
తెలుగులో సామెతలు మన పూర్వీకుల అనుభవాలకు, జీవిత సత్యాలకు అద్దం పడతాయి. చిన్న పదాలతో కూడిన సామెతల్లో లోతైన అర్థం ఉంటుంది. చాలా సామెతలు తరతరాలుగా వాడుకలో ఉన్నాయి. అలాంటి ఆసక్తికరమైన సామెతల్లో “ఇల్లు కాలి ఒకడు ఏడుస్తుంటే.. చుట్టకి నిప్పు అడిగాడంట!” అనేది ఒకటి. ఈ సామెత వెనుక ఉన్న భావం ఏమిటి? ఎలాంటి సందర్భాల్లో దీనిని ఉపయోగిస్తారో తెలుసుకుందాం.
ఒక వ్యక్తి తనకు ఏర్పడిన భారీ నష్టంతో బాధపడుతూ ఉంటాడు. అయితే అతని బాధను అర్థం చేసుకోకుండా.. మరో వ్యక్తి తన స్వార్థం కోసం ఆ వ్యక్తి సాయం అడుగుతాడు. ఇప్పటికే కష్టాల్లో ఉన్న వ్యక్తిని మరింత ఇబ్బంది పెట్టే సందర్భాన్ని ఈ సామెతతో పోలుస్తారు. ఒకరు పెద్ద సమస్యలో చిక్కుకుని బాధపడుతుంటే..అతనికి సాయపడాల్సింది పోయి తమ అవసరాల కోసం కొందరు స్వార్థంతో వ్యవహరిస్తుంటారు. అలాంటి స్వార్థపరుల వ్యక్తిత్వాన్ని ఈ సామెత ఎండగడుతుంది.
ఒక కుటుంబం తీవ్ర ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లో ఉంది. అప్పులు తీర్చలేక ఆ కుటుంబం చాలా ఆందోళన చెందుతోంది. అదే సమయంలో తెలిసిన వ్యక్తి వచ్చి తనకు కొంత డబ్బులు అప్పుగా ఇవ్వాలని అడిగితే ఈ సామెతను గుర్తు చేసుకోవచ్చు. అదేవిధంగా, ఒక వ్యక్తి తన తప్పు నిర్ణయంతో వ్యాపారంలో నష్టపోయి బాధపడుతుంటే, అతడి పరిస్థితిని పట్టించుకోకుండా మరొకరు తమ పనులు చేయాలని ఒత్తిడి చేస్తే ఈ సామెతను ఉపయోగించవచ్చు.
ఇతరులు కష్టాల్లో ఉన్నప్పుడు వారి పరిస్థితిని అర్థం చేసుకోవాలి. అవసరమైన సమయంలో సహాయం చేయడం, బాధలో ఉన్నవారిని మరింత ఇబ్బంది పెట్టకుండా ఉండటం మనిషిలో ఉండాల్సిన మంచి లక్షణాలు. అదే సమయంలో, మన నిర్ణయాల వల్ల మనకు నష్టం కలగకుండా జాగ్రత్తగా వ్యవహరించాలనే సందేశాన్ని కూడా ఈ సామెత గుర్తు చేస్తుంది.
(ఒకరు కష్టాల్లో ఉండి బాధపడుతున్న సమయంలో, వారి పరిస్థితిని పట్టించుకోకుండా తమ స్వార్థం కోసం పాకులాడకూడదని ఈ సామెత బోధిస్తుంది)