ఈ ఆయుర్వేద మూలికపై అకస్మాత్తుగా నిషేధం ఎందుకు?

22 April 2026

Jyothi Gadda

భారతీయ ఆయుర్వేదంలో అశ్వగంధ వేర్లకు విశేష ప్రాధాన్యత ఉన్నప్పటికీ, ఇటీవల కాలంలో మార్కెట్లోకి వచ్చిన అశ్వగంధ ఆకుల ఉత్పత్తులపై FSSAI, ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి. 

ఆయుర్వేద గ్రంథాల ప్రకారం కేవలం అశ్వగంధ వేర్లను మాత్రమే ఔషధంగా గుర్తించారు. ఆకుల వినియోగం వల్ల కాలేయం (Liver) దెబ్బతినే అవకాశం ఉందనే కొన్ని అంతర్జాతీయ అధ్యయనాలు వెల్లడించాయి.

ఆయుర్వేద వైద్య విధానంలో అశ్వగంధ వేర్లకు మాత్రమే అనుమతి ఉంది. పురాతన కాలం నుండి వేర్లను మాత్రమే పొడి రూపంలో లేదా కషాయంగా వాడుతున్నారు.

కానీ, కొన్ని కంపెనీలు లాభాల కోసం ఆకులను కూడా వాడటం ప్రారంభించాయి. ఆకుల భద్రతపై తగినంత శాస్త్రీయ సమాచారం లేకపోవడమే ఈ ఆంక్షలకు ప్రధాన కారణం.

కొన్ని యూరోపియన్ దేశాల్లో అశ్వగంధ ఆకుల సారం కలిగిన మందులను వాడిన వారిలో కాలేయ సంబంధిత సమస్యలు (Liver Toxicity) తలెత్తినట్లు నివేదికలు వచ్చాయి.

దీనిపై అధ్యయనం చేసిన ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ నిపుణుల కమిటీ, ఆకుల వినియోగం సురక్షితం కాదని తేల్చి చెప్పింది. అశ్వగంధ మొక్కలోని ఆకుల వాడకంపై కేంద్ర ప్రభుత్వం కఠిన నిబంధనలు అమలు చేస్తోంది. 

ఏ వస్తువైనా ప్రజల ఆరోగ్యానికి హాని కలిగిస్తుందని భావిస్తే దానిని మార్కెట్ నుండి తొలగించే అధికారం FSSAI కి ఉంటుంది. ప్రస్తుతానికి మార్కెట్లో లభించే అశ్వగంధ టీలు, సప్లిమెంట్లలో ఆకుల మిశ్రమం ఉంటే వాటిపై చర్యలకు ఆదేశించింది.

భారతదేశం నుండి అశ్వగంధ ఉత్పత్తులు భారీగా ఎగుమతి అవుతుంటాయి. ఆకులపై నిషేధం వల్ల ఎగుమతులపై కొంత ప్రభావం పడే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, నాణ్యత విషయంలో రాజీ పడకూడదని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.

మీరు కొనుగోలు చేసే అశ్వగంధ డబ్బాపై 'Root Extract' అని ఉందో లేదో సరిచూసుకోండి. ఆకులు లేదా ఇతర భాగాల మిశ్రమం ఉన్న ఉత్పత్తులకు దూరంగా ఉండటం మీ ఆరోగ్యానికి శ్రేయస్కరం. ఏదైనా సందేహం ఉంటే ఆయుర్వేద నిపుణుడిని సంప్రదించండి.