04 June 2026
విభువన్ సంకష్టి చతుర్థి అత్యంత అరుదైనది. ఇది అధిక మాసంలో మాత్రమే వస్తుంది. అందుకే ప్రతి రెండున్నర నుంచి మూడు సంవత్సరాలకు ఒకసారి మాత్రమే ఈ వ్రతాన్ని ఆచరిస్తారు.
సంకష్టి చతుర్థి గణేశుడికి అంకితమైన వ్రతం. ప్రతి నెల కృష్ణ పక్ష చతుర్థి తిథినాడు భక్తులు గణపతిని పూజిస్తూ ఈ వ్రతాన్ని పాటిస్తారు.
‘సంకష్టి’ అంటే కష్టాలను తొలగించేది. ఈ రోజున గణేశుడిని భక్తిశ్రద్ధలతో పూజిస్తే జీవితంలోని అడ్డంకులు తొలగి శుభఫలితాలు కలుగుతాయని విశ్వాసం.
ఉపవాసం చంద్ర దర్శనం వరకు కొనసాగుతుంది. సూర్యోదయం నుంచి చంద్రుడు కనిపించే వరకు ఉపవాసం ఉండి, చంద్రునికి అర్ఘ్యం సమర్పించిన తర్వాతే వ్రతాన్ని ముగిస్తారు.
ప్రతి నెల సంకష్టి చతుర్థి పేరు మారుతుంది. ఆ నెలలో పూజించే గణేశుడి ప్రత్యేక రూపాన్ని బట్టి సంకష్టి చతుర్థికి పేరు నిర్ణయించబడుతుంది.
గణేశుడి వివిధ రూపాల ఆధారంగానే పేర్లు ఉంటాయి. వక్రతుండ, ఏకదంత, గజానన, విభువన్ వంటి పేర్లు గణపతి విభిన్న స్వరూపాలను సూచిస్తాయి.
విభువన్ సంకష్టి చతుర్థి అధిక మాసంలో మాత్రమే వస్తుంది. సాధారణ సంవత్సరాల్లో ఈ చతుర్థి ఉండదు. అధిక మాసం వచ్చినప్పుడే దీనిని ఆచరిస్తారు.
విభువన్ రూపం శుభం, సుఖం, శ్రేయస్సుకు ప్రతీక. మత విశ్వాసాల ప్రకారం ఈ రూపంలోని గణేశుడిని పూజించడం వల్ల మూడు లోకాల శుభఫలాలు లభిస్తాయని నమ్మకం.
ప్రతి సంకష్టి చతుర్థికి ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యత ఉంటుంది. కొన్ని వ్రతాలు సంతాన సాఫల్యానికి, మరికొన్ని సంపద, విద్య, ఉద్యోగం, కుటుంబ శాంతి వంటి అంశాలకు సంబంధించిన ఫలితాలను ప్రసాదిస్తాయని విశ్వసిస్తారు.