గ్యాంగ్రీన్ అంటే ఏమిటి? ఎందుకు వస్తుంది? హేమంత్ కాలు అందుకే తీసేశారా..?
శరీరంలోని ఏదైనా భాగానికి రక్తప్రసరణ ఆగిపోవడం లేదా తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్ కారణంగా కణజాలం చనిపోవడాన్ని గ్యాంగ్రీన్ అంటారు. ఇది ఎందుకు వస్తుంది? దీని లక్షణాలు ఎలా ఉంటాయి? సకాలంలో చికిత్స అందకపోతే ప్రాణాలకే ఎలా ముప్పుగా మారుతుంది? రాప్తాడు స్కూల్ దాడి కేసులో నిందితుడు హేమంత్ కాలును తొలగించడానికి కారణమైన గ్యాంగ్రీన్ గురించి పూర్తి వివరాలు ఈ కథనంలో తెలుసుకుందాం.
మన శరీరంలో ఏదైనా భాగానికి గాయం అయితే సాధారణంగా కొద్దిరోజుల్లోనే మానిపోతుంది. కానీ కొన్ని సందర్భాల్లో ఆ గాయమే ప్రాణాల మీదకు తెస్తుంది. రక్తప్రసరణ ఆగిపోవడం లేదా తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్ కారణంగా శరీరంలోని కణజాలం చనిపోతే దాన్ని గ్యాంగ్రీన్ (Gangrene) అంటారు. సకాలంలో గుర్తించి చికిత్స అందించకపోతే ఇది ప్రాణాంతకంగా మారుతుంది. ఇటీవల రాప్తాడు స్కూల్ దాడి కేసులో నిందితుడు హేమంత్ ఓ కాలును కోల్పోవడానికి కూడా గ్యాంగ్రీన్ కారణమైంది. అసలు ఈ వ్యాధి ఎందుకు వస్తుంది? లక్షణాలు ఎలా ఉంటాయి? ఎంత ప్రమాదకరం? తెలుసుకుందాం.
గ్యాంగ్రీన్ అంటే ఏమిటి?
మన శరీరంలోని ప్రతి అవయవం, కణజాలానికి రక్తం ద్వారా ఆక్సిజన్, పోషకాలు అందుతుంటాయి. ఇవి అందినప్పుడే కణాలు ఆరోగ్యంగా పనిచేస్తాయి. అయితే ఏదైనా కారణంతో ఒక ప్రాంతానికి రక్తప్రసరణ పూర్తిగా ఆగిపోయినా, తీవ్రంగా తగ్గిపోయినా అక్కడి కణాలకు ఆక్సిజన్ అందదు. దీంతో కణజాలం క్రమంగా దెబ్బతిని చనిపోతుంది. ఈ పరిస్థితినే గ్యాంగ్రీన్ అంటారు. సాధారణంగా కాళ్లు, పాదాలు, చేతివేళ్లు వంటి శరీర భాగాల్లో ఇది ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. కొన్ని సందర్భాల్లో అంతర్గత అవయవాలపైనా ప్రభావం చూపవచ్చు.
గ్యాంగ్రీన్ ఎందుకు వస్తుంది?
గ్యాంగ్రీన్ రావడానికి ప్రధానంగా రెండు కారణాలు ఉంటాయి. ఒకటి రక్తప్రసరణ తగ్గిపోవడం.. మరొకటి తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్.
– తీవ్రమైన గాయాలు: ప్రమాదాలు, కాల్పులు లేదా ఇతర కారణాలతో రక్తనాళాలు దెబ్బతింటే ఆ ప్రాంతానికి రక్తం అందకపోవచ్చు.
– రక్తనాళాల్లో అడ్డంకులు: రక్తనాళాలు ఇరుకుగా మారడం లేదా రక్తం గడ్డకట్టడం వల్ల రక్తప్రసరణ తగ్గుతుంది.
– తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్లు: గాయాల ద్వారా బ్యాక్టీరియా శరీరంలోకి ప్రవేశించి కణజాలాన్ని దెబ్బతీయవచ్చు.
– మధుమేహం: దీర్ఘకాలంగా షుగర్ నియంత్రణలో లేకపోతే రక్తనాళాలు, నరాలు దెబ్బతిని గ్యాంగ్రీన్ వచ్చే ప్రమాదం పెరుగుతుంది.
గ్యాంగ్రీన్ లక్షణాలు ఎలా ఉంటాయి?
గ్యాంగ్రీన్ సోకిన ప్రాంతంలో కొన్ని స్పష్టమైన మార్పులు కనిపిస్తాయి. ముఖ్యంగా చర్మం రంగు మారడం ప్రధాన లక్షణం.
– చర్మం నీలం, గోధుమ లేదా నలుపు రంగులోకి మారడం.
