జెర్రిపోతు.. నాగుపాముతో జతకడుతుందా..?.. దాని ఆహారం ఏంటో తెలిస్తే ఆశ్చర్యపోవాల్సిందే..
జెర్రిపోతును గుర్తించడం సులభం: దీని తల చిన్నగా, నడుము లావుగా, తోక సన్నగా ఉంటుంది. ఇది ఎలుకలు, పక్షులు, తొండలు, కప్పలు వంటి వాటిని తింటూ ఉంటుంది. ముఖ్యంగా పొలాల్లో ఉండే ఎలుకలు, రసం పీల్చే పురుగులను తినడం వల్ల రైతన్నలకు ఇది ఎంతో మేలు చేస్తుంది. అందుకే దీనిని రైతు మిత్రుడు లేదా రైతు రక్షకుడు అని కూడా అంటారు. పొలాల్లో జెర్రిపోతును చూసి రైతులు, కూలీలు భయపడాల్సిన అవసరం లేదు.
పొలాల్లోనో, ఇళ్ల పరిసరాల్లోనో పొడవైన పాము కనిపిస్తే చాలామంది భయంతో పరుగులు తీస్తారు. ముఖ్యంగా జెర్రిపోతును చూసినప్పుడు అది నాగుపామేమోనని ఆందోళన చెందుతుంటారు. అయితే జెర్రిపోతు విషం లేని పాము. అంతేకాదు, పంటలకు నష్టం కలిగించే ఎలుకలను తింటూ రైతులకు పరోక్షంగా మేలు చేస్తుంది. ఈ పాము గురించి ప్రజల్లో ఉన్న అపోహలు ఏమిటి? దీన్ని ఎలా గుర్తించాలి? తెలుసుకుందాం.
జెర్రిపోతును ఎలా గుర్తించాలి?
జెర్రిపోతును ఆంగ్లంలో ఇండియన్ రాట్ స్నేక్ అని పిలుస్తారు. దీని శాస్త్రీయ నామం Ptyas mucosa. ఇది విషరహితమైన పాము. సాధారణంగా గోధుమ, ఆలివ్ గోధుమ లేదా బూడిద రంగుల్లో కనిపిస్తుంది. శరీరం పొడవుగా, సన్నగా ఉండటంతోపాటు వేగంగా కదలగలదు. దీని తల, మెడ ఆకారం నాగుపాముతో పోలిస్తే భిన్నంగా ఉంటుంది. సాధారణంగా ఆరు నుంచి ఎనిమిది అడుగుల పొడవు ఉండవచ్చు; కొన్ని పాములు అంతకంటే పెద్దవిగా కూడా పెరుగుతాయి. అయితే, పాము రంగు, పొడవు చూసి మాత్రమే అది ఏ జాతికి చెందినదో నిర్ధారించడం కష్టం. అందువల్ల పామును దగ్గరగా పరిశీలించడానికి ప్రయత్నించకూడదు. గుర్తింపు విషయంలో అనుమానం ఉంటే పాములను పట్టడంలో అనుభవం ఉన్న నిపుణుల సహాయం తీసుకోవాలి.
రైతులకు జెర్రిపోతు ఎందుకు మిత్రుడు?
జెర్రిపోతు ప్రధానంగా ఎలుకలు, కప్పలు, బల్లులు, చిన్న పక్షులు వంటి జీవులను ఆహారంగా తీసుకుంటుంది. ముఖ్యంగా పంటలకు నష్టం కలిగించే ఎలుకలను వేటాడటం వల్ల వ్యవసాయానికి ఉపయోగపడుతుంది. అందుకే దీనిని రైతులకు మేలు చేసే పాముగా పరిగణిస్తారు. పొలాల్లో ఎలుకల సంఖ్యను సహజంగా నియంత్రించడంలో ఇలాంటి పాములు తమ వంతు పాత్ర పోషిస్తాయి. అందువల్ల కనిపించిన ప్రతిసారీ వాటిని చంపేయడం పర్యావరణానికి మంచిది కాదు. పాము కనిపిస్తే దానికి దూరంగా ఉండి, అవసరమైతే అటవీ శాఖ లేదా శిక్షణ పొందిన స్నేక్ రెస్క్యూ సిబ్బందిని సంప్రదించాలి.
