపోవడం వల్ల పెద్దఎత్తున దుమ్ము గాలిలో కలుస్తోంది. ముఖ్యంగా చలికాలంలో ఈ సమస్య మరింత తీవ్రమవుతోంది.
3. నిర్మాణ పనులు: నివాస ప్రాంతాలు, రియల్ ఎస్టేట్ ప్రాజెక్టులు, మౌలిక సదుపాయాల నిర్మాణం నిరంతరం కొనసాగుతుండటంతో తవ్వకాలు, నిర్మాణ సామగ్రి నుంచి వెలువడే ధూళి కాలుష్యాన్ని పెంచుతోంది.
4. భారీ వాహనాల రాకపోకలు: ఢిల్లీ, ఘజియాబాద్, బాఘ్‌పత్ ప్రాంతాలను కలిపే మార్గాల్లో వాహనాల రద్దీ అధికంగా ఉంది. ఈస్టర్న్ పెరిఫెరల్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే, ఢిల్లీ-డెహ్రాడూన్ హైవే పరిసరాల్లో భారీ ట్రక్కుల రాకపోకలు కూడా కాలుష్యానికి కారణమవుతున్నాయి.
5. చెత్త దహనం: జనాభా పెరుగుదలతో వ్యర్థాల నిర్వహణ సమస్యగా మారింది. బహిరంగ ప్రదేశాల్లో చెత్తను పడేయడం, గృహ, పారిశ్రామిక వ్యర్థాలను తగలబెట్టడం వల్ల విషపూరిత పొగ వెలువడుతోంది.
6. ఇటుక బట్టీలు: బాఘ్‌పత్ పరిసరాల్లోని ఇటుక బట్టీల నుంచి వచ్చే పొగ, ఇటుకల తయారీ కోసం జరిగే మట్టి తవ్వకాల వల్ల ఏర్పడే దుమ్ము గాలి నాణ్యతను దెబ్బతీస్తున్నాయి.
7. పంట వ్యర్థాల దహనం: శీతాకాలం ప్రారంభంలో పంజాబ్, హర్యానాతో పాటు ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పంట అవశేషాలను కాల్చడం వల్ల వెలువడే పొగ లోనీ ప్రాంతాన్ని కూడా ప్రభావితం చేస్తోంది.
8. వాతావరణ పరిస్థితులు: చలికాలంలో ఉష్ణోగ్రతలు తగ్గడం, గాలిలో తేమ పెరగడం, గాలి ప్రసరణ మందగించడం వల్ల కాలుష్య కారకాలు భూమికి సమీపంలోనే నిలిచిపోతున్నాయి. ఫలితంగా కాలుష్య తీవ్రత మరింత పెరుగుతోంది.
9. రసాయనిక చర్యలు: సల్ఫర్ డయాక్సైడ్, నైట్రోజన్ ఆక్సైడ్లు, అమ్మోనియా వంటి వాయువులు ఇతర కాలుష్య కారకాలతో చర్య జరిపి ద్వితీయ సూక్ష్మ కణాలను ఏర్పరుస్తాయి. ఇవి PM2.5 కాలుష్యాన్ని మరింత ప్రమాదకరంగా మారుస్తాయి.
10. ఢిల్లీ-NCR ప్రభావం: ఢిల్లీ, ఘజియాబాద్, ఈశాన్య ఢిల్లీ పరిసరాల్లో పెరుగుతున్న వాహనాల సంఖ్య, పారిశ్రామిక ఉద్గారాలు, నిర్మాణ కార్యకలాపాల ప్రభావం లోనీపై కూడా పడుతోంది.

ఢిల్లీలోనూ ప్రమాదకర స్థాయికి AQI

అధికారిక గణాంకాల ప్రకారం ఉదయం 8:10 గంటల సమయంలో ఢిల్లీ గాలి నాణ్యత సూచీ (AQI) 483కు చేరింది. ఇది అత్యంత తీవ్రమైన కాలుష్య స్థాయి. మరోవైపు IQAir వంటి ప్రైవేట్ పర్యవేక్షణ సంస్థలు షాదారా, దక్షిణ ఢిల్లీలోని డిఫెన్స్ కాలనీలో AQI 1,000 దాటినట్లు పేర్కొంటున్నాయి.

ప్రజల ఆరోగ్యానికి పెను ముప్పు

PM2.5 సూక్ష్మ ధూళి కణాలు శ్వాసకోశంలోకి లోతుగా ప్రవేశించి ఊపిరితిత్తులు, గుండెపై తీవ్ర ప్రభావం చూపగలవు. దీర్ఘకాలికంగా వీటికి గురికావడం వల్ల గుండె జబ్బులు, శ్వాసకోశ సమస్యలు, ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ ముప్పు పెరుగుతుంది. పిల్లలు, వృద్ధులు, గర్భిణులు, ఇప్పటికే శ్వాస సంబంధిత సమస్యలున్నవారు మరింత అప్రమత్తంగా ఉండాలి.

దీపావళి బాణాసంచా కాలుష్యాన్ని ఒక్కసారిగా పెంచినప్పటికీ, లోనీ పరిస్థితికి అది ఒక్కటే కారణం కాదు. పారిశ్రామిక ఉద్గారాలు, వాహనాల పొగ, నిర్మాణ ధూళి, చెత్త దహనం, పంట వ్యర్థాల కాల్చివేత, ప్రతికూల వాతావరణ పరిస్థితులు కలిసి ఈ సంక్షోభాన్ని మరింత తీవ్రతరం చేస్తున్నాయి. కాలుష్య నియంత్రణకు తక్షణ చర్యలతో పాటు దీర్ఘకాలిక ప్రణాళికలు అమలు చేయాల్సిన అవసరం ఉందని ఈ పరిస్థితి స్పష్టం చేస్తోంది.

మరిన్ని హ్యుమన్ ఇంట్రెస్ట్ వార్తల కోసం ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి..