Andhra: కంచెగా పెంచిన మొగలి.. ఇప్పుడు రైతులకు కాసుల పంట!
శ్రీకాకుళం జిల్లాలో మొగలి పూల సాగు రైతుల ఆర్థిక స్థితిని పూర్తిగా మార్చివేసింది. ఒకప్పుడు కంచె మొక్కగా ఉన్న మొగలి, ఇప్పుడు ప్రధాన ఆదాయ వనరుగా మారింది. సుమారు 6,000 హెక్టార్లలో సాగువుతున్న ఈ పూలు, అత్తరు పరిశ్రమలకు ఎగుమతి అవుతున్నాయి. లీటరు మొగలి ద్రావణం రూ.4 లక్షల వరకు పలకడంతో రైతులు భారీగా లబ్ధి పొందుతున్నారు.
శ్రీకాకుళం జిల్లా, ముఖ్యంగా తీర ప్రాంత మండలాల్లో, మొగలి పూల సాగు రైతుల ఆర్థికాభివృద్ధికి నూతన మార్గాన్ని తెరిచింది. ఒకప్పుడు కొబ్బరి తోటలకు కేవలం కంచెగా ఉపయోగపడిన మొగలి మొక్కలు, ఇప్పుడు వేలాది మంది రైతులకు ప్రధాన ఆదాయ వనరుగా మారాయి. ఈ సాగు ప్రస్తుతం ఇచ్చాపురం, కవిటి, కంచిలి, సోంపేట, మందస, పలాస, వజ్రపుకొత్తూరు, సంతబొమ్మాళి వంటి తీర ప్రాంత మండలాల్లో సుమారు 6,000 హెక్టార్లకు విస్తరించింది. రైతులు తమ పొలాల్లోనే కాకుండా, ఇళ్ల పరిసరాల్లో, కాలువల గట్లపైనా ఈ పూలను పెంచుతున్నారు. మొగలి పూలకు జులై, ఆగస్టు, సెప్టెంబరు, అక్టోబరు నెలల్లో అత్యధిక డిమాండ్ ఉంటుంది. ఈ కాలంలో పూల దిగుబడి పెరగడంతో పాటు, అత్తరు పరిశ్రమల నుంచి అధిక కొనుగోలు జరుగుతుంది. శ్రీకాకుళం జిల్లాలో దాదాపు 20 వరకు మొగలి పుష్పాల నుంచి అత్తరు తీసే పరిశ్రమలు పని చేస్తున్నాయి. ఈ పరిశ్రమలు స్థానికంగా పూలను సేకరించి, వాటి నుంచి సుగంధ ద్రవ్యాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తాయి.
ఈ మొగలి పూల సాగు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో కూడా గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపుతోంది. ఇచ్చాపురంలో ఉత్పత్తి అయిన మొగలి పూల ద్రావణం చైనా, రష్యా, అమెరికా వంటి దేశాలకు ఎగుమతి అవుతోంది. విదేశీ మార్కెట్లో ఒక లీటరు మొగలి ద్రావణం రూ. 4 లక్షల వరకు ధర పలకడం స్థానిక రైతులకు కాసుల వర్షం కురిపిస్తోంది. ఇది రైతుల ఆదాయాన్ని అసాధారణ స్థాయిలో పెంచుతోంది. ఒక రైతు తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, మొగలి పూల సాగులో నిమగ్నమైన రైతులు తెల్లవారుజామున 4 గంటలకే లేచి ఉదయం 10 గంటల వరకు కష్టపడితే, రోజుకు 3,000 నుంచి 4,000 పూల వరకు సేకరించగలుగుతారు. తక్కువ విస్తీర్ణంలో సాగు చేసే వారికి కూడా కనీసం 100 పూలు లభిస్తాయి. ప్రస్తుత మార్కెట్లో ఒక్క పువ్వు ధర రూ. 33 వరకు పలుకుతోంది. ఏప్రిల్ నుంచి సెప్టెంబర్ వరకు ఈ పంట దిగుబడి అందుబాటులో ఉంటుంది. రైతులు సేకరించిన పూలను స్థానిక కొనుగోలుదారులకు (సౌకర్లకు) విక్రయిస్తారు. వారు ఈ పూలను ద్రవరూపంలోకి మార్చి, ప్రాసెసింగ్ చేసి ఢిల్లీకి పంపిస్తారు. అక్కడి నుంచి ఈ ద్రావణం వివిధ విదేశాలకు ఎగుమతి అయ్యి, సుగంధ ద్రవ్యాలు (సెంట్లు), పౌడర్లు తదితర ఉత్పత్తుల తయారీలో వినియోగిస్తున్నారు.
మొగలి సాగు రైతుల జీవన ఆధారంగా మారిందని స్థానికులు చెబుతున్నారు. కొబ్బరి, వరి, జీడిపప్పు వంటి సంప్రదాయ పంటల కంటే మొగలి పూల సాగు అధిక లాభదాయకంగా ఉందని రైతులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. సగటున ఒక కుటుంబానికి ఈ సాగు ద్వారా సంవత్సరానికి మూడు నుంచి నాలుగు లక్షల రూపాయల వరకు ఆదాయం లభిస్తోందని అంచనా. ఈ సాగు రంగాన్ని మరింత అభివృద్ధి చేయడానికి రైతులు, వ్యాపారులు ప్రభుత్వ సహకారం కోసం ఎదురుచూస్తున్నారు. మొగలి పువ్వుల ఆధారిత పరిశ్రమలకు ప్రభుత్వం రాయితీలు అందించాలని, అలాగే మార్కెటింగ్ సదుపాయాలను మెరుగుపరచాలని వారు విజ్ఞప్తి చేస్తున్నారు. తద్వారా ఈ ప్రాంతంలో మొగలి పూల సాగు మరింతగా విస్తరించి, స్థానిక ఆర్థిక వ్యవస్థకు గణనీయమైన ప్రోత్సాహాన్ని అందించగలదని ఆశిస్తున్నారు.