జెర్రిపోతు కాటు వేస్తుందా?
జెర్రిపోతుకు విషం లేకపోయినా, భయపెట్టినప్పుడు లేదా పట్టుకోవడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు ఆత్మరక్షణ కోసం కాటు వేయవచ్చు. కాబట్టి ఇది విషరహితమైన పామే కదా అని నిర్లక్ష్యంగా వ్యవహరించకూడదు. పాము కాటు వేసినప్పుడు అది జెర్రిపోతేనని అనిపించినా, వైద్యుల పరీక్ష లేకుండా నిర్ధారించుకోకూడదు. కాటు వేసిన వ్యక్తిని వెంటనే ఆసుపత్రికి తీసుకెళ్లాలి. గాయాన్ని కోయడం, విషాన్ని నోటితో పీల్చడం, తాడుతో గట్టిగా కట్టడం, మంత్రాలు లేదా నాటు వైద్యంపై ఆధారపడటం వంటివి చేయకూడదు. బాధితుడిని ప్రశాంతంగా ఉంచి, కాటు పడిన అవయవాన్ని కదలకుండా ఉంచి, వీలైనంత త్వరగా వైద్య సహాయం అందించాలి. యాంటీవెనమ్ అవసరమా లేదా అనేది వైద్యులు నిర్ణయిస్తారు.
నాగుపాము–జెర్రిపోతు జంటపై అపోహలు నిజమేనా?
నాగుపాము, జెర్రిపోతు జంటగా ఉంటాయని, ఒకటి మగది అయితే మరొకటి ఆడది అని కొందరు నమ్ముతుంటారు. అయితే, ఈ రెండు వేర్వేరు జాతులకు చెందిన పాములు. జెర్రిపోతు మగది, నాగుపాము ఆడది అనే వాదనకు శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. పాములు సాధారణంగా తమ జాతికి చెందిన పాములతోనే సంతానోత్పత్తి చేస్తాయి. నాగుపాము, జెర్రిపోతు కలిసి కనిపించినంత మాత్రాన అవి జంటగా ఉన్నాయని భావించకూడదు. పాముల మధ్య జరిగే పరస్పర చర్యలు వాటి ఆహారం, ఆవాసం, పరిస్థితులను బట్టి మారవచ్చు.
పాము కనిపిస్తే ఏం చేయాలి?
పాముకు దూరంగా ఉండాలి. దాన్ని పట్టుకోవడానికి లేదా చంపడానికి ప్రయత్నించకూడదు. పిల్లలు, పెంపుడు జంతువులను పాము దగ్గరకు వెళ్లనివ్వకూడదు. ఇంట్లో లేదా జనసంచారం ఉన్న ప్రాంతంలో పాము కనిపిస్తే అటవీ శాఖ లేదా శిక్షణ పొందిన రెస్క్యూ సిబ్బందికి సమాచారం ఇవ్వాలి. పాము కాటు వేస్తే వెంటనే ఆసుపత్రికి వెళ్లాలి. సంప్రదాయ చికిత్సల కోసం సమయం వృథా చేయకూడదు.
మొత్తంగా చెప్పాలంటే.. జెర్రిపోతు విషరహితమైన పాము మాత్రమే కాదు, ఎలుకలను తింటూ ప్రకృతి సమతుల్యతకు, వ్యవసాయానికి సహాయపడే జీవి కూడా. పాముల గురించి సరైన అవగాహన పెంచుకోవడం, వాటిని గుర్తించలేనప్పుడు దూరంగా ఉండటం, కాటు ఘటనల్లో తక్షణ వైద్య సహాయం పొందడం ఎంతో ముఖ్యం.