– ప్రభావిత ప్రాంతంలో తీవ్రమైన నొప్పి లేదా వాపు రావడం.
– గాయం నుంచి దుర్వాసన రావడం లేదా చీము కారడం.
– ఆ ప్రాంతంలో స్పర్శ తెలియకపోవడం లేదా మొద్దుబారినట్లు అనిపించడం.
– ఇన్ఫెక్షన్ తీవ్రంగా ఉంటే జ్వరం, నీరసం వంటి లక్షణాలు కనిపించడం.
ఈ లక్షణాలు కనిపిస్తే ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా వైద్యులను సంప్రదించాలి.
గ్యాంగ్రీన్ ఎంత ప్రమాదకరం?
గ్యాంగ్రీన్‌ను నిర్లక్ష్యం చేస్తే ఇన్ఫెక్షన్ చుట్టుపక్కల కణజాలానికి వ్యాపించవచ్చు. మరింత తీవ్రమైతే రక్తంలోకి ఇన్ఫెక్షన్ చేరి సెప్సిస్ అనే ప్రాణాపాయ పరిస్థితికి దారితీయవచ్చు. దీనివల్ల శరీరంలోని కీలక అవయవాలు దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంటుంది.
అందుకే వైద్యులు పరిస్థితిని బట్టి యాంటీబయాటిక్స్, శస్త్రచికిత్స ద్వారా చనిపోయిన కణజాలాన్ని తొలగించడం వంటి చికిత్సలు అందిస్తారు. కణజాలం పూర్తిగా దెబ్బతిని, ఇన్ఫెక్షన్ మరింత వ్యాపించే ప్రమాదం ఉంటే.. రోగి ప్రాణాలను కాపాడేందుకు బాధిత అవయవంలోని కొంత భాగాన్ని లేదా అవసరమైతే కాలును తొలగించాల్సి రావచ్చు.
రాప్తాడు ఘటనలో హేమంత్‌కు గ్యాంగ్రీన్ ఎలా వచ్చింది?
రాప్తాడు ప్రభుత్వ పాఠశాలలో విద్యార్థినిపై ఎలక్ట్రిక్ రంపంతో దాడి చేసిన కేసులో నిందితుడు హేమంత్‌ను పోలీసులు నవంబర్ 1న అటవీ ప్రాంతంలో గుర్తించారు. ఈ క్రమంలో అతడు పోలీసులపై దాడి చేయడంతో పోలీసులు కాల్పులు జరిపారు. ఈ ఘటనలో హేమంత్ కాళ్లకు తీవ్ర గాయాలయ్యాయి. కాల్పుల గాయాల కారణంగా అతడి కుడి కాలుకు రక్తప్రసరణ దెబ్బతింది. దీనికి తోడు బ్యాక్టీరియల్ ఇన్ఫెక్షన్ (గ్యాంగ్రీన్) సోకడంతో పరిస్థితి విషమించింది. దీంతో వైద్యులు నవంబర్ 3న అతడి కుడి కాలును తొలగించారు. ఆ తర్వాత కూడా అతడికి ఆరోగ్య సమస్యలు కొనసాగాయి. రక్తనాళాల్లో రక్తపు గడ్డలు ఏర్పడటంతో మెరుగైన వైద్యం కోసం కర్నూలు ప్రభుత్వ ఆస్పత్రికి తరలించారు.
గ్యాంగ్రీన్‌ను నివారించవచ్చా?
కొన్ని జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం ద్వారా గ్యాంగ్రీన్ వచ్చే ప్రమాదాన్ని తగ్గించవచ్చు.
– గాయాలను నిర్లక్ష్యం చేయకుండా వెంటనే చికిత్స తీసుకోవాలి.
– మధుమేహం ఉన్నవారు రక్తంలో చక్కెర స్థాయులను నియంత్రణలో ఉంచుకోవాలి.
– కాళ్లు, పాదాలపై ఏర్పడే పుండ్లు లేదా రంగు మార్పులను గమనించాలి.
– రక్తప్రసరణ సమస్యలు ఉన్నవారు క్రమం తప్పకుండా వైద్య పరీక్షలు చేయించుకోవాలి.
– గాయాలకు స్వయంగా మందులు వాడకుండా వైద్యుల సలహా తీసుకోవాలి.
ముఖ్యంగా గుర్తుంచుకోవాల్సింది ఒక్కటే.. గ్యాంగ్రీన్ అనేది సాధారణ గాయం కాదు. రక్తప్రసరణలో సమస్య లేదా తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్ కారణంగా కణజాలం చనిపోయే ప్రమాదకరమైన పరిస్థితి. ప్రారంభ దశలోనే గుర్తించి చికిత్స తీసుకుంటే ప్రాణాపాయాన్ని నివారించే అవకాశం ఉంటుంది.